ارزش غذايي بستني
شايد شما هم ديده باشيد که روي پاکت بستني ها، ميزان کالر ي آن، مواد تشکيل دهنده و... را در جدولي درج مي کنند. اگر حسابي دنبال رژيم لاغري هستيد، نبايد بستني را در برنامه غذايي تان قرار دهيد، ولي اگر وسوسه شديد و دور از چشم ديگران يک رقم بستني نوش جان کرديد، حداقل سراغ بستني هاي ساده تر که در آنها خبري از پسته و بادام و تکه هاي خامه نيست، برويد؛ متخصصان مي گويند: «ارزش غذايي بستني ها به ارزش غذايي مواد اوليه که در ساخت آن استفاده شده، بستگي دارد. چربي شير و پروتئين آن کمي بيشتر از شير است. تخم مرغ، ميوه و شکر ترکيبات ديگر بستني هستند که ارزش غذايي آن را افزايش مي دهند و ممکن است از اين نظر چندان به ذائقه طرفداران رژ يم، خوشايند نباشد. چون در تهيه بستني از شير استفاده شده، شما ويتامن A، ويتامين B1 (تيامين)، B2 (ريبوفلاوين)، B3 (نياسين) و ويتامين E را در بستني خواهيد يافت. اگر هم در توليد بستني ميوه اي از ميوه هاي تازه استفاده شده باشد، ويتامين C نيز در بستني شما پيدا خواهد شد. کلسيم و فسفر که در شير بستني موجود است، براي سلامت استخوان ها و دندان ها مفيد است.
بستني از ناباروري جلوگيري مي کند
خانم هاي باردار با واژه هاي «ويار» و «هوس» به خوبي آشنايند و بستني با طعم هاي گوناگون يکي از هوسهايي است که گاه به گاه به سراغ آنها مي آيد؛ ولي اگر شما از ناباروري رنج مي بريد و دنبال روشي مي گرديد که صاحب فرزند شويد، خوردن بستني را به شما پيشنهاد مي کنيم. محققان مي گويند، خوردن روزانه بستني و ساير لبنيات پرچرب از نوعي ناباروري پيشگيري مي کند. اگر چنين ادعايي درست باشد، بايد بستني را هم به فهرست داروهايي که در مراکز باروري براي زوجين تجويز مي شود، اضافه کنيم. اين مطالعه در دانشگاه هاروارد انجام شده و نتايج آن در مجله اروپايي «زاد و ولد» انسان به چاپ رسيده است. اين محققان مشاهده کردند زناني که روزانه دو بار يا بيشتر از لبنيات کم چرب ميل مي کنند، تقريبا دو مرتبه بيش از بانواني که کمتر از يک وعده لبنيات کم چرب در هفته مصرف مي کنند، دچار ناباروري مي شوند. به اعتقاد اين دانشمندان، بانواني که لبنيات کم چرب بيشتري مصرف مي کنند، امکان شکست تخمک گذاري بيشتري دارند. از سوي ديگر، نتايج اين مطالعه نشان ميدهد، در صورتي که زنان حداقل يک وعده لبنيات پرچرب در طول روز مصرف کنند 27 درصد کمتر از ديگران دچارناباروري مي شوند.
از بستني تا تب مالت
اين بار که در هواي گرم حسابي کلافه شده بوديد و به فکر خريد و نوش جان کردن يک بستني خنک افتاديد، کمي بيشتر دقت کنيد که بستني را از چه مکاني تهيه مي کنيد؛ چرا که کارشناسان هشدار مي دهند بستني تابستاني و شير و خامه به کار رفته در آن قابليت انتقال تب مالت به انسان را دارد. اين را دکتر «عليرضا زالي» رئيس دومين همايش تب مالت کشور، در حاشيه برگزاري اين همايش به بستني خورهاي حرفه اي مي گويد. دکتر عليرضا زالي مي گويد: «با توجه به فصل گرما و استفاده زياد از بستني هاي تابستاني امکان ابتلا به تب مالت هم بيشتر مي شود.» دليلش هم اين است که باکتري هاي تب مالت، در خامه و بستني، ماندگاري طولاني دارند؛ بنابراين مي توانند به راحتي در توده هاي بستني درون يخچال باقي مانده و بستني هاي خوشمزه را به يکي از منابع آلوده پنهان تب مالت تبديل کنند. دکتر زالي يادآور مي شود: «فصل تابستان و بهار فصل زايمان و شيردادن به دامها است؛ بنابراين همه گيري تب مالت هم بيشتر است».
«بروسلوز» يا تب مالت يکي از بيماريهايي است که هم دام ها ممکن است به آن مبتلا شوند و هم انسان. اين بيماري مي تواند چه بصورت حاد و چه بصورت مزمن شما را گرفتار کند. اگرخداي ناکرده در اثر نوش جان کردن بستني هاي آغشته به اين ميکروب دچار تب مالت شديد، بايد منتظر تب، تعريق، ضعف، بي حالي و کاهش وزن باشيد. فراموش نکنيد که تب مالت قدرت تهاجمي زيادي داشته و قابليت نفوذ به پرده هاي مخاطي دهان، حلق، بيني، مخاط ملتحمه چشم و ريه ها را دارد.
بستني شيري
دو گروه از بستني هاي شيري در حال حاضر موجود است؛ انواع سالم و پاستوريزه که در کارخانه هاي معتبرتوليد شده و انواعي که به شکل سنتي در مغازه ها تهيه مي شود. انواع کارخانه اي اين حسن را دارد که شيرش سالم است و حتي اگر بنا به عقيده اکثر مردم در آن از شيرخشک استفاده شده باشد، هيچ ايرادي نداشته و نکته منفي بهداشتي در مورد آن وجود ندارد.
