مهمانی خدا
انسان با بینشی گذرا در اعمال عبادی، به نکات ظریفی برخورد می کند که جز مصلحت و خیراندیشی در آن، چیز دیگری نمی بیند. «روزه» از جمله اعمالی است که هم جنبه عبادی دارد، هم جنبه فردی و هم اجتماعی.
این ابعاد انسان را به تفکر وا می دارد که چگونه ساعاتی امساک از خوردن و آشامیدن، آثاری چنین ارزنده بجا می گذارد. این چند ساعت امساک بندگان را منضبط، حق شناس و مطیع می سازد و از سویی انسان را به تفکر وا می دارد تا به سختی زندگی فقرا پی ببرد و موقعیت مردم ضعیف جامعه را حس نماید و از سوی دیگر درجه اخلاص خود را محک بزند تا در گذر یک سال بتواند نردبان تقربی بسازد که آراسته تر در محضر خدای سبحان حاضر شده و حظ کافی را ببرد.
زمین خشکیده وجود انسان که مدتها قطره آبی به خود ندیده است ملتمسانه چشم به آسمان دوخته تا دانه ای را که در سینه پنهان دارد بارور سازد و در این فرصت، «یرمض الذنوب» شود و از پلکان ترقی سبک بال بالا رود و توشه ای برای نیکو سپری کردنِ یک سال خود، کسب کند.
نامگذاری رمضان
حضرت امام باقر علیه السلام فرمودند:
لا تقولوا هذا رمضان، و لا ذهب رمضان و لا جاء رمضان فانّ رمضان اسم من اسماء اللّه عزوجل لا یجیء و لا یذهب و انّما یجی و یذهب الرذائل ولکن قولوا شهر رمضان فالشهر المضاف الی الاسم و الاسم اسم اللّه و هو الشهر الذی انزل فیه القرآن، جعله اللّه تعالی مثلاً و وعدا و وعیدا1؛
نگویید این رمضان است و نگویید رمضان رفت و یا آمد، زیرا رمضان نامی از اسماء اللّه است که نمی رود و نمی آید که شیء زائل و نابودشدنی می رود و می آید، بلکه بگویید ماه رمضان، پس ماه را اضافه کنید در تلفظ به اسم که اسم، اسم اللّه بوده و ماه رمضان ماهی است که قرآن در آن نازل شده است، و خداوند آن را مثل وعده و وعید قرار داده است.
پیامبر اکرم صلّی الله علیه و آله فرمودند:
انما سمی الرمضان لانّه یرمض الذنوب2؛
به راستی که رمضان نامیده شد زیرا گناهان را از بین می برد.
پیامبر اکرم صلّی الله علیه و آله فرمودند:
سمّی الرمضان لشدة الحرّ3؛
نامیده شد رمضان به خاطر شدت گرما.
فلسفه روزه
روایت اول
حضرت امام رضا علیه السلام فرمودند:
فلمَ امروا بالصوم شهر رمضان لا اقلّ من ذلک و لا اکثر قیل لانّه قوّة العبادة الذی یعمّ فیها القوی و الضعیف، و انما اوجب اللّه تعالی الفرائض علی اغلب الاشیاء و اعمّ القوی، ثم رخص لاهل الضعف و رغب اهل القوة فی الفضل، و لو کانوا یصلحون علی اقلّ من ذلک لنقصهم و لو احتاجوا الی اکثر من ذلک لزادهم4؛
اگر بپرسند: چرا مأمورند به روزه ماه رمضان و بس، نه کمتر و نه زیادتر؟ گفته می شود: برای آن که این مقدار، حدی است که از اجرای آن، هم ضعیف بر می آید و هم قوی، و جز این نیست که خداوند فرایض و واجبات را به اندازه ای که در امکان غالب افراد باشد تعیین فرموده، آن گاه ناتوانان را آزادی داده، بدین معنی که اگر خواستند با اینکه سخت است آن را انجام دهند مانعی نباشد، و نیز توانایان را ترغیب کرده که اگر خواستند غیر ماه رمضان را هم با گرفتن روزه تقرب جویند و چنان که به کمتر از این صلاح شان بود خداوند کمتر می فرمود و اگر محتاج به بیشتر از این بودند به زیاده از این امر می فرمود.
