پرونده‌اي براي فيلم «دشمنان مردم»

دشمنان مردم Public Enemies:

كارگردان: مايكل‌مان
بازيگران: جاني‌دپ، كريستين بيل، ماريون كوتيار، بيلي كراداپ، استفن دورف، ليلي تيلور، چنينگ تاتوم، اميلي دراوين
«دشمنان مردم» فيلمي گنگستري و از محصولات امسال هاليوود است كه مايكل‌مان، فيلمساز بزرگ كارگرداني آن ‌را برعهده داشته است. داستان فيلم درخلال دوران بحران اقتصادي آمريكا در اواخر دهه20 و اوايل دهه30 مي‌گذرد. فيلم روي داستان واقعي فعاليت‌هاي ملوين پرويس، مأمور FBI براي مقابله با جنايت‌هاي سازمان ‌يافته سه تبهكار مشهور آن روزگار آمريكا، يعني جان ديلينجر، نسون بچه صورت و فلويد خوشگله تمركز دارد.
«دشمنان مردم» اقتباسي است از كتابي نوشته «برايان باروز به نام دشمنان مردم، بزرگترين موج جنايت در آمريكا و تولد FBI نگاشته شده است. «جاني دپ» در اين فيلم نقش جان ديلينجر را برعهده دارد. كريستين بيل نيز نقش پرويس مأمور FBI را برعهده دارد.

خلاصه داستان:

سال1933 جان ديلينجر، تبهكار معروف با نام و مشخصات جعلي همكارش جان هميلتون به زندان ايالتي اينديانا منتقل مي‌شود. نقشه فرار ديلينجر از زندان با كشته شدن يكي از نگهبانان توسط دستيارانش، ناكام مي‌ماند. ديلينجر بار ديگر فرار از زندان را آزمايش مي‌كند و اين‌بار موفق مي‌شود. اما يكي از ياران نزديكش يعني والتر ديتريش در جريان اين فرار كشته مي‌شود. همه افراد گروه ديلينجر در مزرعه‌اي مخفي مي‌شود. اما پليس مخفي گاه آنان در حومه شيكاگورا پيدا مي‌كند.
ايست ليورپول، اوهايو: ملوين پرويس و چند مأمور ديگر FBI تبهكاري به نام فلويد خوشگله را تعقيب مي‌كنند. پرويس فلويد را به قتل مي‌رساند و ارتقاء مقام مي‌يابد. جي‌ادگار هوور رئيس تشكيلات FBI مي‌كوشد سازمان تحت امرش را به سازمان اصلي پليس در آمريكا بدل كند. او برنامه تعقيب و دستگيري جان ديلينجر را طرح‌ريزي و اين طرح را به عنوان «جنگ ملي عليه جنايت» معرفي مي‌كند.در خلال چند سرقت از بانك‌هاي مختلف ديلينجر با زني به نام بيلي‌فرشت آشنا مي‌شود و دل به او مي‌بازد. اما پس از مدتي رابطه عاطفي اين دو به سردي و جدايي مي‌گرايد. همزمان ملوين پرويس مدتي طولاني در هتلي كه گمان دارد ديلينجر در آنجا مخفي شده به كمين مي‌نشيند، اما موفق به دستگيري او نمي‌شود. چرا كه در لحظه آخر دلينجر با كشتن يك مأمور FBI از هتل مي‌گريزد اما پرويس درمي‌يابد تبهكاري كه در كمينش بوده دلينجر نيست.
او تبه كاري ديگر به نام نلسون بچه صورت است. پس از اين ماجرا پرويس از هوور مي‌خواهد تا نيروهايي زبده براي شكار دلينجر در اختيار او بگذارد.
عاقبت پليس ديلينجر و گروهش را دستگير مي‌كنند و او را بار ديگر به زندان ايالتي اينديانا باز مي‌گردانند اما بار ديگر ديلينجر و تني چند از يارانش مي‌گريزند. ياران قديم ديلينجر ديگر به او كمك نمي‌كنند و دولت آمريكا براي يافتنش سراسر خاك اين كشور را زيرورو مي‌كند. مدتي بعد ديلينجر با يكي از همدستانش در سرقت از بانك‌ها يعني تامي‌كرول مواجه مي‌شود و آنها با يكي دو دوست قديمي، بار ديگر يك گروه تبه كاري تشكيل داده و به سرقت از بانك‌ها دست مي‌زنند. در يكي از سرقت‌ها ديلينجر بر اثر تيراندازي پليس از ناحيه بازو مجروح مي‌شود و كرول هم دستگير مي‌شود. ديلينجر بار ديگر مخفي مي‌شود. پرويس و نيروهايش كرول را شكنجه مي‌كنند و مكان مخفي شدن ديلينجر و ساير يارانش را پيدا مي‌كنند اما پرويس بازهم در لحظه آخر اشتباه مي‌كند و دلينجر با كشتن چند نفر مي‌گريزد اما مأموران او را تعقيب مي‌كنند. در يك درگيري شديد چند پليس و تعدادي از ياران ديلينجر كشته مي‌شوند.
ديلينجر بار ديگر مي‌كوشد فرشت را ببيند و به او قول مي‌دهد تنها به يك سرقت ديگر دست زده و سپس بازنشسته شود. اما FBI فرشت را دستگير مي‌كند و او را مورد شكنجه قرار مي‌دهد. ولي فرشت اطلاعي از مخفي‌گاه ديلينجر به پليس نمي‌دهد. ديلينجر كه دارودسته تازه‌اي به راه انداخته يك قطار را مي‌ربايد. پليس براي ديلينجر تله مي‌گذارد و او را در يك سالن سينما محاصره مي‌كند. پرويس او را به گلوله مي‌بندد و آخرين حرف‌هاي ديلينجر را مي‌شنود. آخرين گفته‌هاي او ابراز عشقي بي‌پايان به فرشت است. فرشت در سال1936 آزاد مي‌شود و پرويس كه از FBI استعفا داده، در سال1960 خودكشي مي‌كند.