اما اشکالي که به اين نوع بستني ها وارد مي شود، افزودني هاي آن است؛ به اين دليل که گاهي براي جلب توجه مشتري از لحاظ رنگ و بوي مطبوع، اسانسهايي شيميايي به اين بستني ها افزوده مي شود و حتي گاهي براي نگهداري طولاني مدت، نگهدارنده هايي نيز به بستني اضافه مي شود که در مقياس زياد براي سلامتي مضرند. البته اگر چنين بستني هايي به طور تفنني و حداکثر 2 بار در هفته مصرف شود، خطرساز نيست.
بستني هايي که به شکل سنتي و عموما همراه با مقدار زيادي به اصطلاح زعفران و خامه تهيه مي شوند هم در نوع خود مضرند. عموما ماده اي که به نام زعفران دراين بستني ها بکار مي رود، ماده اي گياهي به نام گلرنگ است که با قيمت بسيار ارزاني از عطاريها تهيه شده و کمي سمي است، لذا مصرف زياد آن مي تواند مضر باشد. خود زعفران اگر به عنوان يک ادويه آنتي اکسيدان به ميزان کم در غذاها مصرف شود، مناسب و مفيد است و ارزش غذايي هم دارد. در ضمن، خامه هايي که به اين بستني ها اضافه مي شود، بعضا استاندارد نيست و حتي شيري که بستني از آن تهيه مي شود محل توليد و نحوه نگهداريش نامعلوم است.
ظروفي نيز که اين گونه بستني در آن توليد مي شود، تشت هايي هستند که جدارشان پر از خراش است و يک منبع آلودگي شديد ميکروبي محسوب مي شوند که مسموميت با سموم مترشحه از آنها مي تواند استفراغ، تهوع، دل پيچه و سردردهاي شديد در انسان ايجاد کند. به همين جهت توصيه مي شود تا زماني که از سلامت چنين بستني هايي اطمينان نداريم از آنها استفاده نکنيم.
يخمک و آلاسکا
اين بستني ها، هم انواع استاندارد و کارخانه اي دارند هم انواع غيرکارخانه اي. بستني هايي که در کارخانه هاي معتبر توليد مي شوند، حاوي مقداري مواد رنگي هستند، اما از نوع مجاز و استاندارد شايد در اين نوع بستني ها از مقدار اندکي ترکيبات طبيعي مثل آب توت فرنگي نيز استفاده شده باشد، اما در نهايت رنگ زيبا و شفافيت اين بستني ها، از مواد رنگي شيميايي حاصل مي شود. با اينکه مقدار اين ترکيبات شيميايي تحت کنترل است، عملا در بحث نگهدارنده ها و مواد شيميايي ترس از اين وجود دارد که بعد از مدتي، ناگهان معلوم مي شود اين مواد براي سلامتي مضرند و در نهايت محصول ديگري توليد نمي شود. اما در طي مدت استفاده از محصول، اثرات مخرب ماده مورد نظر در مصرف کنندگان ايجاد شده است.
انواع شيري و خصوصا نوع کارخانه اي، بهترين نوع بستني هستند در مورد بستني هاي رنگي نيز حتما نوع استاندارد آن را توصيه مي کنيم. به طور کلي بستني بايد به شکل تفنني و يک يا دو بار در هفته، زماني مصرف شود که به وعده اصلي غذاي شخص لطمه نخورد.
بستني ها و دوا درمان
بله، يکي از جالب ترين کاربردهاي درماني بستني، علاقه مند کردن بچه ها به لبنيات است، به اين صورت که به کودکاني که شير و ماست نمي خورند، روزي 1 بستني شيري بدون کاکائو مي دهيم تا آرام آرام به لبنيات علاقه مند شوند. اما در مورد افزودن داروها به بستني شايد به شکل اختصاصي و توسط پزشک مقداري دارو به بستني اضافه شود، اما بطور عام و در مقياس کارخانه اي، بستني اي که خواص دارويي داشته باشد، در حال حاضر در ايران موجود نيست. استفاده ديگري که از بستني مي توان کرد در مورد افرادي است که تحت عمل جراحي لوزه يا دستگاه گوارش قرارگرفته اند؛ به جهت کاهش خطر خونريزي بعد از عمل به اين افراد توصيه مي شود که بعد از عمل از چندين وعده بستني استفاده کنند تا محل جراحي خنک نگاه داشته شود.
بستني و افسردگي
کساني که از افسردگي رنج مي برند، دوست دارند هر شب قبل از رفتن به رختخواب خود را به يک کاسه بستني مهمان کنند؛ چون اين ميزان بستني خواب راحت تري براي آنها فراهم مي کند. دليل علاقه افراد افسرده به دليل وجود هيچ ماده خاصي در اين خوراکي نيست؛ اين گرايش ناشي از رابطه بيولوژيکي افسردگي با اشتها است. در مغز ماده اي شيميايي به نام گرلين وجود دارد که در واقع هماهنگ کننده مغز و شکم است. عموما قبل از هر وعده غذايي و هنگام گرسنگي ميزان اين ماده شيميايي افزايش پيدا مي کند. افسردگي در افراد مختلف تاثير متفاوتي دارد. گاهي موجب افزايش اشتها و علاقه به خوردن و گاهي موجب از دست رفتن اشتها و لاغري مي شود. در آن دسته از افراد که با افزايش اشتها همراه است، در اصل ميزان ترشح گرلين و در ادامه ميزان مصرف روزانه انواع غذا را افزايش ميدهند. خوردن بستني شايد درمان موقتي و راه گشايي براي افراد افسرده باشد ولي همراه با مصرف روزانه بستني وزن آنها زياد مي شود و افزايش وزن خودش عامل ايجاد افسردگي به ويژه در خانم هاست.
منبع:زندگي ايده آل,شماره 43