روایت دوم
حضرت امام رضا علیه السلام فرمودند:
فان قال فلمَ امروا بالصوم؟ قیل لکی یعرفوا ألم الجوع و العطش، فلیستدلوا علی فقر الاخرة، و لیکون صائم خاشعا ذلیلاً مستکینا ماجورا محتسبا عارفا صابرا علی ما اصابه من الجوع و العطش، فیستوجب الثواب مع ما فیه من النکسار عن الشهوات و لیکون ذلک واعظا لهم فی العاجل، و رائضا لهم علی اداء ما کلفهم و ذلیلاً لهم فی الاجل، و لیعرفوا شدة مبلغ ذلک علی اهل الفقر و المسکنة فی الدنیا فیؤدوا الیهم ما افترض اللّه لهم فی اموالهم5؛
اگر بپرسند روزه چرا واجب شده است؟ پاسخ آن است که درد گرسنگی و تشنگی را بدانند و از این راه پی به فقر و بی زاد و توشگی آخرت ببرند و برای اینکه روزه دار بر اثر ناراحتی که از گرسنگی و تشنگی برایش پیش آمده فروتنی کند و کوچکی کند و نیاز نشان دهد تا اجر برد و به حساب آورد کار خویش را بشناسد و پایداری و مقاومت کند بر آن، و از این جهات مستحق اجر شود، با آنچه که در آن است از قبیل جلوگیری از طغیان شهوات، و اینکه موجب عبرت و موعظه ای باشد برای آنها در این دنیا و تمرینی باشد برای انجام تکالیف آنها و راهنمایی باشد برای آنها در عالم دیگر و بشناسد شدت مشکلات فقرا و بینوایان را در دنیا، و آنچه را که خداوند در اموالشان برای مساکین و تهیدستان واجب کرده ادا کنند.
روایت سوم
حضرت امام رضا علیه السلام فرمودند:
فان قال فلم جعل الصوم فی شهر رمضان خاصة دون سائر الشهور قیل: لانّ شهر رمضان هو الشهر الذی انزل اللّه تعالی فیه القرآن، و فیه فرق بین الحق و الباطل، کما قال اللّه عزوجل «شهر رمضان الذی انزل فیه القرآن هدی للناس و بینات من الهدی و الفرقان» و فیه نبّیء محمد صلّی الله علیه و آله و فیه لیله القدر التی هی خیر من الف شهر، و «فیها یفرق کل امر حکیم»6 و هو راس السنة، یقدر فیها ما یکون فی السنة من خیر او شر، او مضرّة او منفعة، او رزق او اجل، و لذلک سمیت لیله القدر7؛
و اگر بپرسند که چرا روزه فقط در ماه رمضان مقرر شده نه ماه های دیگر؟ پاسخ آن است که برای اینکه ماه رمضان ماهی است که خداوند در آن قرآن را نازل فرموده است و در آن میان حق و باطل کاملاً جدایی افتاده، چنانچه خداوند فرموده است ماه رمضان ماهی است که در آن قرآن نازل گشته است و آن برای هدایت مردم است و در آن علایمی از برای راهنمایی و جداکننده حق از باطل است.
در این ماه به پیغمبر وحی شد و در آن شب قدر است، شبی که از هزار ماه بهتر است. در آن شب هر کاری محکم و برقرار می شود و آن اول سال قمری است و در آن تقدیرات و مسائلی که در آن سال از نیکی و بدی، سود و زیان، زندگی و مرگ، وجود دارد رقم زده می شود و به همین جهت است که شب را «قدر» می گویند.
