هياهوي بسيار بر سر هيچ

هر پديده اجتماعي و سياسي داراي ابعاد فوق‎العاده زيادي است كه شايد در بازه‎‎هاي زماني اندك نتوان آن را كشف كرد. دوم خرداد 1376 به‎عنوان يكي از نقاط اصلي تاريخ سياسي دوران پس از پيروزي انقلاب شكوهمند اسلامي نيز داراي وجوه فراواني است كه پرداختن به آن در حوزه‎‎هاي مختلف زندگي هموطنان، نيازمند زمان زيادي است. البته از اين نكته نبايد غافل بود كه دوم خرداد داراي وجوهي است كه شايد دهه‎‎ها زمان لازم باشد تا شناسايي پيامد‎هاي آن به صورت كامل امكان‎پذير شود. با
پنجشنبه، 20 خرداد 1389
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما
هياهوي بسيار بر سر هيچ
هياهوي بسيار بر سر هيچ
هياهوي بسيار بر سر هيچ

نويسنده: حميد سليمي




تأثيرات رسانه‎اي دوم خرداد

هر پديده اجتماعي و سياسي داراي ابعاد فوق‎العاده زيادي است كه شايد در بازه‎‎هاي زماني اندك نتوان آن را كشف كرد. دوم خرداد 1376 به‎عنوان يكي از نقاط اصلي تاريخ سياسي دوران پس از پيروزي انقلاب شكوهمند اسلامي نيز داراي وجوه فراواني است كه پرداختن به آن در حوزه‎‎هاي مختلف زندگي هموطنان، نيازمند زمان زيادي است. البته از اين نكته نبايد غافل بود كه دوم خرداد داراي وجوهي است كه شايد دهه‎‎ها زمان لازم باشد تا شناسايي پيامد‎هاي آن به صورت كامل امكان‎پذير شود. با اين حساب، اين مطلب قصد دارد سرخط‎هايي از چند پيامد، نقطه عطفي به نام دوم خرداد را در حوزه رسانه‎اي كشور بررسي كند.

تغيير لحن و روش گفت‎وگو

دوم خرداد، فصل تازه‎اي را در مناسبات رسانه‎اي مطرح كرد. تغيير بيان و لحني كه روزنامه‎نگاران پيش و پس از اين تاريخ، در رسانه‎‎هاي خود به‎كار گرفته‎اند، به‎خوبي هويداست. در روزنامه‎‎هاي پس از انقلاب (البته اگر به مقتضاي جوش و خروش دو سه سال ابتداي انقلاب، از برخي نشريات صرف‎نظر كنيم) لحن و گفت‎وگوي به‎كار گرفته شده، چندان با ادبيات خاص سياسي دوم خرداد، يكسان و مشابه نيست. دوم خردادي ها با ايجاد شانتاژ و هياهو در درج تيتر‎هاي مهيج، عكس‎ها و تصاوير نه چندان سازگار با فضاي جامعه و همچنين نفت ريختن بر آتش برخي اختلافات رايج دنياي سياست، سعي مي‎كردند براي خود مخاطباني را دست و پا كنند. البته نبايد از حق گذشت كه استفاده اين طيف از روزنامه‎ها، از حربه‎‎ها و شگرد‎هاي تبليغاتي و رسانه‎اي شناخته شده دنياي مدرن، خام‎دستانه و تا اندازه‎اي تقليدي بوده است. با اين همه، در طي سال‎هايي كه از 1376 به زمان حال نزديك مي‎شويم، منش و روش رسانه‎نگاران دوم خردادي نيز به‎روز‎تر شده و از آلاف و اولوف سابق خود، اندكي دست كشيده‎اند. ولي به‎نظر مي‎رسد شرايط به‎گونه‎اي پيش مي‎رود كه رسانه‎‎هاي موسوم به زنجيره‎اي، در دوران شكوفايي خود، نگاه و توجه ويژه‎اي را به مهندسي احساسات مردم (و نه افكار عمومي) از طريق تيتر زدن و عكس اكشن چاپ كردن داشته‎اند. در همين راستا، استفاده از برخي تكنيك‎هاي ژورناليسم بلواري كه در آن استفاده از مسايل اخلاقي سوژه، بدل به يكي از اصلي‎ترين حربه‎‎ها براي تحت فشار گذاشتن سايرين مي‎شود، كاري بسيار معمول و رايج بود. صحنه‎‎هاي مختلفي كه از مسئولان دولت در جلسات و گردهمايي‎‎ها در برخي حالات معمول روزمره مانند آب نوشيدن و پلك بر هم گذاشتن منتشر شد، حاكي از نگاه عوام‎گرايانه روزنامه‎نگاراني است كه رسالت و تعهد را به بوته فراموشي سپرده‎اند و به مهندسي احساسات عامه، جهت بهره‎برداري بيش از ساير موضوعات نظر دارند. تغيير لحن و گفت‎وگوي مخاطب و رسانه در اين دوران به‎شدت احساسات محور و به‎دور از خردورزي است. براي همين، برخي مسايل شبهه علمي با پرستيژ و ظاهر علمي و تكنيكي به خورد مخاطبان اكثرا جوان و دانشجو داده مي‎شود تا حركت‎هاي احساسي و كور را در سطح جامعه موجب شود.

