چاره‌جويي براي کوتاهي قد
نويسنده: دکتر محسن خوش‌نيت، متخصص غدد
كوتاهي قد علت شايعي براي مراجعه كودكان و نوجوانان به متخصصان غدد است ولي هر فردي كه با شكايت كوتاهي قد مراجعه مي‌كند واقعا كوتاه قد نيست. مهم‌تر اينکه افزايش قد با روش‌هايي مانند استفاده از صندل‌ها يا كفش‌هاي مخصوص كه تبليغ مي‌شود يا امواج ليزري و... امكان‌پذير نيست. اين روش‌ها غيرعلمي و بدون تأثير است.
ژنتيك نقش مهمي در تعيين قد نهايي هر فردي دارد. براساس تحقيقات جمعي، فرمول زير براي محاسبه تقريبي قد نهايي فرد پيشنهاد شده است:
5/6 - تقسيم بر 2 (قد پدر + قد مادر) = قد دختران
5/6 + تقسيم بر 2 (قد پدر + قد مادر) = قد پسران
پس از تشخيص قطعي علت كوتاهي قد بايد درمان متناسب با علت شروع شود. براي مثال، در كوتاهي قد ژنتيكي درمان با هورمون رشد موثر نيست. تشخيص كمبود هورمون رشد، تنها براساس آزمايش‌هاي هورموني نيست و بايد حتما سرعت رشد كودك نيز بررسي شود. يعني اگر در كودكي سرعت رشد قدي خوب بود، براساس يك آزمايش هورموني نمي‌توان تشخيص كمبود هورمون رشد گذاشت و درمان را شروع كرد. علت بايد معلوم شود و قد كودك به طور دقيق بايد براساس منحني‌هاي استاندارد رشد سنجيده شود. با يك راديوگرافي ساده از استخوان‌هاي مچ دست (به طور معمول دست چپ) سن استخواني تعيين شود که در واقع نشان‌دهنده سن بيولوژيك واقعي كودك است. علل كوتاهي قد شامل کوتاهي قد ژنتيك (در اين حالت سرعت رشد كودك در سال طبيعي است و سن استخواني نسبت به سن تقويمي عقب نيست) و تأخير سرشتي در رشد (از سن دو سالگي كوتاهي قد دارند و سرعت رشد كودك در سال تقريبا طبيعي است ولي سن استخواني عقب است. بلوغ با تأخير است ولي در نهايت، بيشتر اين كودكان به حد ژنتيك قدي خود مي‌رسند) است. ساير علل عبارت‌اند از بيماري‌هاي عمومي مانند سوء‌تغذيه، كمبود ويتامينD و كلسيم كه موجب نرمي استخوان مي‌شود، بيماري سلياك، بيماري‌هاي مزمن عمومي مانند كم‌خوني‌ها، بيماري‌هاي التهابي دستگاه گوارش، بيماري‌هاي كليوي مزمن، نارسايي قلبي، بيماري‌هاي مزمن ريوي يا كبدي و كم‌كاري تيروئيد. مصرف برخي داروها مانند داروهاي كورتوني نيز مي‌تواند موجب اختلال رشد شود. اختلالات رشد داخل رحمي نيز از علل ديگر كوتاهي قد كودكان هستند. يادمان باشد همه ما در سه مرحله رشد مي‌کنيم: در دو سال اول زندگي 30 تا 35 سانتي‌متر افزايش قد داريم. اين رشد سريع با افزايش سن كاهش مي‌يابد، کودكان هر سال 5 تا 7 سانتي‌متر قد مي‌كشند. البته در نزديكي سنين بلوغ سرعت رشد كمتر خواهد شد و سرانجام در دوره بلوغ يك جهش رشدي وجود دارد كه به طور متوسط در پسران 25 تا 30 سانتي‌متر و دختران 20 تا 25 سانتي‌متراست. حداكثر جهش رشدي در دختران پيش از شروع عادت ماهيانه و در پسران در مراحل انتهايي‌تر بلوغ است.
