هياهوي بسيار بر سر هيچ

هر پديده اجتماعي و سياسي داراي ابعاد فوق‎العاده زيادي است كه شايد در بازه‎‎هاي زماني اندك نتوان آن را كشف كرد. دوم خرداد 1376 به‎عنوان يكي از نقاط اصلي تاريخ سياسي دوران پس از پيروزي انقلاب شكوهمند اسلامي نيز داراي وجوه فراواني است كه پرداختن به آن در حوزه‎‎هاي مختلف زندگي هموطنان، نيازمند زمان زيادي است. البته از اين نكته نبايد غافل بود كه دوم خرداد داراي وجوهي است كه شايد دهه‎‎ها زمان لازم باشد تا شناسايي پيامد‎هاي آن به صورت كامل امكان‎پذير شود. با
پنجشنبه، 20 خرداد 1389
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما
هياهوي بسيار بر سر هيچ
هياهوي بسيار بر سر هيچ
هياهوي بسيار بر سر هيچ

نويسنده: حميد سليمي




تأثيرات رسانه‎اي دوم خرداد

هر پديده اجتماعي و سياسي داراي ابعاد فوق‎العاده زيادي است كه شايد در بازه‎‎هاي زماني اندك نتوان آن را كشف كرد. دوم خرداد 1376 به‎عنوان يكي از نقاط اصلي تاريخ سياسي دوران پس از پيروزي انقلاب شكوهمند اسلامي نيز داراي وجوه فراواني است كه پرداختن به آن در حوزه‎‎هاي مختلف زندگي هموطنان، نيازمند زمان زيادي است. البته از اين نكته نبايد غافل بود كه دوم خرداد داراي وجوهي است كه شايد دهه‎‎ها زمان لازم باشد تا شناسايي پيامد‎هاي آن به صورت كامل امكان‎پذير شود. با اين حساب، اين مطلب قصد دارد سرخط‎هايي از چند پيامد، نقطه عطفي به نام دوم خرداد را در حوزه رسانه‎اي كشور بررسي كند.

تغيير لحن و روش گفت‎وگو

دوم خرداد، فصل تازه‎اي را در مناسبات رسانه‎اي مطرح كرد. تغيير بيان و لحني كه روزنامه‎نگاران پيش و پس از اين تاريخ، در رسانه‎‎هاي خود به‎كار گرفته‎اند، به‎خوبي هويداست. در روزنامه‎‎هاي پس از انقلاب (البته اگر به مقتضاي جوش و خروش دو سه سال ابتداي انقلاب، از برخي نشريات صرف‎نظر كنيم) لحن و گفت‎وگوي به‎كار گرفته شده، چندان با ادبيات خاص سياسي دوم خرداد، يكسان و مشابه نيست. دوم خردادي ها با ايجاد شانتاژ و هياهو در درج تيتر‎هاي مهيج، عكس‎ها و تصاوير نه چندان سازگار با فضاي جامعه و همچنين نفت ريختن بر آتش برخي اختلافات رايج دنياي سياست، سعي مي‎كردند براي خود مخاطباني را دست و پا كنند. البته نبايد از حق گذشت كه استفاده اين طيف از روزنامه‎ها، از حربه‎‎ها و شگرد‎هاي تبليغاتي و رسانه‎اي شناخته شده دنياي مدرن، خام‎دستانه و تا اندازه‎اي تقليدي بوده است. با اين همه، در طي سال‎هايي كه از 1376 به زمان حال نزديك مي‎شويم، منش و روش رسانه‎نگاران دوم خردادي نيز به‎روز‎تر شده و از آلاف و اولوف سابق خود، اندكي دست كشيده‎اند. ولي به‎نظر مي‎رسد شرايط به‎گونه‎اي پيش مي‎رود كه رسانه‎‎هاي موسوم به زنجيره‎اي، در دوران شكوفايي خود، نگاه و توجه ويژه‎اي را به مهندسي احساسات مردم (و نه افكار عمومي) از طريق تيتر زدن و عكس اكشن چاپ كردن داشته‎اند. در همين راستا، استفاده از برخي تكنيك‎هاي ژورناليسم بلواري كه در آن استفاده از مسايل اخلاقي سوژه، بدل به يكي از اصلي‎ترين حربه‎‎ها براي تحت فشار گذاشتن سايرين مي‎شود، كاري بسيار معمول و رايج بود. صحنه‎‎هاي مختلفي كه از مسئولان دولت در جلسات و گردهمايي‎‎ها در برخي حالات معمول روزمره مانند آب نوشيدن و پلك بر هم گذاشتن منتشر شد، حاكي از نگاه عوام‎گرايانه روزنامه‎نگاراني است كه رسالت و تعهد را به بوته فراموشي سپرده‎اند و به مهندسي احساسات عامه، جهت بهره‎برداري بيش از ساير موضوعات نظر دارند. تغيير لحن و گفت‎وگوي مخاطب و رسانه در اين دوران به‎شدت احساسات محور و به‎دور از خردورزي است. براي همين، برخي مسايل شبهه علمي با پرستيژ و ظاهر علمي و تكنيكي به خورد مخاطبان اكثرا جوان و دانشجو داده مي‎شود تا حركت‎هاي احساسي و كور را در سطح جامعه موجب شود.