روایت چهارم
عن هشام بن الحکم سالت اباعبداللّه علیه السلام عن علة الصیام، قال: اما العلة فی الصیام لیستوی به الغنی و الفقیر، و ذلک لان الغنی لم یکن لیجد مسّ الجوع فیرحم الفقیر. لان الغنی کلما اراد شیئا قدر علیه، فاراد اللّه عزوجل ان یستوی بین خلقه و ان یذیق الغنی مسّ الجوع و الالم، لیرق علی الضعیف و یرحم الجائع8؛
از هشام بن حکم است که گفت، از امام صادق علیه السلام سؤال کردم درباره علت روزه، فرمود: اما علت روزه بدان سبب است که فقیر و غنی در یک سطح شود زیرا غنی درد گرسنگی را نچشیده تا به فقیر رحم کند زیرا غنی هر گاه چیزی را بخواهد توانایی آن را دارد پس خداوند عزوجل به این وسیله خواست که بین بندگانش برابری اجرا کند و حس گرسنگی و درد را به غنی بچشاند، تا دلش بر ضعیفان به رحم آید و بر انسان گرسنه مهربانی کند.
روایت پنجم
عن حمزة بن محمد کتبت الی ابی محمد العسکری علیه السلام: لم فرض اللّه الصوم؟ فورد فی جواب: لیجد الغنی مسّ الجوع فیمنّ علی الفقیر9؛
از حمزة بن محمد روایت است که گفت به ابی محمد عسکری علیه السلام نوشتم چرا خداوند عزوجل روزه را واجب کرده است؟ در جواب آن آمد: تا غنی حس گرسنگی را بچشد و به فقیر احسان کند.
روایت ششم
فی خطبة فاطمة علیها السلام فی امر فدک:... فرض اللّه الصیام تثبیتا للاخلاص10؛
در خطبه حضرت فاطمه علیها السلام درباره امر فدک آمده است:... خداوند روزه را برای تثبیت اخلاص واجب کرد.
روایت هفتم
حدثنا جعفر بن محمد بن حمزة قال کتبت الی ابی محمد الحسن علیه السلام: اساله لم فرض اللّه الصوم، فکتب الی فرض اللّه تعالی الصوم لیجد الغنی مسّ الجوع لینحو علی الفقیر11؛
جعفر بن محمد بن حمزة در گفتگویی با ما گفت: به ابی محمد علیه السلام نوشتم: چرا خداوند روزه را واجب کرد؟ پس برایم نوشت: خداوند تعالی روزه را واجب کرد تا غنی حس گرسنگی را بچشد تا بر فقیر مهر ورزد.
.jpg "جستاری بر فضایل ماه مبارک رمضان و فلسفه روزه")
روایت هشتم
حضرت امام رضا علیه السلام فرمودند:
فان قال فلم صارت تقضی الصیام و لا تقضی الصلاة قیل لعلل شتّی فمنها ان الصیام لایمنعها من خدمة نفسها و خدمة زوجها و اصلاح بیتها و القیام بامورها و الاشتغال بمرمّة معیشتها و الصلاة تمنعها من ذلک کلّه لانّ الصلاة تکون فی الیوم و اللیلة مرارا فلا تقوی علی ذلک و الصوم لیس کذلک و منها انّ الصلاة فیها عناء و لعب و اشتغال الارکان و لیس فی الصوم شیء من ذلک و انّما هو الامساک عن الطعام و الشراب و لیس فیه اشتغال الارکان و منها انه لیس من وقت یجی الاّ تجب علیها فیه صلاة جدیدة فی یومها و لیلتها و لیس الصوم کذلک، لانه لیس کلّما حدث یوم وجب علیها الصوم و کلّما حدث وقت الصلاة وجب علیها الصلاة12؛
اگر بپرسند چرا زن باید روزه را قضا کند ولی نمازش قضا ندارد؟ گفته می شود که برای چند جهت.
