درباره فيلم خبرچين!

اعترافات يك ذهن بيمار
 

نويسنده: مازيار فكري ‌ارشاد
خبرچين! The informant
كارگردان: استيون سودربرگ
بازيگران: مت ديمون، اسكات باكولا، جوئل مك‌هيل، كلنسي براون، توني هيل، فرانك ولكر، ملاني لينسكي راستي شويمر و...
«خبرچين!» يك كمدي سياه سياسي و از محصولات سال 2009 سينماي آمريكا به كارگرداني «استيون سودربرگ» است. اين فيلم اقتباسي است از كتاب غيرداستاني «خبرچينن» درباره «مارك ويتاكر» كه توسط روزنامه‌نگاري به نام «كرت آيشن والد» نوشته و در سال 2000 ميلادي منتشر شد. اطلاعات اين كتاب با پاره‌اي از اتفاقات حقيقي تركيب شد و در قالب فيلمنامه‌اي به قلم «اسكات برنز» به رشته تحرير درآمد. البته در امر نگارش نسخه نهايي فيلمنامه، مت ديمون (كه از فيلمنامه‌نويسي وارد حوزه بازيگري شد) و ديگر بازيگران فيلم چون اسكات باكولا، جوئل مك هيل و ملاني لينسكي او را ياري رسانده‌اند.
داستان فيلم به زندگي مايكل ويتاكر (با نقش‌آفريني مت ديمون) مي‌پردازد. ويتاكر، در اوايل دهه 1990 كارمند موفق شركت موادغذايي آرچر دنيلز ميدلند در ايالت ايلينويز آمريكا بود كه نردبان ترقي در ساختار مديريتي اين شركت را مي‌پيمود. او ناخواسته وارد بازي ديگري مي‌شود و به استخدام اف.بي.آي درمي‌آيد. اف.بي.آي به او فشار مي‌آورد تا درباره فعاليت‌هاي موسوم به «ثبات قيت غيرقانوني» شركت اطلاعاتي به مأموران بدهد. ويتاكر كه با اصرار همسرش وارد اين بازي جاسوسي شده و خود نيز دچار بيماري رواني است به تدريج خود را در قالب يك جاسوس تمام‌ عيار مي بيند اما با مشخص شدن دروغ‌هايش هردو موقعيت شغلي‌اش را از دست داده و در زندگي شخصي نيز با مشكلاتي مواجه مي‌شود.

خلاصه داستان
 

اوايل نوامبر سال 1992، يك شب «مارك ويتاكر» يكي از مديران رده بالاي شركت آرچي دنيلز ميدلند (ADM) در ايالت ايلينويز كه در حوزه مواد افزودني غذايي فعال است، پيش يك مأمور FBI به نام «برايان شپرد» اعتراف مي‌كند كه مديران اين شركت از جمله خود را به طور معمول در مورد قيمت‌گذاري نوعي اسيد آمينه غذايي به نام «ليزين» با رقبا تباني مي‌كنند. همزمان همسر ويتاكر با تهديد او را وادار به خبرچيني براي FBI مي‌كند. او به ويتاكر مي‌گويد اگر با FBI همكاري نكند، خودش نزد پليس مي‌رود و فعاليت‌هاي غيرقانوني شركت او در زمينه تباني در نرخ‌گذاري محصولات را افشا مي‌كند. مارك، پس از آنكه موضوع را به FBI اطلاع مي‌دهد، در جلسه‌اي با حضور مأموران، نواري ضبط شده درباره فعاليت‌هاي غيرقانوني كارتل‌ها در جلسات كاري آنها در توكيو، پاريس، مكزيكوسيتي و هنگ‌كنگ ارائه مي‌دهد. ويتاكر به مدت سه ‌سال براي FBI خبرچيني مي‌كرد و در اين مدت صدها ساعت تصوير و صداي ضبط شده جمع‌آوري كرد كه در آنها فعاليت‌هاي غيرقانوني شركت‌ها در زمينه قيمت‌گذاري و تباني ثبت شده بود.
سال 1995 خبري در سراسر دنيا پيچيد كه ويتاكر در همان‌ حال كه براي FBI جاسوسي مي‌كرد و همكاران خود را لو مي‌داد حدود 9 ميليون دلار هم اختلاس كرده است. مدتي بعد FBI به دفاتر شركت ADM حمله مي‌كند و ويتاكر مي‌كوشد خود را از مخمصه نجات دهد.
پس از يك خودكشي ناموفق FBI متوجه مي‌شود كه ويتاكر دچار يك بيماري رواني به نام اختلال رفتاري دو قطبي است. پيش از آغاز دادگاه مديران شركت ADM به اتهام فعاليت غيرقانوني در زمينه تباني در نرخ‌گذاري محصولات FBI درمي‌يابد اطلاعات ارائه شده توسط ويتاكر به دليل ابتلاي او به بيماري ذهني فاقد وجاهت قانوني است اما از اين نوارها در دادگاه به عنوان مدرك استفاده مي‌كند و شكست مي‌خورد. پس از اين ماجرا FBI ويتاكر را طرد مي‌كند اما ويتاكر همچنان خود را مأمور مخفي FBI مي‌پندارد. چندي بعد ويتاكر هم به جرم تباني در تعيين نرخ، تخلف مالياتي و اختلاس به 9 سال زندان محكوم مي‌شود. ويتاكر در سال 2006 از زندان آزاد شد و به استخدام يك كارخانه بيوتكنولوژيك در سمت مدير داخلي درآمد.