بحران‎زايي به قيمت از بين رفتن سرمايه ملي

در اصلي‎ترين چالش سياسي پس از دوم خرداد، رخداد‎هاي تلخ تيرماه 1378، مثال‎زدني است. رخداد‎هايي كه اولين جرقه آن را روزنامه سلام، يكي از اصلي‎ترين پايگاه‎‎هاي دوم خردادي‎ها به انبار باروت انداخت. تير 1378، با توقيف روزنامه سلام، آغازي بود تا رسانه‎نگاران طيف دوم خردادي، با عبور از مرز‎هاي مرسوم عرفي، قانوني و اساسي كشور، براي خالي كردن زيربناي دموكراتيك ديني حاكم بر جامعه، خواب‎هايي را معنا كنند. هرچند حركت‎هايي كه در آن روزگار در خيابان‎ها انجام شد و دل عده‎اي از دشمنان تابلودار كشور را شاد كرد، به‎زودي كنترل شد و غائله فرو نشست، ولي روشي كه منجر به بروز چنين هيجانات آني در قشري از جامعه جوان شد، نصب‎العين عده‎اي از روزنامه‎نگاران ايراني قرار گرفت تا بحران‎زايي را در ليست اهداف خود همچنان جاودانه سازند. بحران‎هايي كه مي‎تواند منجر به از بين رفتن سرمايه ملي، كه همان اعتماد و احترام متقابل بخش‎هاي مختلف مملكت، از جمله مردم و حاكميت است، شود. بحران‎زايي در رفتار بلواري اين روزنامه‎نگاران در خردادماه سال گذشته نيز نمود آشنايي داشت. استفاده از تيتر‎هايي كه همراستا با غلبه‎سازي ادبيات خاص چاله ميداني در حوزه رسانه بود، بسيار مطرح و معمول شد. به‎گونه‎اي كه اگر يك روز رسانه‎‎هاي دوم خردادي از اين‎گونه ادبيات هتاك و احساسات محور استفاده نمي‎كردند، جامعه مخاطبان خود را در آستانه بحران و از دست دادن مي‎ديدند. براي همين هر چه بيشتر و تندتر از ادبيات غير‎اخلاقي در مطالب و تيتر‎هاي خود استفاده مي‎كردند.

ايجاد فضاي تقابل به‎جاي تعامل

اين‎كه يكي از طرفين معركه، طرف ديگر را به جد مورد انتقاد قرار دهد، چيز بدي به‎نظر نمي‎رسد، ولي اين‎كه از هر حربه‎اي براي به انزوا كشيدن حريف استفاده شود و روزنامه‎نگار در كسوت توپخانه كاغذي جناحي درآيد، نكته‎اي است كه در خرداد 1376 پا به ادبيات روزنامه‎نگاري پس از انقلاب نهاد. توپخانه‎‎هاي كاغذي دوم خردادي ها، با ريختن آتش تهيه به اردوگاه مقابل، سعي كردند پيش از آن‎كه فضا را براي تعامل و تبادل نظرات آماده و مهيا سازند، موضوع را به‎شدت شخصي كرده و با استفاده از روش‎هاي ترور شخصيت و جنگ رواني، جامعه را قطبي سازند. قطبي‎سازي اين طيف چنان تغليظ شد كه در اواخر كار تعدادي از اين روزنامه‎ها، مواضع يكديگر را نيز زير آتش قرار مي‎دادند. طعنه زدن به برخي چهره‎‎هاي درون طيف موسوم به دوم خرداد و كشاندن بازي به زمين خودي، حركتي بود كه بي‎ترديد تبعات گريز‎ناپذير نگاه حادثه محور و حس‎مدار اين روزنامه‎‎ها شمرده مي‎شد. استفاده از جوك‎‎ها و لطيفه‎‎هايي كه براي برخي سردمداران سياسي جناح اصلاح‎طلب توسط اين روزنامه‎نگاران ساخته مي‎شد، بسيار بيش از نكات انتقادآميزي بود كه احيانا توسط حريف به اردوگاه اصلاح‎طلبان وارد مي‎شد. براي همين، فضاي تقابل و تخريب، از ميان دو جبهه اصول‎گرا - اصلاح‎طلب به درون طيف اصلاح‎طلب رفته و اندك اندك، چشاندن ضربه قلم به همرزمان، زير ذائقه عده‎اي از دوم خردادي ها فرونشست.
با اين همه، نبايد از اين نكته غافل بود كه دوم خرداد، فرصت را براي گونه‎اي از روزنامه سياسي در اين كشور مهيا كرد كه پيش از آن، اثر چنداني از اين طرز نگاه به رسانه مشاهده نمي‎شد، به بيان ديگر روزنامه‎نگار، پياده‎نظام سياستمداراني شد كه خود را مهره‎‎هاي سوخته مي‎ديدند و مي‎خواستند با حربه قلم و كلمه، خود را نبش قبر كنند.
منبع:http://panjerehweekly.ir
/ج