اول اینکه گرفتن روزه او را از کارهای لازم زندگی خود باز نمی دارد و از خانه داری و خدمت به شوهرش و انجام فرمان او و اصلاح امور منزل و شستشو و نظافت مانع نمی شود،
ولی نماز وقت را می گیرد و مانع از انجام همه امور دیگر می شود زیرا نماز در شبانه روز مکرر واجب می شود و زن قدرت آن را ندارد که هم نمازهای مدت ناپاکی خود را به جای آورد و هم نمازهای ایام پاکی و هم کارهای لازم و ضروری زندگی زناشویی یا فردی خود را انجام دهد،
ولی روزه این چنین نیست و یکی دیگر از علت های آن این است که نماز خود زحمت نشست و برخاست و تحرک لازم دارد ولی در روزه این امور نیست و تنها نخوردن و خودداری کردن از مفطرات است، نه حرکت و جنبش و فعالیت و در تمام مدت شبانه روز هیچ وقت جدیدی نمی رسد مگر اینکه در آن نماز جدیدی واجب می شود،
ولی روزه این طور نیست که هر روز که می رسد روزه اش بر او واجب باشد مانند نماز که هر وقت سر می رسد نمازی بر او واجب باشد.
روایت نهم
جاء نفر من الیهود الی رسول اللّه صلّی الله علیه و آله فسأله اعلمهم عن مسائل. فکان فیما ساله ان قال: لای شیء فرض اللّه عزوجل الصوم علی امّتک بالنهار ثلاثین یوما و فرض علی الامم السالفة اکثر من ذلک؟ فقال النبی صلّی الله علیه و آله انّ آدم لما اکل من الشجرة بقی فی بطنه ثلاثین یوما ففرض اللّه علی ذریته ثلاثین یوما الجوع و العطش و الذی یاکلونه تفضل من اللّه عزوجل علیهم و کذلک کان علی آدم ففرض اللّه ذلک علی امتی ثم تلا رسول اللّه صلّی الله علیه و آله هذه الایة (کتب علیکم الصیام کما کتب علی الذین من قبلکم لعلکم تتقون ایاما معدودات) قال الیهودی: صدقت یا محمد فما جزاء من صامها؟ فقال النبی صلّی الله علیه و آله: ما من مؤمن یصوم شهر رمضان احتسابا الا اوجب اللّه سبع خصال اولها یذوب الحرام من جسده و الثانیة یقرب من رحمة اللّه و الثالثة یکون قد کفر خطیئة ابیه آدم و الرابعة یهون اللّه علیه سکرات الموت و الخامسة امان من الجوع و العطش یوم القیامة و السادسة یعطیه اللّه براءة من النار و السابعة یطعمه اللّه من طیبات الجنة13؛
یکی از یهودیان خدمت رسول خدا صلّی الله علیه و آله رسید و از مسائلی پرسش کرد. یکی از پرسش ها این بود؛ اگر بپرسند به چه دلیلی خداوند روزه را برای امت تو سی روز قرار داده و بر امم دیگر بیش از این؟
پیامبر فرمودند: به دلیل اینکه آدم وقتی از درخت (ممنوعه) خورد سی روز در بدنش باقی بود پس خداوند بر فرزندان او سی روز گرسنگی و تشنگی را واجب کرد و کسی که روزه را افطار می کند فضلی است از جانب خداوند بر بندگانش و آدم هم این گونه بود.
