ناخن هاي سالم داشته باشيم
نويسنده:مريم عامريان
ناخن ازاجزاي مهم بدن است که علاوه بر اثرات حفاظتي ،ازجهات ديگري نيز اهميت دارد . بنابراين رشد مناسب و سلامت ناخن ها بايد همواره مورد توجه قرار گيرد. ظاهر نامناسب ناخن ها مي تواند حاکي از بيماري هاي مهم جسمي باشد که البته در اين ميان بدفهمي هاي مختلفي نيز وجود دارد .
* آيا مصرف ژلاتين ،ناخن ها را سالم نگه مي دارد؟
ژلاتين از فرآيندهايي است که روي کلاژن ؛(کلاژن پروتئين مهمي است که انعطاف پذيري پوست را تأمين مي کند.) غضرو ف، تاندون ها و...صورت مي گيرد . به دست مي آيد .
ناخن هاي دست و پا از کراتين ساخته مي شوند. هر چند کراتين يک پروتئين ساختاري است ، ولي با ژلاتين هيچ ارتباطي ندارد . بنابراين خوردن ژلاتين يا ماليدن آن روي ناخن ها هيچ تأثيري بر آنها ندارد.
*آيا ظاهرناخن ها نشانه ي سلامتي است ؟
اين مطلب در بعضي موارد صحيح است . ظاهر ناخن ،نشان دهنده ي بعضي بيماري هاي شايع ومهم است ،اما بسياري از بيماري هاي مهم ،تغييري در ظاهر ناخن ايجاد نمي کنند.
*آيا رشد ناخن ها بعد از مرگ ادامه مي يابد؟
طي چند روزاول بعد از مرگ ، ناخن ها بيشتر به چشم مي آيند ،ولي علت آن رشد ناخن ها نيست ، بلکه به علت از دست رفتن آب بدن ،نوک انگشتان به سمت عقب پسرفت مي کنند و ناخن ها به ظاهر بلندتر به نظر مي رسند. همچنين تخريب ناخن ها نسبت به ساير بافت هاي بدن کندتر است . همين اتفاق در مورد موها پس از مرگ نيز صادق است.
* آيا قارچ ناخن را بايد هميشه درمان کرد ؟
عفونت هاي قارچي ناخن ها حدود پنج درصد انسان ها را مبتلا مي کنند .بيشتر مردم به علت زيبايي ،خواستار درمان قارچ ناخن هستند.درعفونت قارچي ، ناخن ها ضخيم شده و ممکن است بسيار نامناسب شود ، ولي اين بيماري به ندرت جدي مي شود. در صورتي که بيماري دردناک باشد يا فرد مبتلا ديابتي باشد بايد عفونت قارچي وي حتماً درمان شود ،زيرا در درغيراين صورت ممکن است عفونت قارچي منجر به زخم هاي عميق تر شود.
* ظاهر ناخن هاي سالم چگونه است؟
انسان هاي سالم معمولاً ناخن هايي با ظاهر سالم دارند. البته بسياري از بيماران نيز ناخن هايي سالم دارند. ناخن هاي سالم از نظر ظاهري ،صاف ،يک شکل و يکرنگ هستند و درسمت پايين آنها ماهک ديده مي شود. البته ظاهر ناخن افراد مختلف مي تواند با هم متفاوت باشد .شيارهاي عمودي ، نوارهاي تيره و صاف و يا برآمده بودن مختصر ناخن در افراد سالم ديده مي شود.
* رشد ناخن ها بايد تا چه اندازه سريع باشد ؟
رشد ناخن در افراد مختلف متفاوت است . اگر ناخن دست بيفتد ، حدود شش ماه طول مي کشد تا ناخن جديد به اندازه ي ناخن اول برسد .اين زمان براي ناخن هاي پا دوازده تا هجده ماه است .
رشد ناخن ها در کودکان و خانم هاي حامله سريع تر و بعد از بيست سالگي و در طول دوره شيردهي ،کندتراست .
وضعيت هايي چون سرطان ريه ،فيبروز ريه و فيبروز کيستيک مي توانند باعث قاشقي شکل شدن ناخن ها شوند.دراين حالت ناخن کمي از بسترخود بلند مي شود و شکل مدور به خود مي گيرد .افرادي که به بيماري پسويازيس مبتلا هستند ،دچار فرورفتگي و ضخيم شدگي ناخن ها مي شوند. اين افراد شانس بيشتري براي ابتلا به آرتريت پزور ياتيک دارند.
عفونت دريچه ي قلب وضعيت جدي است که تشخيص آن بسياردشواراست .ظاهر شدن خطور قرمزرنگ در زير ناخن ها مي توانند نشان دهنده ي آندوکارديت باشد، رنگ پريده بودن بسترناخن ها نشان دهنده ي کم خوني است .