بحران‎زايي به قيمت از بين رفتن سرمايه ملي

در اصلي‎ترين چالش سياسي پس از دوم خرداد، رخداد‎هاي تلخ تيرماه 1378، مثال‎زدني است. رخداد‎هايي كه اولين جرقه آن را روزنامه سلام، يكي از اصلي‎ترين پايگاه‎‎هاي دوم خردادي‎ها به انبار باروت انداخت. تير 1378، با توقيف روزنامه سلام، آغازي بود تا رسانه‎نگاران طيف دوم خردادي، با عبور از مرز‎هاي مرسوم عرفي، قانوني و اساسي كشور، براي خالي كردن زيربناي دموكراتيك ديني حاكم بر جامعه، خواب‎هايي را معنا كنند. هرچند حركت‎هايي كه در آن روزگار در خيابان‎ها انجام شد و دل عده‎اي از دشمنان تابلودار كشور را شاد كرد، به‎زودي كنترل شد و غائله فرو نشست، ولي روشي كه منجر به بروز چنين هيجانات آني در قشري از جامعه جوان شد، نصب‎العين عده‎اي از روزنامه‎نگاران ايراني قرار گرفت تا بحران‎زايي را در ليست اهداف خود همچنان جاودانه سازند. بحران‎هايي كه مي‎تواند منجر به از بين رفتن سرمايه ملي، كه همان اعتماد و احترام متقابل بخش‎هاي مختلف مملكت، از جمله مردم و حاكميت است، شود. بحران‎زايي در رفتار بلواري اين روزنامه‎نگاران در خردادماه سال گذشته نيز نمود آشنايي داشت. استفاده از تيتر‎هايي كه همراستا با غلبه‎سازي ادبيات خاص چاله ميداني در حوزه رسانه بود، بسيار مطرح و معمول شد. به‎گونه‎اي كه اگر يك روز رسانه‎‎هاي دوم خردادي از اين‎گونه ادبيات هتاك و احساسات محور استفاده نمي‎كردند، جامعه مخاطبان خود را در آستانه بحران و از دست دادن مي‎ديدند. براي همين هر چه بيشتر و تندتر از ادبيات غير‎اخلاقي در مطالب و تيتر‎هاي خود استفاده مي‎كردند.

ايجاد فضاي تقابل به‎جاي تعامل

اين‎كه يكي از طرفين معركه، طرف ديگر را به جد مورد انتقاد قرار دهد، چيز بدي به‎نظر نمي‎رسد، ولي اين‎كه از هر حربه‎اي براي به انزوا كشيدن حريف استفاده شود و روزنامه‎نگار در كسوت توپخانه كاغذي جناحي درآيد، نكته‎اي است كه در خرداد 1376 پا به ادبيات روزنامه‎نگاري پس از انقلاب نهاد. توپخانه‎‎هاي كاغذي دوم خردادي ها، با ريختن آتش تهيه به اردوگاه مقابل، سعي كردند پيش از آن‎كه فضا را براي تعامل و تبادل نظرات آماده و مهيا سازند، موضوع را به‎شدت شخصي كرده و با استفاده از روش‎هاي ترور شخصيت و جنگ رواني، جامعه را قطبي سازند. قطبي‎سازي اين طيف چنان تغليظ شد كه در اواخر كار تعدادي از اين روزنامه‎ها، مواضع يكديگر را نيز زير آتش قرار مي‎دادند. طعنه زدن به برخي چهره‎‎هاي درون طيف موسوم به دوم خرداد و كشاندن بازي به زمين خودي، حركتي بود كه بي‎ترديد تبعات گريز‎ناپذير نگاه حادثه محور و حس‎مدار اين روزنامه‎‎ها شمرده مي‎شد. استفاده از جوك‎‎ها و لطيفه‎‎هايي كه براي برخي سردمداران سياسي جناح اصلاح‎طلب توسط اين روزنامه‎نگاران ساخته مي‎شد، بسيار بيش از نكات انتقادآميزي بود كه احيانا توسط حريف به اردوگاه اصلاح‎طلبان وارد مي‎شد. براي همين، فضاي تقابل و تخريب، از ميان دو جبهه اصول‎گرا - اصلاح‎طلب به درون طيف اصلاح‎طلب رفته و اندك اندك، چشاندن ضربه قلم به همرزمان، زير ذائقه عده‎اي از دوم خردادي ها فرونشست.
با اين همه، نبايد از اين نكته غافل بود كه دوم خرداد، فرصت را براي گونه‎اي از روزنامه سياسي در اين كشور مهيا كرد كه پيش از آن، اثر چنداني از اين طرز نگاه به رسانه مشاهده نمي‎شد، به بيان ديگر روزنامه‎نگار، پياده‎نظام سياستمداراني شد كه خود را مهره‎‎هاي سوخته مي‎ديدند و مي‎خواستند با حربه قلم و كلمه، خود را نبش قبر كنند.
منبع:http://panjerehweekly.ir
/ج


