.jpg "پوستر یا علی (ع) به سبک تابلو فرش")
موضوعات: پوستر یا علی بن ابیطالب(ع) به سبک تابلو فرش، شماره 1
تکنیک اجرا: دیجیتال و دستی
شاخه هنری: خوشنویسی و گرافیک
صاحب اثر: ابوالفضل رنجبران
زمان خلق اثر: 1402
نوع خط: نستعلیق
الگو اثر: هنرهای ایرانی و اسلامی
تقدیم به: قطب عالم امکان، حضرت امام زمان (عج)
.jpg "پوستر یا علی (ع) به سبک تابلو فرش")
موضوعات: پوستر یا علی بن ابیطالب(ع) ه سبک تابلو فرش، شماره 2
تکنیک اجرا: دیجیتال و دستی
شاخه هنری: خوشنویسی و گرافیک
صاحب اثر: ابوالفضل رنجبران
زمان خلق اثر: 1402
نوع خط: نستعلیق
الگو اثر: هنرهای ایرانی و اسلامی
تقدیم به: قطب عالم امکان، حضرت امام زمان (عج)
تحلیل پوستر هنری، اثر ابوالفضل رنجبران
تحلیل پوستر شماره1: اثری هنری است که با الهام از سنتهای کهن تابلوفرش ایرانی و اسلامی طراحی شده و به بزرگداشت مقام والای حضرت علی بن ابی طالب اختصاص دارد.
این اثر، ترکیبی از عناصر تزئینی سنتی، مانند گلهای رز، نقشمایههای اسلیمی و خط نستعلیق است که در قابی شبیه به فرشهای دستباف ایرانی جای گرفته است.
طراحی آن به گونهای است که گویی یک فرش نفیس را بر دیوار آویختهایم، با حاشیههای پرنقش و نگار، زمینهای تیره و عناصر طلایی که درخشندگی خاصی به آن میبخشد.
هدف از این تحلیل، بررسی لایه به لایه تصویر است، از حاشیه بیرونی تا مرکز اصلی، با تمرکز بر جزئیات ریز، رنگها، نقشها و نمادها.
این پوستر، ابعاد تقریبی یک و نیم در یک متر دارد و بر روی مخمل ابریشم با روش چاپ دیجیتال تهیه شده، که این امر آن را به اثری مدرن با ریشههای سنتی تبدیل میکند.
زمینه کلی سبز تیره، یادآور طبیعت و معنویت است، و گلهای رز صورتی کمرنگ و برگهای سبز، حس طراوت و زیبایی ابدی را القا میکنند. حاشیهها با نقشمایههای طلایی و صورتی مایل به کرم، مرزهای اثر را مشخص میسازند و آن را همچون یک قاب نفیس دربرمیگیرند.
لایه اول: حاشیه بیرونی و قاب کلی
لایه بیرونی پوستر، که نقش قاب اصلی را ایفا میکند، با نواری باریک از نقشمایههای تکرارشونده آغاز میشود. این نوار، ترکیبی از گلبرگهای کوچک صورتی و طلایی است که به صورت زنجیرهای به هم متصل شدهاند.
هر گلبرگ، با خطوط نرم و منحنی، شبیه به برگهای کوچک رز طراحی شده و در میان آنها، نقاط ریز طلایی مانند شبنم صبحگاهی میدرخشند. عرض این حاشیه حدود دو سانتیمتر است و رنگ غالب آن، طلایی کمرنگ با زمینهای از کرم و صورتی ملایم است. این لایه، مانند حاشیه فرشهای ایرانی، وظیفه جداسازی اثر از محیط اطراف را دارد و حس یکپارچگی را ایجاد میکند.
درون این نوار بیرونی، لایهای ضخیمتر از نقشمایههای اسلیمی قرار دارد. اسلیمیها، که از سنتهای هنری اسلامی الهام گرفتهاند، به صورت پیچ و تابهای طلایی و سبز تیره ظاهر میشوند.
هر اسلیمی، با انحنای نرم، مانند شاخهای از گیاهان افسانهای، به سمت بالا و پایین کشیده شده و در نقاط اتصال، با گلهای کوچک رز ادغام میگردد. جزئیات ریز در اینجا چشمگیر است: خطوط طلایی با سایههای تیرهتر، عمق ایجاد میکنند و گویی نقشها از سطح پوستر بیرون زدهاند.