بعضي وقت ها با مشاهده ي شيارهاي عرضي يا کنگره دارشدن ناخن ها مي توان گفت که شخص از چند ماه قبل بيمار بوده است . هرچه خطوط به ريشه ي ناخن نزديکترباشد ،بيماري در زمان نزديک تري نسبت به حال اتفاق افتاده است (مثلاً يک تا دو ماه) و اگرشيار به نوک ناخن نزديک تر باشد . فرد در پنج يا شش ماه قبل بيمار بوده است.
البته بايد دانست که ظاهر ناخن ها راه مناسبي براي تشخيص بيماري نيست . زيرا مواردي که گفته شد فقط در بعضي از افراد ديده مي شود . همچنين براي تشخيص بيماري ها ، راه هاي خيلي بهتري وجود دارد .
* روش هاي اصولي و درست حفظ سلامت ناخن ها کدامند؟
ناخن از اجزاي مهم بدن است و از آنجايي که از نظر زيبايي نيز مورد توجه است ، بايد درحفظ سلامت آن بکوشيم.
بنابراين سعي کنيد همواره آنها را تميز نگه داريد و به موقع آنها را کوتاه کنيد.
در صورتي که شغل شما طوري است که امکان آسيب رسيدن به ناخن ها حين کار وجود دارد،ازدستکش استفاده کنيد.
از لاک پاک کن ،بيش از دو بار در ماه استفاده نکنيد ، زيرا باعث خشکي ناخن شده و آنها را شکننده مي کند.
در صورتي که مي خواهيد ناخن هاي خود را آرايش کنيد ،به آرايشگاهي مراجعه کنيد که از وسايل استريل استفاده مي کند ، يا در صورت امکان وسايل شخصي خود را همراه ببريد.
شکننده شدن در اثر خشک شدن ناخن ، به علت زندگي در محيط خشک يا استفاده ي مکرر از لاک پاک کن است کمتر به علت پروتئين ناکافي غذا يا کمبود ديگر موادمغذي اتفاق مي افتد (يک بدفهمي ديگر!) در اين مواقع استفاده از مرطوب کننده ها مؤثر است .
بدفهمي ها و همچنين روش هاي مختلف مراقبت از ناخن که موجب صرف وقت و هزينه ي اضافي مي شوند. بسيارند.
بايد بدانيد که شما نمي توانيد تغيير زيادي در ظاهرناخن هاي خود ايجاد کنيد.
اگر فکر مي کنيد که ظاهر ناخن هاي شما مربوط به بيماري خاصي است ، حتماً با پزشک مشورت کنيد و هيچ وقت ناخن هاي خود را نجويد!
منبع:نشريه 7 روز زندگي ،شماره 91
/ج
* آيا مصرف ژلاتين ،ناخن ها را سالم نگه مي دارد؟
ژلاتين از فرآيندهايي است که روي کلاژن ؛(کلاژن پروتئين مهمي است که انعطاف پذيري پوست را تأمين مي کند.) غضرو ف، تاندون ها و...صورت مي گيرد . به دست مي آيد .
ناخن هاي دست و پا از کراتين ساخته مي شوند. هر چند کراتين يک پروتئين ساختاري است ، ولي با ژلاتين هيچ ارتباطي ندارد . بنابراين خوردن ژلاتين يا ماليدن آن روي ناخن ها هيچ تأثيري بر آنها ندارد.
*آيا ظاهرناخن ها نشانه ي سلامتي است ؟
اين مطلب در بعضي موارد صحيح است . ظاهر ناخن ،نشان دهنده ي بعضي بيماري هاي شايع ومهم است ،اما بسياري از بيماري هاي مهم ،تغييري در ظاهر ناخن ايجاد نمي کنند.
*آيا رشد ناخن ها بعد از مرگ ادامه مي يابد؟
طي چند روزاول بعد از مرگ ، ناخن ها بيشتر به چشم مي آيند ،ولي علت آن رشد ناخن ها نيست ، بلکه به علت از دست رفتن آب بدن ،نوک انگشتان به سمت عقب پسرفت مي کنند و ناخن ها به ظاهر بلندتر به نظر مي رسند. همچنين تخريب ناخن ها نسبت به ساير بافت هاي بدن کندتر است . همين اتفاق در مورد موها پس از مرگ نيز صادق است.
* آيا قارچ ناخن را بايد هميشه درمان کرد ؟
عفونت هاي قارچي ناخن ها حدود پنج درصد انسان ها را مبتلا مي کنند .بيشتر مردم به علت زيبايي ،خواستار درمان قارچ ناخن هستند.درعفونت قارچي ، ناخن ها ضخيم شده و ممکن است بسيار نامناسب شود ، ولي اين بيماري به ندرت جدي مي شود. در صورتي که بيماري دردناک باشد يا فرد مبتلا ديابتي باشد بايد عفونت قارچي وي حتماً درمان شود ،زيرا در درغيراين صورت ممکن است عفونت قارچي منجر به زخم هاي عميق تر شود.