نقش‌آفرينان
 

مت ديمون: اين ستاره سينماي هاليوود نقش اصلي فيلم يعني مارك ويتاكر را برعهده دارد. ديمون براي ايفاي اين نقش 15 كيلو بر وزن خود افزود.
اسكات باكولا: در نقش مأمور FBI برايان شپردبازي كرد. شپرد به طور اتفاقي با ويتاكر آشنا شد و بعد او را به افسران ارشد خود در FBI معرفي كرد.
جوئل مك‌هيل: نقش رابرت هرندون افسر ارشد FBI و مسئول پرونده ويتاكر را برعهده دارد.
ملاتي لينسكي: بازيگر تازه‌ كار سينماي هاليوود نقش جينجر همسر مارك ويتاكر را برعهده گرفت. او با فشار، مارك را وارد بازي تبادل اطلاعات با FBI كرد.
كلنسي براون: او در نقش اوبري دنيل مديرعامل شركت ADM بازي كرد.
توني هيل: او نقش جيمز اپستاين مدير داخلي شركت و مسئول مستقيم مارك ويتاكر در ADM را ايفا كرد.
فرانك ولكر: او در نقش پدر مارك ويتاكر حضور داشت.

توليد
 

در سال 2002 استيون سودربرگ پس از به پايان رساندن فيلمبرداري فيلم «يازده يار اوشن» اعلام كرد به اقتباس سينمايي از كتاب «خبرچين» علاقه‌مند شده است. آن زمان اسكات برنز، روزنامه‌نگار سابق روزنامه نيويورك تايمز و نويسنده كتاب، نسخه اوليه فيلمنامه را براي سودربرگ نوشت. اين نسخه بارها بازنويسي شد تا به نسخه نهايي رسيد.
در ماه مه سال 2008 فيلمبرداري فيلم در شهر دكاتور ايالت ايلينويز آغاز شد. بخشي از صحنه‌هاي فيلم در خانه سابق ارك ويتاكر در موويكاي ايلينويز فيلمبرداري شد. اين شهرك كوچك در 25 مايلي شهر دكاتور، محل كار اصلي ويتاكر قرار دارد. در نوامبر 2008 بخشي از نماهاي خارجي فيلم در شهر مساي ايالت آريزونا فيلمبرداري شد.
نمايش عمومي فيلم از هجدهم سپتامبر 2009 آغاز شده است. اين فيلم تا تاريخ سيزدهم اكتبر امسال روي پرده سينماها بود و بيش از 30 ميليون ‌دلار در اكران داخلي و 32 ميليون ‌دلار در اكران جهاني فروش داشت.

بازخوردها
 

فيلم در مجموع نقدهاي مثبتي از منتقدان دريافت كرده است. 75 درصد از 122 نقد سايت سينمايي را تن تويمتوز بر اين فيلم مثبت بوده است. سايت متاكريتيك نيز كه بيشتر نقدهاي منتقدان عامه‌پسندتر سينماي آمريكا را منتشر مي‌كند. از جمع 35 نقد خود امتياز 66 از 100 را به فيلم «خبرچين» داده است. راجر ايبرت منتقد مشهور شيكاگوسان تايمز هم به فيلم چهارستاره از چهار را اعطا كرده و درباره فيلم مي‌نويسد: «خبرچين داستان خود را در دوسطح متفاوت بيان مي‌كند اما فيلم رواني است و تماشاگر را به راحتي با خود همراه مي‌سازد.»
جورج كلوني ستاره سينماي هاليوود و از دوستان نزديك سودبرگ تهيه‌كنندگي فيلم را برعهده داشته است.
منبع: نقش آفرينان، شماره 60