شلغم و خواص آن

شلغم خوب داراي سه نشانه است .
 

1 ـ شلغم بايد سفت و تازه باشد ، بنابراين اگر وسط آن شل بوده و با فشار انگشت فرو برود ، پلاسيده و مانده است و چنانچه پخته و مصرف شود ، در روده ها توليد نفخ مي کند .
2ـ پوست خارجي آن بايد براق و شفاف باشد .
3 ـ شلغم بايد سنگين باشد و وقتي وسط آن را بريديد، درونش را روشن و شفاف ببينيد .

نکات مفيد :
 

ـ مقداري از شغلم را به صورت خام بخوريد ، پختن شلغم سبب از بين رفتن « گلکوسينوليت » آن مي شود .
ـ شلغم يکي از بقولات بسيار مقوي و مغذي است که به سبب دارا بودن ده درصد مواد قندي و سرشار بودن از املاح مفيدي مانند کلسيم و منيزيم ا زمواد غذايي بسيار با ارزش به حساب مي آيد . شلغم خون ساز است و همانطور که گفتيم ، املاح کليسم و منيزيم و ساير مواد موجود در آن موجب جلوگيري از ابتلا به بيماري هاي خطيري مانند سرطان مي شود .
ـ بايد دانست که از برگ شلغم خواه به صورت پخته يا خام در سوپ يا سالاد يا خوراکهاي ديگر استفاده مي شود . علاوه بر آنکه در برگ شلغم مقدار زيادي کلسيم وجود دارد ، اين گياه حاوي مقادير زيادي آهن و مس هم مي باشد که سبب ازدياد خون و مخصوصا هموگلوبين مي شود . هر اندازه رنگ برگ شلغم تيره تر باشد ، يد بيشتري در آن وجود دارد . همچنين ويتامين «آ» ، « ب » و « ث » که در برگ و ريشه ي آن موجود است ، نقش موثر و مهمي در حفظ تعادل عصبي و تغذيه اي ايفا مي کند .

کاربرد شلغم :
 

ـ شلغم ، اثر مفيد و موثري در درمان بيماري هاي دستگاه تنفسي دارد . براي اين منظور از آش يا سوپ آن استفاده مي شود . همين طور مي توان عصاره ي آن را به دست آورد . براي اين کار شلغم را با وزن مساوي شکر سرخ در کمي آب ريخته و به ملايمت حرارت مي دهند . طريقه ي ديگر آن است که وسط شلغم بزرگي را خالي کرده ، شکر سرخ را در آن ريخته ، پر مي کنند و مي پزند . شکل سوم آن است که شلغم را به حلقه هاي گرد بريده و پياز را نيز به همين شکل در بياورند . سپس در ظرف گودي ، طبقات شلغم و پياز را بر روي حرارت بگذارند . وقتي گرم شد ، به تدريج شربت آن جدا مي شود . اين شربت براي درمان سرماخوردگي و گلودرد بسيار نافع است و از آن مي توان به عنوان غرغره در هنگام گلودرد استفاده کرد .
ـ براي درمان دمل ، کورک و هر نوع کانون التهابي و تورمي يا چرکي ، ضماد شلغم را روي موضع بگذاريد .
ـ ترب سياه هم تمام خواص شلغم را دارد و حتي در برخي مواقع ، از شلغم غني تر است . بهتر آن است که ترب سياه و شلغم خام را رنده کرده ، به شکل خام ميل کنيد تا از خواص آنها به طور کامل بهره گيريد . مي توان از اين دو همراه با سبزي هاي ديگر به صورت سالاد استفاده نمود .

فوايد شلغم :
 