* ظاهر ناخن هاي سالم چگونه است؟
انسان هاي سالم معمولاً ناخن هايي با ظاهر سالم دارند. البته بسياري از بيماران نيز ناخن هايي سالم دارند. ناخن هاي سالم از نظر ظاهري ،صاف ،يک شکل و يکرنگ هستند و درسمت پايين آنها ماهک ديده مي شود. البته ظاهر ناخن افراد مختلف مي تواند با هم متفاوت باشد .شيارهاي عمودي ، نوارهاي تيره و صاف و يا برآمده بودن مختصر ناخن در افراد سالم ديده مي شود.
* رشد ناخن ها بايد تا چه اندازه سريع باشد ؟
رشد ناخن در افراد مختلف متفاوت است . اگر ناخن دست بيفتد ، حدود شش ماه طول مي کشد تا ناخن جديد به اندازه ي ناخن اول برسد .اين زمان براي ناخن هاي پا دوازده تا هجده ماه است .
رشد ناخن ها در کودکان و خانم هاي حامله سريع تر و بعد از بيست سالگي و در طول دوره شيردهي ،کندتراست .
وضعيت هايي چون سرطان ريه ،فيبروز ريه و فيبروز کيستيک مي توانند باعث قاشقي شکل شدن ناخن ها شوند.دراين حالت ناخن کمي از بسترخود بلند مي شود و شکل مدور به خود مي گيرد .افرادي که به بيماري پسويازيس مبتلا هستند ،دچار فرورفتگي و ضخيم شدگي ناخن ها مي شوند. اين افراد شانس بيشتري براي ابتلا به آرتريت پزور ياتيک دارند.
عفونت دريچه ي قلب وضعيت جدي است که تشخيص آن بسياردشواراست .ظاهر شدن خطور قرمزرنگ در زير ناخن ها مي توانند نشان دهنده ي آندوکارديت باشد، رنگ پريده بودن بسترناخن ها نشان دهنده ي کم خوني است .
بعضي وقت ها با مشاهده ي شيارهاي عرضي يا کنگره دارشدن ناخن ها مي توان گفت که شخص از چند ماه قبل بيمار بوده است . هرچه خطوط به ريشه ي ناخن نزديکترباشد ،بيماري در زمان نزديک تري نسبت به حال اتفاق افتاده است (مثلاً يک تا دو ماه) و اگرشيار به نوک ناخن نزديک تر باشد . فرد در پنج يا شش ماه قبل بيمار بوده است.
البته بايد دانست که ظاهر ناخن ها راه مناسبي براي تشخيص بيماري نيست . زيرا مواردي که گفته شد فقط در بعضي از افراد ديده مي شود . همچنين براي تشخيص بيماري ها ، راه هاي خيلي بهتري وجود دارد .
* روش هاي اصولي و درست حفظ سلامت ناخن ها کدامند؟
ناخن از اجزاي مهم بدن است و از آنجايي که از نظر زيبايي نيز مورد توجه است ، بايد درحفظ سلامت آن بکوشيم.
بنابراين سعي کنيد همواره آنها را تميز نگه داريد و به موقع آنها را کوتاه کنيد.
در صورتي که شغل شما طوري است که امکان آسيب رسيدن به ناخن ها حين کار وجود دارد،ازدستکش استفاده کنيد.
از لاک پاک کن ،بيش از دو بار در ماه استفاده نکنيد ، زيرا باعث خشکي ناخن شده و آنها را شکننده مي کند.
در صورتي که مي خواهيد ناخن هاي خود را آرايش کنيد ،به آرايشگاهي مراجعه کنيد که از وسايل استريل استفاده مي کند ، يا در صورت امکان وسايل شخصي خود را همراه ببريد.
شکننده شدن در اثر خشک شدن ناخن ، به علت زندگي در محيط خشک يا استفاده ي مکرر از لاک پاک کن است کمتر به علت پروتئين ناکافي غذا يا کمبود ديگر موادمغذي اتفاق مي افتد (يک بدفهمي ديگر!) در اين مواقع استفاده از مرطوب کننده ها مؤثر است .
بدفهمي ها و همچنين روش هاي مختلف مراقبت از ناخن که موجب صرف وقت و هزينه ي اضافي مي شوند. بسيارند.
بايد بدانيد که شما نمي توانيد تغيير زيادي در ظاهرناخن هاي خود ايجاد کنيد.
اگر فکر مي کنيد که ظاهر ناخن هاي شما مربوط به بيماري خاصي است ، حتماً با پزشک مشورت کنيد و هيچ وقت ناخن هاي خود را نجويد!
منبع:نشريه 7 روز زندگي ،شماره 91
/ج
