سس ها را بشناسيد
«سس» به عنوان يک چاشني غذايي خوشمزه، جزو اولين موادي است که در سبد خريد بسياري از افراد قرار مي گيرد و حتي بعضي ها بدون حضور آن در سفره، از خوردن نان خالي هم پرهيز مي کنند. وقتي نام سس به ميان مي آيد بسياري تنها دو نوع آن را از روي رنگ سفيد و قرمزي که دارند، مي شناسند و معتقدند که بايد در خوردن آن اعتدال را رعايت کرد، اما واقعيت اين است که سس انواع گوناگوني دارد که هر کدام از آن ها سفير فرهنگ و ذائقه يي از گوشه و کنار دنيا هستند. براي ارائه يک تقسيم بندي بهتر مي توان سس ها را به شش دسته با پايه ي روغن ها، رب گوجه فرنگي، کنستانتره ميوه ها، نشاسته، خامه و ژلاتين تقسيم بندي کرد.
در هر صد گرم از اين سس تقريباً چهارصد کيلوکالري انرژي وجود دارد که بسته به فرمول هاي مختلف مي تواند متفاوت باشد. با توجه به اين که ماده ي اوليه و اصلي سس قرمز، گوجه فرنگي است. بنابراين ترکيب «فلاونوييدي ليکوپن» در آن يافت مي شود. اين ماده جزو ترکيبات آنتي اکسيدان است و مي تواند با خنثي کردن راديکال هاي آزاد در پيشگيري از بروز بعضي سرطان ها مانند ريه، پروستات و گوارش مؤثر باشد. همچنين اين ترکيب درکاهش توليد کلسترول و مهار اکسيده شدن کلسترول بد و در نتيجه پيشگيري از گرفتگي عروق نيز نقش مفيدي دارد.
بسياري از شرکت ها سس هاي گوناگوني را از نشاسته، ماست و ژلاتين تهيه مي کنند که اين نوع سس ها از محتواي کالري کمتري نسبت به سس مايونز برخوردارند، به عنوان يک توصيه کلي مي توان گفت هر چه در تهيه ي انواع سس از روغن و مواد افزودني کمتر و سبزي هاي بيشتر استفاده شود. بهتراست، به عنوان مثال سس مايونز که حاوي کالري بالايي است را مي توان با ماست و سبزي هاي معطر ترکيب کرد تا هم ارزش تغذيه يي آن بالاتر برود و هم کالري کمترداشته باشد. براي بهبود ارزش تغذيه يي اين چاشني ها مي توان از روغن هاي زيتون، کنجد و هسته ي انگور به جاي انواع عادي آن در حد اعتدال استفاده کرد. البته روغن ها از هر نوع که باشند، انرژي بالايي دارند و زياده روي در مصرف آن ها مي توانند اضافه وزن و چاقي را به همراه داشته باشد.
سس هاي تهيه شده از ميوه نيز به لحاظ تغذيه يي بسيار ارزشمند هستند. بايد بدانيم که بسياري از سس ها سديم بالايي دارند و درحالي که شوري آن ها زياد نيست، بنابراين بيماران مبتلا به فشارخون بايد به برچسب سس ها بيشتر دقت کرده و تا جاي ممکن از انواع خانگي آن استفاده کنند.
منبع:نشريه 7 روز زندگي، شماره 110.
/ج
سس سفيد ( مايونز)
سس قرمز
در هر صد گرم از اين سس تقريباً چهارصد کيلوکالري انرژي وجود دارد که بسته به فرمول هاي مختلف مي تواند متفاوت باشد. با توجه به اين که ماده ي اوليه و اصلي سس قرمز، گوجه فرنگي است. بنابراين ترکيب «فلاونوييدي ليکوپن» در آن يافت مي شود. اين ماده جزو ترکيبات آنتي اکسيدان است و مي تواند با خنثي کردن راديکال هاي آزاد در پيشگيري از بروز بعضي سرطان ها مانند ريه، پروستات و گوارش مؤثر باشد. همچنين اين ترکيب درکاهش توليد کلسترول و مهار اکسيده شدن کلسترول بد و در نتيجه پيشگيري از گرفتگي عروق نيز نقش مفيدي دارد.
سس خردل
سس هاي کم کالري
بسياري از شرکت ها سس هاي گوناگوني را از نشاسته، ماست و ژلاتين تهيه مي کنند که اين نوع سس ها از محتواي کالري کمتري نسبت به سس مايونز برخوردارند، به عنوان يک توصيه کلي مي توان گفت هر چه در تهيه ي انواع سس از روغن و مواد افزودني کمتر و سبزي هاي بيشتر استفاده شود. بهتراست، به عنوان مثال سس مايونز که حاوي کالري بالايي است را مي توان با ماست و سبزي هاي معطر ترکيب کرد تا هم ارزش تغذيه يي آن بالاتر برود و هم کالري کمترداشته باشد. براي بهبود ارزش تغذيه يي اين چاشني ها مي توان از روغن هاي زيتون، کنجد و هسته ي انگور به جاي انواع عادي آن در حد اعتدال استفاده کرد. البته روغن ها از هر نوع که باشند، انرژي بالايي دارند و زياده روي در مصرف آن ها مي توانند اضافه وزن و چاقي را به همراه داشته باشد.
سس هاي تهيه شده از ميوه نيز به لحاظ تغذيه يي بسيار ارزشمند هستند. بايد بدانيم که بسياري از سس ها سديم بالايي دارند و درحالي که شوري آن ها زياد نيست، بنابراين بيماران مبتلا به فشارخون بايد به برچسب سس ها بيشتر دقت کرده و تا جاي ممکن از انواع خانگي آن استفاده کنند.
افزودني هاي مجاز يا غيرمجاز
منبع:نشريه 7 روز زندگي، شماره 110.
/ج