تبلیغات در راسخون
نظرات کاربران
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
مرگ ناگهانی و پرسش های ناتمام؛ چگونه درباره فقدان با کودکان حرف بزنیم؟
مرگ ناگهانی و پرسش های ناتمام؛ چگونه درباره فقدان با کودکان حرف بزنیم؟
واکنش صلیب سرخ جهانی به جنایت‌های دشمن در جنگ چهل روزه علیه ایران چه بود؟
play_arrow
واکنش صلیب سرخ جهانی به جنایت‌های دشمن در جنگ چهل روزه علیه ایران چه بود؟
پرونده جدید علیه رسایی
play_arrow
پرونده جدید علیه رسایی
سواد مرگ، چرا جامعه ای که درباره زندگی حرف می زند از مرگ سخن نمی گوید؟
سواد مرگ، چرا جامعه ای که درباره زندگی حرف می زند از مرگ سخن نمی گوید؟
سلاح شیمیایی ایرانی در قلب واشنگتن؟!
play_arrow
سلاح شیمیایی ایرانی در قلب واشنگتن؟!
ضرب و شتم محمد خردادیان پس از افشاگری علیه پهلوی
play_arrow
ضرب و شتم محمد خردادیان پس از افشاگری علیه پهلوی
اولین ساعت‌مچی تلویزیون دار جهان سیکو در سال ۱۹۸۲ + فیلم
play_arrow
اولین ساعت‌مچی تلویزیون دار جهان سیکو در سال ۱۹۸۲ + فیلم
پیرترین ایرانی در سرشماری جدید شناسایی شد + فیلم
play_arrow
پیرترین ایرانی در سرشماری جدید شناسایی شد + فیلم
آیا هر رازی را باید با یک ربات در میان گذاشت؟
آیا هر رازی را باید با یک ربات در میان گذاشت؟
تقدیر از معلمی که جان دانش‌آموز را براثر خفگی نجات داد + فیلم
play_arrow
تقدیر از معلمی که جان دانش‌آموز را براثر خفگی نجات داد + فیلم
تعبیر جدید ترامپ از ونزوئلا ؛ دارایی جدید آمریکا است + فیلم
play_arrow
تعبیر جدید ترامپ از ونزوئلا ؛ دارایی جدید آمریکا است + فیلم
ادعای کارشناس پزشکی قانونی: جفری اپستین خفه شده است + فیلم
play_arrow
ادعای کارشناس پزشکی قانونی: جفری اپستین خفه شده است + فیلم
نجات خدمه نفتکش متخلف در تنگه هرمز توسط صیادان + فیلم
play_arrow
نجات خدمه نفتکش متخلف در تنگه هرمز توسط صیادان + فیلم
مسیریاب ایرانی با حال‌وهوای بازی GTA به‌روزرسانی شد + فیلم
play_arrow
مسیریاب ایرانی با حال‌وهوای بازی GTA به‌روزرسانی شد + فیلم
گروسی: بازگشت بازرسان آژانس به ایران نباید به توافق سیاسی مشروط شود + فیلم
play_arrow
گروسی: بازگشت بازرسان آژانس به ایران نباید به توافق سیاسی مشروط شود + فیلم