پس خداوند بر امت من واجب کرد. سپس این آیه را تلاوت کردند. یهودی گفت: ای محمد راست گفتی! پس پاداش فرد روزه دار چیست؟
پیامبر اکرم صلّی الله علیه و آله فرمودند: هیچ مؤمنی نیست که ماه رمضان را فقط به حساب خدا روزه بگیرد مگر اینکه خداوند هفت خصلت برای او واجب کند؛ حرام را از بدنش ذوب می کند، او را به رحمت خدا نزدیک می کند، می پوشاند گناه و اشتباه پدرش، حضرت آدم را، سکرات مرگ را بر او آسان می کند، از گرسنگی و تشنگی روز قیامت خداوند او را در امان می دارد، به او برات از آتش را عطا می کند و از طیبات بهشت بر او می خوراند.
.jpg "جستاری بر فضایل ماه مبارک رمضان و فلسفه روزه")
فضیلت ماه رمضان
روایت اول
حضرت امام علی علیه السلام فرمودند:
لا تقولوا رمضان و لکن قولوا شهر رمضان فانکم لاتدرون ما رمضان14؛
نگویید رمضان بلکه بگویید ماه رمضان، پس همانا شما نمی دانید که رمضان چیست.
روایت دوم
عن حفص بن غیاث قال قلت للامام الصادق علیه السلام: اخبرنی عن قول اللّه عزوجل «شهر رمضان الذی انزل فیه القرآن» کیف انزل القرآن فی شهر رمضان و انما انزل القرآن فی مدة عشرین سنة اوله و آخرة فقال علیه السلام: انزل القرآن جملة واحدة فی شهر رمضان الی البیت المعمور ثم انزل من البیت المعمور فی مدة عشرین سنة15؛
حفص بن غیاث می گوید: به حضرت امام صادق علیه السلام عرض کردم: به من خبر ده از گفته خدا، ماه رمضانی که نازل شده در آن قرآن، چگونه قرآن در ماه رمضان نازل شده و در حالی که قرآن در مدت بیست سال از اول تا آخرش نازل شده است؟
حضرت فرمودند: همه قرآن در ماه رمضان به بیت المعمور نازل شده و در مدت بیست سال از بیت المعمور نازل شده است.
روایت سوم
حضرت امام صادق علیه السلام فرمودند:
نعم الشهر رمضان کان یسمی علی عهد رسول اللّه صلّی الله علیه و آله المرزوق16؛
چه خوب ماهی است ماه رمضان، ماهی که در زمان پیامبر ماه پر برکت نامیده شد.
.jpg "جستاری بر فضایل ماه مبارک رمضان و فلسفه روزه")
روایت چهارم
پیامبر اکرم صلّی الله علیه و آله فرمودند:
لو علمتم ما لکم فی رمضان لزدتم للّه تبارک و تعالی شکرا17؛
اگر بدانید در رمضان چه برای شما تقدیر شده، سپاس خود را برای خدا افزون می کنید.
روایت پنجم
قال ابن سلام للنبی صلّی الله علیه و آله: ما الاسلام و ما الایمان؟ قال: اما الاسلام فتشهد ان لا اله الااللّه وحده لا شریک له و الاقرار بأن محمدا عبده و رسوله و اقام الصلاة و ایتاء الزکاة و صوم شهر رمضان و الحج الی بیت اللّه الحرام ان استطعت الیه سبیلاً و اما الایمان فتؤمن باللّه و ملائکة و الکتاب و النبیین و البعث بعد الموت و القدر و القدر خیره و شره من اللّه تعالی18؛
ابن سلام از پیامبر اکرم صلّی الله علیه و آله پرسد که اسلام و ایمان چیست؟
پیامبر اکرم صلّی الله علیه و آله فرمودند: اما اسلام اینکه شهادت بدهی که خدایی جز اللّه نیست، یکتاست و شریکی ندارد و اقرار کنی به اینکه محمد بنده و رسول خداست و بپا داشتن نماز و دادن زکات و روزه ماه رمضان و حج بیت اللّه الحرام، اگر توانایی آن را داشته باشی و اما ایمان، ایمان بیاوری به خدا و ملائکه و کتاب و پیامبرانش و روز رستاخیز و اینکه معتقد باشی سر نوشت، خوب و بد آن از سوی خداست.
