آنچه بايد درباره داروهاي بدون نسخه بدانيد
«آقا، 3 بسته استامينوفن کدئين بده، قربون دستت 1 بسته بروفن و 2 بسته قرص ضدحاملگي هم بگذار رويش.» اين جمله‌اي است که شما در داروخانه‌ها بسيار از زبان اين و آن شنيده‌ايد و شايد هم خودتان هم چنين تقاضايي را از متصدي داروخانه داشته باشيد. حتما ديده‌ايد که اگر براي مثال دارويي مثل قرص فشارخون و يا مسکن‌هاي مخدر ديگر را از داروخانه بخواهيد، حتما با اخم فروشنده روبه‌رو خواهيد شد و بايد به دنبال نسخه پزشک‌تان برويد. شما مي‌دانيد چه داروهايي را مي‌توانيد بدون نسخه از داروخانه بگيريد و بايد آنها را چگونه مصرف کنيد؟
داروهاي بدون نسخه، داروهايي هستند که شما مي‌توانيد بدون داشتن نسخه و بدون تجويز پزشک آن را از داروخانه تهيه کنيد. جالب است بدانيد در کشورهاي ديگر (پيشرفته) حدود 300 قلم دارو در فهرست داروهاي بدون نسخه قرار دارند ولي در کشور ما به لحاظ برخي محدوديت‌ها اين داروها از 70 قلم تجاوز نمي‌کند. داروهاي بدون نسخه، به طور معمول براي برطرف کردن درد، سرماخوردگي، آنفلوآنزا و حساسيت به کار مي‌روند.
پزشک خودتان باشيد
اگر قرار است يک دارو را بدون تجويز پزشک از داروخانه دريافت کنيد، بايد خودتان پزشک خودتان باشيد و با استفاده از بروشور درون جعبه دارو، قبل از مصرف آن، اطلاعات لازم را درباره آن دارو به دست آوريد. شما بايد در اين بروشور به اين نکته دقت کنيد که اين دارو را بايد در چه مواردي مصرف کنيد و اين دارو سبب بهبود کدام‌يک از علايم بيماري مي‌شود. نکات ديگري نيز وجود دارد که بايد در هنگام خواندن بروشور دارو به آن دقت کنيد:
• هشدارهايي که در هنگام مصرف دارو بايد به آنها توجه: (رانندگي نکنيد ـ دارو را با شکم خالي مصرف نکنيد)
• فاصله زماني بين مصرف دو دوز دارو: يعني در هر روز چند بار بايد از آن دارو استفاده کنيد.
• روش نگهداري دارو: دارو را بايد در چه درجه حرارتي نگه داريد؟ آيا بايد آن را در يخچال بگذاريد يا در هواي آزاد نگهداري کنيد؟
• عوارض جانبي دارو: دقت کنيد که اين دارو ممکن است چه آثار سويي را به دنبال داشته باشد، مثل دل درد، خواب‌آلودگي، گيجي.
از داروساز کمک بگيريد
شايد شما براي يک بريدگي سطحي نياز به يک پماد داشته باشيد که مي‌توانستيد آن را بدون نسخه پزشک از داروخانه تحويل بگيريد ولي شيوه مصرف درست آن را نمي‌دانستيد. در اين مورد و در مورد ساير داروهاي بدون نسخه مي‌توانيد از داروساز کمک بگيريد و سوالات خود را از او بپرسيد. داروساز در اين موارد مشاور و منبع خوبي براي کسب اطلاعات است. هنگامي که با داروساز مشورت مي‌کنيد او را در جريان بيماري‌هاي زمينه‌اي که احيانا به آن مبتلا هستيد، قرار دهيد تا او بتواند با توجه به اين شرايط، شما را راهنمايي کند.
اينترنت و هجوم داروها
درست است که مصرف اين داروها نياز به نسخه پزشک ندارد ولي بايد کنترلي بر مصرف آن به وسيله افراد وجود داشته باشد چرا که اين روزها در برخي از کشورها معتادان به داروها از مواد مخدر با استفاده از رايانه و اينترنت، مي‌توانند مقدار زيادي از داروهاي بدون نسخه را سفارش دهند و اين امر به يکي از معضلات بهداشتي، درماني اين کشورها تبديل شده است.
سوپرمارکت يا داروخانه؟
شايد شما هم ديده باشيد که در بسياري از سوپرمارکت‌هاي شهر خودمان انواع قرص‌هاي مسکن به فروش مي‌رسد و در بعضي جاها کار به فروش داروهاي رشد (آنابوليزان) و حتي کرم‌هاي واژينال مورد استفاده بانوان هم رسيده است. اين در حالي است که فروش و شرايط نگهداري اين داروها در سوپرمارکت‌ها همواره جاي سوال دارد. مسوولان شبکه دارويي کشور تاکيد دارند که دارو فقط بايد در داروخانه‌ها و زير نظر پزشک داروساز به فروش برسد و ارايه هر گونه دارو در سوپرمارکت‌ها به مردم ممنوع و غيرقانوني است.
دارو نقل و نبات نيست حتي بدون نسخه
درست است که برخي از داروها، در ليست داروهاي بدون نسخه قرار گرفته‌اند و اين ليست براساس قوانين بهداشتي درماني هر کشور متفاوت است ولي اين به اين معنا نيست که استفاده از اين داروها به ميزان زياد بي‌خطر است و در هر شرايطي بايد از مصرف بي‌رويه اين داروهاي بدون نسخه خودداري کنيد. به عنوان مثال مصرف بي‌رويه و زياد استامينوفن مي‌تواند موجب مسموميت کبدي شود.
مراقب داروهاي کاهنده وزن باشيد
کافي است دکمه تلويزيون را فشار دهيد يا به آگهي‌هاي روزنامه‌هاي زرد نيم‌نگاهي بيندازيد، در اين وقت است که تبليغات داروهاي بدون نسخه لاغري را مشاهده مي‌کنيد که با آن همه آب و تاب و تعريف مي‌توانند حتي شما را هم وسوسه کنند. بيشتر داروهاي کاهنده وزن که بدون نسخه تجويز مي‌شوند (به فروش مي‌رسند) از طريق کاهش اشتها عمل مي‌کنند. فراموش نکنيد اين داروها اغلب فقط براي مدت کوتاهي موثرند. داروهاي کاهنده وزن که با نسخه تجويز مي‌شوند، نياز به تاييد بهداشتي دارند، حال آنکه داروهايي که بدون نسخه به فروش مي‌رسند، نيازي به آن ندارند و از آنجا که ساخت و فروش‌شان بسيار سودآور است، بايد در هنگام مصرف آنها يا خريد آن دقت زيادي کنيد تا انواع تقلبي و حتي مضر را با پرداخت هزينه‌اي بالا دريافت نکنيد.
منبع:www.salamat.com
/ک