این لایه، حدود پنج سانتیمتر عرض دارد و رنگهای طلایی، سبز و کرم در آن غالب هستند. نمادشناسی این حاشیه، اشاره به بینهایتی و وحدت دارد، زیرا اسلیمیها بدون آغاز و پایان مشخص، جریان دارند و یادآور توحید در هنر اسلامی هستند. در بخش پایینی حاشیه بیرونی، نواری سبز تیرهتر دیده میشود.
لایه دوم: زمینه اصلی و رنگهای پایه
زمینه اصلی پوستر لایهای گسترده از سبز تیره است. این رنگ، مانند مخمل فرشهای ایرانی، عمق و سنگینی ایجاد میکند و پایهای برای سایر عناصر فراهم میآورد. سبز تیره، نماد طبیعت، رشد و معنویت در فرهنگ اسلامی است و انتخاب آن برای این اثر، با توجه به جایگاه حضرت علی بن ابی طالب به عنوان نمادی از عدالت سبز، بسیار مناسب به نظر میرسد.
جزئیات ریز در این لایه، شامل بافتهای نامحسوس است: نقاط کوچک سیاه و سبز روشن که گویی نخهای فرش را شبیهسازی میکنند، و سایههایی که عمق سهبعدی ایجاد مینمایند.
در این زمینه، لایهای از برگها و ساقههای سبز پراکنده شده که پایه گلهای رز را تشکیل میدهند. هر برگ، با رگبرگهای ظریف و لبههای دندانهدار، به صورت طبیعی طراحی شده و رنگ آن از سبز روشن در مرکز به تیره در لبهها تغییر میکند.
این تغییر رنگ، حس حرکت و زندگی را القا میکند. ساقهها، نازک و منحنی، مانند رودهایی کوچک در زمینه جریان دارند و گلها را به هم متصل میکنند. این لایه، حدود هشتاد درصد سطح پوستر را پوشش میدهد و بدون آن، اثر خالی و بیروح به نظر میرسید.
نمادشناسی این لایه، به وحدت طبیعت و معنویت اشاره دارد. سبز، رنگ مورد علاقه در هنر اسلامی، یادآور بهشت و آرامش است و در ترکیب با گلهای رز، حس عشق الهی را برمیانگیزد. جزئیات ریز، مانند نقاط ریز طلایی پراکنده در زمینه، مانند ستارگان در شب، درخشندگی اضافه میکنند و لایه را از سادگی خارج میسازند.
لایه سوم: نقشمایههای طلایی و اسلیمیهای مرکزی
در لایه سوم، نقشمایههای طلایی برجسته میشوند که مانند جواهرات بر زمینه سبز میدرخشند. این نقشها، شامل پیچ و تابهای اسلیمی هستند که از حاشیه به سمت مرکز کشیده شدهاند.
هر اسلیمی، با عرض حدود یک سانتیمتر، از خطوط طلایی با سایههای قهوهای تشکیل شده و در نقاط اوج، با گلهای کوچک ادغام میگردد. جزئیات ریز در اینجا شامل نقش برجسته قالیگونه است. خطوط موازی کوچک که عمق ایجاد میکنند و گویی نقشها را سهبعدی میسازند.
در بخشهای بالایی و پایینی، اسلیمیها به شکل قرینه قرار گرفتهاند و تعادل بصری ایجاد میکنند. برای مثال، در بالا، دو اسلیمی بزرگ مانند شاخههای درخت به سمت مرکز خم شدهاند و در میان آنها، گلهای رز جای گرفته است.
رنگ طلایی، با درخشندگی براق، حس شکوه و عظمت را القا میکند و یادآور تذهیبهای فرش های اصیل ایرانی اسلامی است. این لایه، نماد جریان زندگی و اتصال عناصر هستی است و در هنر ایرانی، اغلب برای بیان وحدت استفاده میشود.
در کنارهها، نقشمایههای بتهجقهمانند دیده میشود که از سنت فرشبافی تبریز و اصفهان الهام گرفته است. هر بته، با انحنای نرم و نوک تیز، مانند شعلهای طلایی است و درون آن، نقشهای ریز گلبرگی حک شده. این عناصر، لایه را غنی میکنند و آن را از حالت ساده خارج میسازند.
لایه چهارم: گلهای رز و عناصر گیاهی
لایه چهارم، اختصاص به گلهای رز دارد که مانند جواهرات بر پوستر میدرخشند. گلها، در اندازههای مختلف، از بزرگ در بالا و پایین تا کوچک در کنارهها، پراکنده شدهاند.