نقش‌آفرينان:

جاني‌ دپ در نقش جان‌ ديلينجر: يك سارق بي‌ رحم بانك كه طي سال‌هاي1931 تا1934 به تيتر اول روزنامه‌هاي آمريكا بدل شد. روزنامه‌ها در اين دوران او را «دشمن مردم» لقب دادند.
كريستين‌ بيل در نقش ملوين‌ پرويس: مأمور برجسته FBI كه توسط جي‌ ادگار هوور براي دستگيري ديلينجر مأموريت يافت.
ماريون‌ كوتيار در نقش بيلي‌ فرشت: اين بازيگر فرانسوي نقش دلدار ابدي ديلينجر را برعهده گرفت. چنينگ تاتوم در نقش فلويد خوشگله: سارق بانك و قاتل مشهور آمريكا و از دوستان ديلينجر.
جوواني‌ ريبيسي در نقش آلوين ‌كارپيس:
تبه كار مشهور آمريكايي كه در دهه1930 دارو دسته گنگستري باركر را به راه انداخت. او آخرين تبه كاري بود كه عنوان «دشمن مردم» را از رونامه‌ها گرفت و دستگير شد.
استفن ‌دورف در نقش هومرون‌ ميتر: جنايت‌كار و سارق بانك مشهور اوايل قرن بيستم آمريكا، او پدر معنوي جان ‌ديلينجر و نلسون‌ بچه صورت بود.
بيلي‌ كراداپ در نقش جي‌ ادگار هوور: بنيان‌گذار و نخستين رئيس دايره تحقيقات فدرال (FBI)
جيسون‌كلارك در نقش جان‌رد هميلتون:تبه كار و سارق بانك كانادايي و از ياران نزديك ديلينجر
استفن گراهام در نقش نلسون‌بچه صورت: تبه كار و سارق بانك خشني كه به واسطه چهره كودكانه اين لقب را از رسانه‌ها گرفت. پس از مرگ ديلينجر او عنوان «دشمن مردم» را به خود اختصاص داد.
بيل‌ كمپ در نقش فرانك‌نيتي: دست راست آل‌كاپون و رهبر زيرزميني تبه كاران شيكاگو. از دوستان ديلينجر

پيش‌توليد:

فيلمنامه فيلم «دشمنان مردم» براساس كتاب «دشمنان مردم: بزرگترين موج جنايت در آمريكا و توليد FBI» نوشته برايان باروز نوشته شد. باروز با هدف نگارش فيلمنامه‌اي براي يك سريال تلويزيوني از اين مقطع تاريخ آمريكا، دست به پژوهش زد. كمپاني HBO حقوق ساخت اين سريال را از باروز خريد و قرار شد رابرت دنيرو تهيه‌كننده آن باشد. اما باروز فيلمنامه‌نويس خوبي نبود و حاصل كار حتي از قول خودش هم بسياربسيار بد از كار درآمد. پس حاصل تحقيقاتش را در قالب يك كتاب منتشر كرد و دو سال روي آن كار كرد. اين كتاب در تابستان سال 2004 منتشر و پروژه ساخت سريال هم منتفي شد اما مدتي بعد مايكل‌مان و لئوناردو دي‌ كاپريو امتياز اقتباس سينمايي از كتاب را خريدند. دي كاپريو مايل بود خود نقش جان ديلينجر را بازي كند اما مدتي بعد پروژه به مدت سه‌سال به بايگاني رفت. درسال2007 مايكل‌مان بار ديگر براي ساخت اين فيلم ابراز تمايل كرد و با يونيورسال پيكچرز هم به توافق رسيد. مان همراه با رونان ‌بنت و آن بايدرمن فيلمنامه «دشمنان مردم» را نوشت. باروز درباره فيلمنامه مي‌گويد: «اين فيلمنامه 100درصد به واقعيت تاريخي نزديك نيست. اما احتمالاً نزديك‌ترين چيزي است كه هاليوود مي‌تواند از آن دوره تاريخي بسازد.»

فيلمبرداري:

فيلمبرداري «دشمنان مردم» هفدهم مارس 2008 در ويسكانسين آغاز شد و بعد در شيكاگو، اوشكوش، بيرودم، ميلواكي و مديسون ادامه يافت و در سي‌ام ژوئن 2008 به پايان رسيد. اغلب مكان‌هاي فيلم واقعي‌اند و ديلينجر در آنها حضور يافته و گاه با پليس درگير شده بود. حتي تصاوير زندان دقيقاً در زندان و سلول واقعي كه ديلينجر در آن محبوس بود فيلمبرداري شد. حتي يكي از خودروهايي كه ديلينجر با آن به سرقت بانك مي‌رفت از موزه خودروي آمريكا قرض گرفته شد و براي فيلمبرداري مورد استفاده قرار گرفت.
يكي از دلايل فيلمبرداري اغلب صحنه‌ها در ايالت ويسكانسين اين بود كه ساختمان‌هاي اين ايالت، اغلب از دهه 1930 تاكنون دست نخورده باقي مانده‌اند. مايكل‌مان كوشيد تا حد امكان از مكان‌ها و خودروهاي واقعي استفاده كند. مايكل‌مان براي فيلمبرداري فيلم از فرمت HD استفاده كرد و براي نخستين‌ بار فرمت كلاسيك 35ميلي‌متري را كنار گذاشت تا حالتي مستندگونه به فيلم ببخشد.

بازتاب‌ها:

اغلب منتقدان كيفيت فيلم «دشمنان مردم» و به ويژه بازي «جاني دپ» در نقش يكي از مشهوترين جنايتكاران تاريخ آمريكا را ستوده‌اند. سايت سينمايي را تن توميتور 65درصد نقدهاي مثبت را براي فيلم ثبت كرده است. سايت متاكرتيك نيز امتياز70 از100را به فيلم داده است. راجر ايبرت منتقد نامدار سينما درباره «دشمنان مردم» مي‌نويسد: «اين بازي جاني‌دپ يك اجراي متفاوت است. براي نخستين‌بار يك بازيگر، نقش يك كنگستر را بازي كرده و براي شخصيت‌پردازي نقش، از فيلم‌هاي كنگستري كه قبلاً ديده، الگوبرداري نكرده است. جاني‌دپ در اين فيلم سرداشت. درست به مانند آنچه در واقعيت از شخصيت ديلينجر خوانده و شنيده‌ايم» فيلمبرداري دانته اسپينوتي و طراحي صحنه فيلم هم از جمله ديگر مواردي است كه اغلب منتقدان به ستايش از آن پرداخته‌اند. اما ليام‌ليسي ديگر منتقد فيلم از آن انتقاد مي‌كند و مي‌نويسد: «هر تصويري از دوران ركود و بحران اقتصادي، جان ديلينجر را در مقام يك قهرمان محلي قرار مي‌دهد».
منبع: نشريه نقش‌آفرينان ، شماره 57