روایت ششم
پیامبر اکرم صلّی الله علیه و آله فرمودند:
ان ابواب السماء تفتح فی اول لیلة من شهر رمضان و لا یغلق الی آخر لیلة منه19؛
در نخستین شب از ماه رمضان درهای آسمان باز می شود و تا شب آخر ماه رمضان بسته نمی شود.
روایت هفتم
پیامبر اکرم صلّی الله علیه و آله فرمودند:
ان الجنة لتنجد و تزین من الحول الی الحول لدخول شهر رمضان20؛
همانا بهشت تزیین و آراسته می شود از سالی به سال دیگر، به خاطر حلول ماه رمضان.
روایت هشتم
پیامبر اکرم صلّی الله علیه و آله فرمودند:
اذا استهل رمضان غلقت ابواب النار و فتحت ابواب الجنان و صفدت الشیاطین21؛
هلال ماه رمضان چون بر آید درهای جهنم بسته می شود و درهای بهشت باز می شود و شیاطین در بند می شوند.
روایت نهم
پیامبر اکرم صلّی الله علیه و آله فرمودند:
... قد وکل اللّه لکل شیطان مرید سبعة من الملائکة فلیس بمحلول حتی ینقضی شهر رمضان22؛
به تحقیق خداوند برای هر شیطان شرور و سرکش هفتاد ملک را وکیل کرده پس راهی برای فرار ندارند تا اینکه ماه رمضان به پایان برسد.
.jpg "جستاری بر فضایل ماه مبارک رمضان و فلسفه روزه")
روایت دهم
پیامبر اکرم صلّی الله علیه و آله فرمودند:
اعطیت امتی فی شهر رمضان خمسا لم یعطهنّ امة نبی قبلی اما واحدة فاذا کان اول لیلة من شهر رمضان نظر اللّه عزوجل الیهم و من نظر اللّه الیه لم یعذبه ابدا.
و اما الثانیة فان خلوف افواههم حین یمسون عند اللّه عزوجل اطیب من ریح المسک.
و اما الثالثة فان الملائکة یستغفرون لهم فی لیلهم و نهارهم.
و اما الرابعة فان اللّه عزوجل یامر جنته ان استغفری و تزیینی لعبادی فیوشک ان یذهب بهم نصب الدنیا و اذاها و یصیروا الی جنتی و کرامتی.
و اما الخامسة فاذا کان آخر لیلة غفر لهم جمیعا فقال رجل فی لیله القدر یا رسول اللّه؟
فقال: الم ترالی العمال اذا فرغوا من اعمالهم وفوا23؛
به امت من در ماه رمضان پنج چیز داده شده که به امت هیچ پیغمبری پیش از من داده نشده است.
اما عطای اول: هر گاه شب اول ماه رمضان فرا رسد خداوند به سوی بندگان نظر می کند و کسی که خدا به او نظر کرده تا ابد عذاب نمی شود.
دوم: بوی بد دهان آنان که در نزد خدا شب زنده داری می کنند خوشبوتر از بوی مشک می شود.
سوم: ملائکه برای ایشان در شب و روز استغفار می کنند.
چهارم: همانا خداوند عزوجل بهشت خویش را امر می کند که استغفار کند و تزیین شود برای بندگان. پس چه نزدیک است که سختی های دنیا آنها را در خود فرو برد و می روند به سوی بهشت من و کرامت من.
پنجم: پس هر گاه شب آخر فرا رسد خداوند همه بندگان را می آمرزد.
مردی گفت: یا رسول اللّه در شب قدر؟
پیامبر اکرم صلّی الله علیه و آله فرمودند: مگر نمی بینی که کارگران هر گاه کارشان تمام شود، مزد به آنها می دهند.