هر گل رز، با گلبرگهای لایهلایه صورتی کمرنگ، مرکز زرد و برگهای سبز، به صورت طبیعی طراحی شده است. جزئیات ریز شامل رگبرگهای نازک، سایههای ملایم و نقاط شبنممانند است که حس تازگی ایجاد میکنند.
برای مثال، گل رز بزرگ بالایی، حدود ده سانتیمتر قطر دارد و گلبرگهای آن از مرکز به بیرون باز میشوند. رنگ صورتی، با گرادیان از روشن به تیره، عمق ایجاد میکند و گویی گل در حال شکفتن است. برگهای اطراف، با لبههای دندانهدار و رنگ سبز روشن، تعادل رنگی ایجاد میکنند. این گلها، نماد عشق، زیبایی و فداکاری در فرهنگ ایرانی و اسلامی هستند و انتخاب آنها برای این اثر، با توجه به جایگاه حضرت علی بن ابی طالب به عنوان نمادی از محبت، بسیار معنادار است.
در بخش پایینی، دو گل رز قرینه قرار گرفته که ساقههایشان به سمت مرکز کشیده شده. جزئیات شامل غنچههای کوچک کنار گلهای اصلی است که حس رشد و تداوم را القا میکنند. این لایه، با حدود دوازده گل اصلی و فرعی، قلب تپنده اثر است و بدون آن، پوستر بیروح میبود.
لایه پنجم: دایره مرکزی و خط نستعلیق
لایه مرکزی، دایرهای کرمرنگ است که مانند مدالی نفیس در قلب پوستر جای گرفته. قطر این دایره حدود بیست سانتیمتر است و حاشیه آن با نقشمایههای طلایی و گلهای کوچک تزئین شده. درون دایره، عبارت "یا علی بن ابی طالب" با خط نستعلیق سبز تیره نوشته شده است.
خط نستعلیق، با انحناهای نرم و کشیدگیهایش، زیبایی خاصی دارد. هر حرف، با دقت طراحی شده: "یا" با کشیدگی بالا، "علی" با اتصال نرم، "بن" با نقطههای ریز، "ابی" با انحنای پایین و "طالب" با پایان قدرتمند.
رنگ سبز خط، با زمینه کرم، کنتراست ایجاد میکند و خوانایی را افزایش میدهد. این لایه، نقطه کانونی اثر است و تمام عناصر دیگر به سمت آن هدایت میشوند. نمادشناسی آن، دعا و توسل به حضرت علی بن ابی طالب است که در فرهنگ شیعی، جایگاه ویژهای دارد. حاشیه دایره، با اسلیمیهای کوچک و گلبرگها، لایه را کامل میکند و آن را از زمینه جدا میسازد.
لایه ششم: عناصر کناری و تعادل بصری
در کنارههای پوستر، لایهای از بتهجقههای طلایی قرار دارد که تعادل ایجاد میکنند. هر بته، حدود پنج سانتیمتر ارتفاع دارد و با نقشهای ریز درون خود، مانند گلهای مینیاتوری، غنی شده است. این عناصر، از چپ و راست به سمت مرکز خم شدهاند و حس حرکت ایجاد میکنند.
جزئیات شامل سایههای طلایی و سبز است که عمق میبخشند. این لایه، نماد حفاظت و توازن است و در هنر ایرانی، اغلب برای بیان هماهنگی استفاده میشود.
نتیجهگیری
این پوستر، ترکیبی از هنر ایرانی و اسلامی است که لایه به لایه، زیبایی و معنویت را آشکار میسازد. از حاشیه بیرونی با نقشمایههای تکرارشونده تا مرکز با خط نستعلیق، هر لایه، بخشی از داستان بزرگداشت حضرت علی بن ابی طالب را روایت میکند. رنگها، نقشها و نمادها، همه در خدمت بیان عظمت و عشق هستند.
در پایان:
جا دارد که از دلسوزی، همراهی و توجه اساتید معظم، متعهد، متدین و مجاهدِ خود در کسوت شاگردی، از زحمات ارزشمند استاد مسعود نجابتی و عبدالرسول یاقوتی، سید حسن موسی زاده، ناصر طاووسی و ابوالفضل خزائی تقدیر و تشکر نمایم.
شاگرد شما، ابوالفضل رنجبران
© کلیه حقوق متعلق به صاحب اثر و پرتال فرهنگی راسخون است. استفاده از مطالب و آثار فقط با ذکر منبع بلامانع است.