تبلیغات در راسخون
نظرات کاربران
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
حمله پهپادی سپاه علیه یک سامانه راداری آمریکا در پایگاه شیخ عیسی
play_arrow
حمله پهپادی سپاه علیه یک سامانه راداری آمریکا در پایگاه شیخ عیسی
تشکیل دیوار انسانی در ساحل سرخ هرمز
play_arrow
تشکیل دیوار انسانی در ساحل سرخ هرمز
سرلشکر عبداللهی: خودکفایی دفاعی مهم‌ترین درس جنگ بود
play_arrow
سرلشکر عبداللهی: خودکفایی دفاعی مهم‌ترین درس جنگ بود
سرلشکر عبداللهی: آمریکایی‌ها را تا قطب جنوب عقب می‌رانیم
play_arrow
سرلشکر عبداللهی: آمریکایی‌ها را تا قطب جنوب عقب می‌رانیم
درگذشت بازیکن ۱۶ ساله آرژانتینی پس از برخورد توپ به سر + فیلم
play_arrow
درگذشت بازیکن ۱۶ ساله آرژانتینی پس از برخورد توپ به سر + فیلم
بازدید کیم جونگ‌اون از پیست اسکی جدید در کره شمالی + فیلم
play_arrow
بازدید کیم جونگ‌اون از پیست اسکی جدید در کره شمالی + فیلم
دبیرکل ناتو: آمریکا ناچار است حضور نظامی خود در سراسر جهان را بازنگری کند + فیلم
play_arrow
دبیرکل ناتو: آمریکا ناچار است حضور نظامی خود در سراسر جهان را بازنگری کند + فیلم
تصاویر نزدیک از کشتی‌های هدف حمله سپاه در تنگه هرمز + فیلم
play_arrow
تصاویر نزدیک از کشتی‌های هدف حمله سپاه در تنگه هرمز + فیلم
تراکتورهای برقی بدون راننده در چین + فیلم
play_arrow
تراکتورهای برقی بدون راننده در چین + فیلم
گشت‌زنی قایق‌های تندروی نیروی دریایی سپاه در خلیج فارس + فیلم
play_arrow
گشت‌زنی قایق‌های تندروی نیروی دریایی سپاه در خلیج فارس + فیلم
یک نیمرو صبحانه متفاوت!
play_arrow
یک نیمرو صبحانه متفاوت!
خلاصه دیدار عراق یک - ایران یک
play_arrow
خلاصه دیدار عراق یک - ایران یک
برائت خانواده جانباختگان اتوبوس آبدانان از هنجارشکنان
play_arrow
برائت خانواده جانباختگان اتوبوس آبدانان از هنجارشکنان
پزشکیان خطاب به مدال‌آوران المپیاد: خداوکیلی دوست‌تون دارم
play_arrow
پزشکیان خطاب به مدال‌آوران المپیاد: خداوکیلی دوست‌تون دارم
سردار قریشی: دنبال تغییر رژیم جمهوری اسلامی بودند ولی الان رژیم‌های خودشان تغییر می‌کند + فیلم
play_arrow
سردار قریشی: دنبال تغییر رژیم جمهوری اسلامی بودند ولی الان رژیم‌های خودشان تغییر می‌کند + فیلم