روایت یازدهم
یحشر اللّه یوم القیامة شهر رمضان فی احسن صورة فیقیمه علی تلعة لایحفی علی احد فمن ضمه ذلک المحشر ثم یامر و یخلع علیه من کسوة الجنة و خلعها و انواع سندسها و ثیابها حتی یصیر فی العظم بحیث لاینفذه بصر و لا یعی علم مقداره اذن و لایفهم کنهه قلب ثم قال لمناد من بطنان العرش ناد فینادی یا معشر الخلائق اما تعرفون هذا؟ فیجیب الخلائق یقولون: لی لبیک داعی ربنا و سعدیک. اما اننا لانعرفه فیقول منادی ربنا: هذا شهر رمضان ما اکثر من سعد به و ما اکثر من شقی به! الا فلیأته کل مؤمن له معظم بطاعة اللّه فیه فلیاخذ حظه من هذه الخلع فتقاسموها بینکم علی قدر طاعتکم للّه وجدکم قال: فیأتیه المؤمنون الذین کانوا للّه مطیعین فیاخذون من تلک الخلع علی مقادیر طاعتهم فی الدنیا فمنهم من یاخذ الف خلعة و منهم من یاخذ عشرة آلاف و منهم من یاخذ اکثر من ذلک و اقل فیشرفهم اللّه بکراماته الا و ان اقواما یتعاطون تناول تلک الخلع یقولون فی انفسهم لقد کنا باللّه مؤمنین، و له موحدین، و بفضل هذا الشهر معترفین فیاخذونها و یلبسونها24؛
در روز قیامت، خداوند، ماه رمضان را به بهترین شکل محشور می کند و او را بر روی تلی قرار می دهد که بر هیچ یک از افرادی که در آن محشر حضور دارند پوشیده و پنهان نمی شود سپس دستور داده می شود پوششی از لباس های بهشت، انواع سندس آن و پیراهن های آن را بر وی بپوشاند تا آن گاه که چنان عظیم گردد که هیچ یک از دیدگان در آن نفوذ نکند (قدرت دیدن ندارد) و هیچ گوشی توانایی درک شنیدن مقدارش را ندارد و هیچ قلبی نمی تواند حقیقت آن را دریابد.
سپس به ندا دهنده از درون عرش می گوید: ندا ده! وی نیز فریاد بر می آورد: ای جمع بندگان و آفریدگان! آیا این را می شناسید؟ و خلایق به من می گویند: اجابت می کنیم تو را ای فراخواننده از سوی پروردگارمان و چه مبارک قدمی تو، ولی ما او را نمی شناسیم.
آن گاه ندا دهنده می گوید: این ماه رمضان است چه بسیارند آنان که در آن به سعادت دست یافتند و چه بسیارند کسانی که در آن به شقاوت رسیدند. پس هر مؤمنی که به وسیله طاعت خداوند در آن ماه او را بزرگ داشت، بیاید و نصیب خود را از این لباس ها و خلعت های بهشتی بر دارد. سپس آنها را بین خود بر اساس طاعت تان از فرامین خدا و تلاش تان تقسیم کنید.
گفت: مؤمنانی که اطاعت خدا را کرده بودند به نزد او می روند و ده هزار خلعت بر می دارند و برخی کمتر و یا بیشتر بر می دارند و خداوند آنها را به وسیله کرامات خویش مشرف (مفتخر) می کند.
بدانید که گروهی هستند که آن خلعت ها را بین خود رد و بدل می کنند و با خود می گویند: ما به خداوند ایمان داشتیم و به یگانگی او اعتقاد داشتیم و به فضیلت این ماه اعتراف می کنیم پس آن لباسها و خلعت ها را می گیرند و می پوشند.