1 ـ بر طرف کننده ي سرفه است .
2 -نرم کننده ي سينه ، معده و روده است .
3ـ اشتها را تحريک مي کند .
4 ـ براي معالجه ي سرماخوردگي ، ورم لوزه ها يا آنژين شديد و گلودرد ،شربت شلغم مفيد است .
5 ـ به علت داشتن ويتامين هاي «آ» ، « ب » و « ث » نور چشم و قوه ي بينايي را زياد مي کند .
6 ـ ريشه ي آن ، اثر نرم کنندگي دارد و در رفع سرفه ، سياه سرفه و آسم ، به صورت جوشانده هاي غليظ و مخلوط با عسل ، مورد استفاده قرار مي گيرد .
7 ـ داراي يک ماده ي ضد عفوني قوي است و به همين جهت در درمان سرماخوردگي و بيماري ها ي عفوني تاثير بسيار زيادي دارد .
8 ـ حاوي فسفر ، کلسيم ، آهن و ويتامين هاي « ب » و « ث » است و سبب افزايش نيروي جنسي و تقويت عمومي بدن مي شود .
9 ـ شلغم براي رشد و استحکام استخوان بندي بسيار مفيد است .
10 ـ اگر ريشه هاي نازک و باريک روي شلغم ، خشک و ساييده و با عسل مخلوط شود ، براي سختي ادرار مفيد خواهد بود و بسياري از امراض مجاري ادرار را درمان مي کند .
11 ـ فسفر موجود در شلغم موجب تقويت سلولهاي عصبي مي شود .
12 ـ آب شلغم پخته را مي توان در انواع گلودرد و به خصوص عوارض سرماخوردگي غرغره کرد .
13 ـ اگر شلغم را در ظروف سربسته يا درون خمير بپزيد ، چون آب و اسانس هاي آن خارج نمي شود ، زياد شدن اشتها را به همراه خواهد داشت .
14 ـ آب شلغم به سبب داشتن انسولين گياهي و ويتامين هاي مفيد براي درمان مرض قند و سنگ مثانه مفيد است .
15 ـ براي جلوگيري از ناراحتي هاي پوستي به ويژه جوش صورت ( غرور ) ، شلغم بسيار سودبخش است .
16 ـ شلغم به علت داشتن ويتامين «ث» از رقيق شدن خون جلوگيري مي کند و به دليل وجود همين ويتامين ، مانع از خونريزي مي شود و خستگي را بر طرف مي کند .
17 ـ ريشه هاي نازک شلغم ، ورم طحال و سوزش ادرار را بر طرف مي کند ، بدين منظور بايد ريشه هاي باريک شلغم را تميز شسته و پس از خنک کردن ، بسایيد و همراه با کمي عسل ميل کنيد !
18 ـ ترشي شلغم ، مقوي احشاء ، اشتهاآور و بدون نفخ است .
19 ـ شلغم به سبب داشتن ويتامين «آ» براي تسکين خارش و دردهاي مفصلي ، سرمازدگي ، نقرس و معالجه ي ترک به صورت استعمال خارجي مفيد است ؛ براي اين منظور بايد شلغم را در مقدار کمي آب پخته و به صورت مرهم در محل مورد نظر قرار دهيد .
20 ـ براي التيام بيماري نقرس و درد مفاصل ، يک عدد شلغم را پخته و نرم کنيد و به شکل فرني درآوريد و مانند مرهمي روي مفاصلي که درد مي کند ، بگذاريد .
21 ـ تخم شلغم در تمام خواص و اعمال ، از شلغم مفيدتر و قوي تر بوده و مقدار مصرف آن در هر دقيقه 6/25 گرم است که همراه با عسل يا شربت ، براي معالجه ي امراض ياد شده مي خورند .
22 ـ مصرف شلغم در مورد درمان کم خوني ، تجويز شده است . زيرا در افزايش گويچه ها ( گلبول هاي ) قرمز خون ، بسيار موثر مي باشد .
روش تهيه ي شربت شلغم به اين ترتيب است : ابتدا وسط يک شلغم را خالي مي کنند و در آن کمي شکر مي ريزند . پس از مدتي آب در آن جمع مي شود . آب آن را با قاشق برداشته و مصرف مي نمايند .
24 ـ شربت شلغم به طريقي که گفته شد برا ي معالجه سياه سرفه ي بچه ها مفيد است و مصرف آن هيچ ضرري براي آنها ندارد .
* هشدار : کساني که از حيث هضم غذا يا معد دچار اشکال هستند و يا روده هاي ظريفي دارند ، بايد از مصرف شلغم خودداري نمايند .
* توصيه : اگر مي خواهيد از شلغم در موارد درماني استفاده کنيد ، حتما با پزشک خود مشورت کنيد .
منبع:هنرآشپزی،شماره5
/ن