ميگرن؛ سردردي آزاردهنده

بيش از90درصد افراد در طول عمر خود، سردرد را تجربه كرده اند. اكثر سردردها مدت زمان كوتاهي طول مي كشد. براي مثال، سردردي كه به علت يك بيماري عفوني ايجاد مي شود، بعد از بهبود اين بيماري از بين خواهد رفت. اين نوع سردردها معمولاً باعث نگراني نمي شوند؛ چون علت ايجاد آنها مشخص است؛ اما سردردهايي چنين علت هاي مشخصي ندارند، مي توانند منجر به نگراني و اضطراب شوند. خوشبختانه در اكثر موارد،علت ايجاد سردردها، موارد بدي چون وجود تومور مغزي يا سكته مغزي نيستند، بلكه آنها را مي توان با عنوان سردردهاي خوش خيم عود كننده طبقه بندي كرد. اين سردردها مسوول ايجاد حداقل سه چهارم سردردها هستند بنابراين شايع ترين نوع سردردي هستند كه پزشكان هر روزه با آن مواجه مي شوند، اما اگر شرح حال درستي به پزشكم ندهيد، او از كجا خواهد فهميد كه سردرد شما از نوع ميگرني است يا از نوع تنشي و يا بر اثر درد عضلات موضعي سر و گردن ايجاد شده است.
بنابراين بهتر است آگاهي كافي از بيماري ميگرن داشته باشيد. ميگرن را مي توان به صورت سردردهاي دوره اي كه از 4 ساعت تا 72 ساعت طول كشيده و همراه با تهوع يا استفراغ است، تعريف كرد.
بعضي حملات ميگرن با يك اور aver يا پيش درآمد شروع مي شود، كه معمولاً علايم بينايي هستند. اين نوع ميگرن را ميگرن كلاسيك مي نامند. در بين فواصل حملات ميگرن، بيمار هيچ گونه سردرد يا ناراحتي ديگري ندارد. سردردهايي كه هر روز ايجاد مي شوند، ميگرن نيستند. نام ميگرن از كلمه همي كرانيا Hemicrania) گرفته شده كه به معني يك طرف سر است، گرچه بعضي سردردهاي ميگرني مي توانند همه جاي سر را هم درگير كنند.
ميگرن مشكلي بيشتر از يك سردرد است و سردرد و ميگرن لزوماً اصلي ترين مشكل نيست. اكثر افراد هنگام حملات ميگرني، كاملاً بيمار مي شوند و نمي توانند به كارهاي روزمره شان ادامه بدهند. بعضي مبتلايان اين بيماري مجبورند در يك اتاق ساكت و تاريك، بي حركت دراز بكشند، تا حمله ميگرني پايان يابد. بعضي از اين بيماران نمي توانند حتي فكر غذا خوردن را هم داشته باشند، چون حالشان به هم مي خورد، اما بعضي مبتلايان به ميگرن با غذا خوردن به تهوعشان پايان مي دهند. خواب آلودگي و رخوت، علامت شايع اين بيماري است. فعاليت و عملكرد طبيعي معده مختل و باعث مي شود داروهايي كه براي تسكين ميگرن خورده مي شود، بخوبي جذب نشوند. گاهي اوقات يك حمله ميگرني با استفراغ به پايان مي رسد، اما در اكثر موارد، سردرد بعد از يك خواب خوب يا بتدريج تسكين مي يابد. يك حمله ميگرني مي تواند خيلي وحشتناك باشد. بيماراني كه تجربه اختلالات بينايي را به عنوان پيش درآمد حملات ميگرني دارند، از ايجاد دايمي اين اختلالات بينايي هراس دارند. اين افراد همچنين از ايجاد يك تومور مغزي يا سكته مغزي مي ترسند. خوشبختانه وجود چنين موارد خطرناكي نادر است و ساير علايم ممكن است قبل از بروز سردرد اتفاق بيفتد.
گرچه علايم ميگرن باعث بروز مشكلاتي مي شوند، اما علايمي نيستند كه تهديد كننده حيات باشند و بعد از پايان حملات ميگرني، بدن دوباره به وضعيت طبيعي خود برمي‌گردد، تا حملة بعدي دوباره شروع شود.
طول مدّت حملات ميگرني: يك سردرد ميگرني معمولاً بعد از 24ساعت بهبود مي‌يابد. با اين‌حال مي‌تواند مدّت آن از 4ساعت تا 72ساعت هم طول بكشد. اغلب بعد از بهبود سردرد، يك روز هم طول مي‌كشد تا بدن به حالت طبيعي برگردد و خستگي‌اي كه در اثر بيماري ايجاد شده ازبين برود، با اين‌حال بعضي افراد، بعد از پايان يافتن يك حملة ميگرني احساس مي‌كنند حالشان حتي از قبل از بروز سردرد بهتر شده است. كودكان اغلب داراي حملات ميگرني شديد اما كوتاه‌مدّتي هستند كه فقط چندساعت طول مي‌كشد و به سرعت بهبود مي‌يابد. با افزايش سن، از شدّت حملات كاسته مي‌شود، اما به طول مدّت آن افزوده مي‌شود و پيش‌درآمد حملات ميكروني نيز بيشتر مي‌شود.
تعداد حملات ميگرني: تعداد حملات ميگرني در افراد مختلف و حتي در يك فرد در زمانهاي مختلف، تفاوت مي‌كند. حملات ميگرني مي‌توانند ماهي يك تا 2بار اتفاق بيفتند، اما در بعضي افراد ممكن است حملات پشت سرهم ميگرن به صورت هفته‌اي يك يا 2بار هم اتفاق بيفتد. اين حملات مي‌توانند به دنبال چندماه يا چندسال بهبود كامل هم رخ دهد.
به طور كلي بعد از سن 5سالگي از شدّت و تعداد حملات ميگرني كاسته مي‌شود، با اين‌حال هميشه هم اين مطلب صدق نمي‌كند.