.jpg "جستاری بر فضایل ماه مبارک رمضان و فلسفه روزه")
روایت دوازدهم
الحسنات فی شهر رمضان مقبولة و السیئات فیه مغفورة من قرأ فی شهر رمضان آیة من کتاب اللّه عزوجل کان کمن ختم القرآن فی غیره من الشهور و من ضحک فیه فی وجه اخیه المؤمن لم یلقه یوم القیامة الا ضحک فی وجهه و بشره بالجنة و من اعان فیه مؤمنا اعانه اللّه تعالی علی الجوار علی الصراط یوم تزل فیه الاقدام و من کف فیه غضبه کف اللّه عنه غضبه یوم القیامة و من اغاث فیه ملهوفا آمنه اللّه من الفزع الاکبر یوم القیامة و من نصر فیه مظلوما نصره اللّه علی کل من عاداه فی الدنیا و نصره یوم القیامة غیر الحساب و المیزان، شهر رمضان شهر البرکة و شهر الرحمة و شهر المغفرة و شهر التوبة و شهر الانابة و من لم یغفر له فی شهر رمضان، فی ای شهر یغفر له فاسئلوا اللّه ان یتقبل منکم فیه الصیام و لایجعله آخر العهد منکم و ان یوفقکم فیه لطاعة و یعصمکم من معصیته انه خیر مسؤول25؛
کارهای نیک در ماه رمضان مقبول و گناهان آمرزیده است، کسی که در ماه رمضان یک آیه از قرآن را بخواند مثل این است که در غیر رمضان یک ختم قرآن کرده است و کسی که در این ماه روی خوش به برادر ایمانی اش نشان دهد و با خنده دلش را شاد کند، روز قیامت او را ملاقات نمی کند مگر اینکه می خندد و خوشحال می کند او را و بهشت را به او بشارت می دهد.
و کسی که در این ماه اعانت کند، خدمتی به برادر ایمانی اش بنماید، خداوند او را در عبور از پل صراط کمک می کند آن روز که تمام پاها می لغزند و کسی که خشم و غضبش را نگه دارد روز قیامت خداوند خشم و غضبش را از او نگه می دارد.
و اگر کسی بیچاره ای را دریابد خداوند در روز قیامت از فزع اکبر امانش می دهد و اگر کسی در این ماه به ستمدیده ای یاری کند، خداوند در دنیا از کل دشمنانش و در روز قیامت هنگام حساب و میزان، یاریش می فرماید.
آری ماه مبارک رمضان ماه برکت و رحمت است، ماه آمرزش، رحمت و پذیرش توبه است. ماه بازگشت از معاصی است. هر کس در ماه رمضان آمرزیده نشد و از غفران بی پایان الهی بهره ای نگرفت، پس در چه ماهی آمرزیده می شود؟!
پس بخواهید و سؤال کنید از خداوند تا روزه شما را در این ماه قبول فرماید و این ماه را آخرین رمضان عمر شما قرار ندهد و شما را در این ماه به طاعت خویش موفق بدارد و از معاصی خویش حفظتان کند، که به راستی او بهترین مسئول است.
پینوشتها:
2. میزان الحکمة /4/176.
3. بحارالانوار/55/341.
4. بحار/93/370.
5. بحار/93/369.
6. دخان/4.
7. بحار/93/370.
8. بحار/93/371.
9. بحار/93/369.
10. بحار/93/368.
11. بحار/93/339.
12. عیون اخبار الرضا2/249.
13. بحار/93/369.
14. وسائل الشیعة/7/232.
15. امالی صدوق/62.
16. وسائل الشیعة/7/259.
17. بحار/93/351.
18. بحار/57/242.
19. میزان الحکمة/4/176.
20. بحار/93/338.
21. میزان الحکمة/4/179.
22. میزان الحکمة/4/179.
23. بحار/93/364.
24. بحار/7/190.
25. وقایع الایام/129.
منبع:
ضیافت نور (پندهای اخلاقی به مناسبت ماه مبارک رمضان)، ابوالفضل هادیمنش، ناشر: مرکز پژوهشهای اسلامی صدا و سیما، 1380ش.