به‌طور معمول در سنين 15 تا 17 سالگي در دختران و 16 تا 18 سالگي در پسران صفحات رشد بسته مي‌شود و امكان افزايش قد پس از آن وجود نخواهد داشت.
منبع:http://www.salamat.com
/ن
ژنتيك نقش مهمي در تعيين قد نهايي هر فردي دارد. براساس تحقيقات جمعي، فرمول زير براي محاسبه تقريبي قد نهايي فرد پيشنهاد شده است:
5/6 - تقسيم بر 2 (قد پدر + قد مادر) = قد دختران
5/6 + تقسيم بر 2 (قد پدر + قد مادر) = قد پسران
پس از تشخيص قطعي علت كوتاهي قد بايد درمان متناسب با علت شروع شود. براي مثال، در كوتاهي قد ژنتيكي درمان با هورمون رشد موثر نيست. تشخيص كمبود هورمون رشد، تنها براساس آزمايش‌هاي هورموني نيست و بايد حتما سرعت رشد كودك نيز بررسي شود. يعني اگر در كودكي سرعت رشد قدي خوب بود، براساس يك آزمايش هورموني نمي‌توان تشخيص كمبود هورمون رشد گذاشت و درمان را شروع كرد. علت بايد معلوم شود و قد كودك به طور دقيق بايد براساس منحني‌هاي استاندارد رشد سنجيده شود. با يك راديوگرافي ساده از استخوان‌هاي مچ دست (به طور معمول دست چپ) سن استخواني تعيين شود که در واقع نشان‌دهنده سن بيولوژيك واقعي كودك است. علل كوتاهي قد شامل کوتاهي قد ژنتيك (در اين حالت سرعت رشد كودك در سال طبيعي است و سن استخواني نسبت به سن تقويمي عقب نيست) و تأخير سرشتي در رشد (از سن دو سالگي كوتاهي قد دارند و سرعت رشد كودك در سال تقريبا طبيعي است ولي سن استخواني عقب است. بلوغ با تأخير است ولي در نهايت، بيشتر اين كودكان به حد ژنتيك قدي خود مي‌رسند) است. ساير علل عبارت‌اند از بيماري‌هاي عمومي مانند سوء‌تغذيه، كمبود ويتامينD و كلسيم كه موجب نرمي استخوان مي‌شود، بيماري سلياك، بيماري‌هاي مزمن عمومي مانند كم‌خوني‌ها، بيماري‌هاي التهابي دستگاه گوارش، بيماري‌هاي كليوي مزمن، نارسايي قلبي، بيماري‌هاي مزمن ريوي يا كبدي و كم‌كاري تيروئيد. مصرف برخي داروها مانند داروهاي كورتوني نيز مي‌تواند موجب اختلال رشد شود. اختلالات رشد داخل رحمي نيز از علل ديگر كوتاهي قد كودكان هستند. يادمان باشد همه ما در سه مرحله رشد مي‌کنيم: در دو سال اول زندگي 30 تا 35 سانتي‌متر افزايش قد داريم. اين رشد سريع با افزايش سن كاهش مي‌يابد، کودكان هر سال 5 تا 7 سانتي‌متر قد مي‌كشند. البته در نزديكي سنين بلوغ سرعت رشد كمتر خواهد شد و سرانجام در دوره بلوغ يك جهش رشدي وجود دارد كه به طور متوسط در پسران 25 تا 30 سانتي‌متر و دختران 20 تا 25 سانتي‌متراست. حداكثر جهش رشدي در دختران پيش از شروع عادت ماهيانه و در پسران در مراحل انتهايي‌تر بلوغ است.
به‌طور معمول در سنين 15 تا 17 سالگي در دختران و 16 تا 18 سالگي در پسران صفحات رشد بسته مي‌شود و امكان افزايش قد پس از آن وجود نخواهد داشت.
منبع:http://www.salamat.com
/ن