عوامل شروع‌كننده و برانگيزاننده
 

باوجود اينكه هنوز پزشكان نمي‌دانند بعضي افراد به ميگرن مبتلا مي‌شوند، اما شخص شده است كه عواملي در شروع حملات ميگرني دخيل هستند. بسياري از افراد در روزنامه‌ها يا مجلات خوانده‌اند يا به آنها گفته شده است كه از خوردن موادي مثل پنير، شكلات يا فلفل خودداري كنند. متأسفانه براي اكثر مبتلايان ميگرن، تنها نخوردن چند ماده غذايي براي جلوگيري از بروز حملات ميگرني كافي نيست. اين امر بدين‌دليل است كه عوامل شروع‌كننده در طي دوره‌اي از زنان ايجاد مي‌شوند و در تركيب با ساير موارد، باعث بروز حملات مي‌شوند. بنابراين مثلاً وقتي شما از كار روزانه خسته هستيد، اگر اين نوع مواد غذايي را مصرف كنيد، دچار حملات ميگرني خواهيد شد. عوامل شروع‌كننده ممكن است طي چندسال تغيير كنند. وقتي شما جوان‌تر هستيد، ممكن است استرس و بيخوابي از مهمترين علل شروع‌كننده حملات ميگرني باشند، اما وقتي سن شما بيشتر مي‌شود، مشكلاتي همچون گردن‌درد و پشت‌درد مي‌توانند نقش مهمي را در بروز حملات ميگرني ايفاء كنند. حدود 20درصد افراد مبتلا به ميگرن، اظهار مي‌كنند كه خوردن بعضي غذاها باعث شروع حملات ميگرني آنها مي‌شود.
بيشترين غذاهايي كه باعث اين كار مي‌شوند، عبارتند از: شكلات، پنير، ميوه‌هاي ترش و فلفل.
البته اين عدم تحمل بعضي غذاها را نبايد با آلرژي يا حساسيت غذايي اشتباه گرفت. بسياري از افراد بدون اينكه بدانند با خوردن اين غذاها دچار حملات ميگرني مي‌شوند يا خير، از خوردن اين غذاها پرهيز مي‌كنند. هركسي كه فكر مي‌كند، ممكن است با خوردن يك غذاي خاص دچار اين نوع حملاعت شود، بايد به مدّت 2ماه از خوردن آن غذا پرهيز كند و با يادداشت كردن سردردهايش در اين مدّت ببيند كه آيا با نخوردن آن غذاي خاص تغييري در سردردهايش ايجاد شده است يا خير. اگر تغييري در تعداد حملات ايجاد نشد، او مي‌تواند از آن غذا استفاده كند و غذاي ديگري را به مدّت 2ماه مصرف نكند و اين عمل را براي آن غذاي خاص نيز تكرار كند.
خوردن غذاي ناكافي: نخوردن يك وعده غذا، كم غذا خوردن يا خوردن غذاي شيرين مي‌تواند منجر به بروز حملات ميگرني شود. خوردن صحيح صبحانه اهميت زيادي دارد. بعضي مبتلايان ميگرن با خوردن غذاهاي مختصري بين وعده‌هاي غذايي از بروز حملات جلوگيري مي‌كنند. زيرا آنها مي‌دانند كه گرسنگي مي‌تواند موجب شروع حملات ميگرني شود.
تغيير در الگوي خواب: بي‌خوابي‌هاي شبانه، كاركردن بيش از حد و ديرخوابيدن در شب مي‌تواند باعث خستگي بيش از حد و موجب بروز حملات ميگرني شود. برعكس، گاهي خوابيدن بيشتر از حد هم مي‌تواند باعث بروز حملات شود.
دردسر و گردن: كشيدگي و خستگي عضلات گردن و شانه‌ها، يك مشكل شايع است. بخصوص اگر شما كاري داريد كه بايد پشت ميز بنشينيد يا اينكه مجبوريد مسافت زيادي را رانندگي كنيد. درد موضعي در سر وگردن مي‌تواند باعث سردرد شود و به عنوان يك عامل شروع‌كننده در حملات ميگرني مطرح شود. همان‌طور كه بدن شما پيرتر مي‌شود، در استخوان‌ها تغييراتي ايجادمي‌شود و مفاصل دچار آرتريت مي‌شوند. در بعضي موارد، مشكلات دندان‌ها (بخصوص دندان‌هاي عقل) و مفاصل فك مي‌تواند باعث تشديد ميگرن شود.
منبع: قدر شماره: 23