گوينده‌ي اين حديث زيبا

شاعر : امير خسرو دهلوي

زين گونه نگاشت روي ديبا:		گوينده‌ي اين حديث زيبا
چون در غم دوست ماند بي‌تاب		کان زهره‌ي شب نشين بي‌خواب
با ناله و آه سرد مي‌بود		چون غم زدگان به درد مي‌بود
هر دم که زد آتشي برون ريخت		هر گريه که کرد موج خون ريخت
در پيش خيال راز مي‌گفت		با سايه ، غم دراز مي‌گفت
زر چوبه شده زرنگ زردش		هر چوب ز حجرهاي دردش
بي سرمه، دو نرگس روانش		بي وسمه، کمان ابروانش
معزول شده ز جلوه خالش		خالي شده از جلا جمالش
از زخم زبان شانه آزاد		گشته خم طره‌ي چو شمشاد
وز طعنه چو زلف خود پريشان		بي خويش ز گفت و گوي خويشان
در سينه گره زني هلاکست		غم، گر چه بگفت دردناکست
لب دوختن آفت درونست		دل دوختن غم ار چه خونست
پولاد درشت را کند نرم		گردد چو تنور بسته سرگرم
سختست، فرود خوردن درد		دشنه، به جگر فرو توان خورد
نشتر خورد و خموش باشد		مرده است که بي خروش باشد
بيرون گذرد نم از سفالش		آن خم، که درون بود زلالش
کردي به طواف وادي آهنگ		آن کبک قفص چو آمدي تنگ
از حجره‌ي غم برون شدي تيز		بر پشت جمازه‌ي سبک خيز
راندي به سراب دشت کشتي		با چند پري‌وش بهشتي
کردي به سخن درونه خالي		گفتي غمي از شکسته حالي
با سرو غم دراز گفتي		با سبزه ز دوست راز گفتي
بازش غم دل دراز گشتي		شب چون سوي خانه باز گشتي
شب سوخته روز مرده مي‌بود		چون شمع ز غم فسرده مي‌بود
تنگ آمد از انده دروني		روزي ز غم اندرون زبوني
سرگشته برون شتافت چون دود		از کنج سراي آتش اندود
گشتند به همرهي قرينش		خوبان که بديد هم نشينش
گه، در ته شاخ گل چميدند		گه، بر رخ ياسمين خميدند
ليلي، به ميانه چون گل زرد		هر سرخ گلي، شکوفه پرورد
ليلي، چو بنفشه سر فگنده		هر غنچه، گشاده لب به خنده
ليلي، چو نهال خشک گشته		هر لاله، به بوي، مشک گشته
ليلي، چو تذرو نيم‌بسمل		هر کبک، روان به ناز مايل
گشتند ميان سبزه و جوي		لختي چو دران بساط گل روي
در سايه شدند نيم روزان		از گرمي آفتاب سوزان
يک سايه و آفتاب ده بود		در انجمني که رشک مه بود
صافي گهري چو در مکنون		شخصي ز موافقان مجنون
مي‌گشت، به جلوه گاه آن باغ		از سوز رفيق، سينه پر داغ
هر يک به چه نسبت و چه نامند		بشناخت که آن بتان کدامند
شد در پي آزمون ليلي		در حلقه‌ي‌شان نمود ميلي
در ليلي، ازان سرايتي هست؟		کان باده که کرد قيس را مست
برداشت نواي دردمندان		در گلشن آن بهار خندان
مي‌گفت چو شملهاي آتش		سوزان غزلي ز قيس دلکش
مي‌زد به جگر زبانه‌ي تيز		زان زمزمه‌ي جراحت انگيز
در پرده‌ي جامه جان دريدند		خوبان که نواي او شنيدند
چون آهوي هند و اشتر شام		زان نغمه شدند دور از آرام
وان ناله‌ي جان گذار بشنيد		معشوقه چو نام يار بشنيد
سترادبش، ز پيش برخاست		شوريده ز جاي خويش برخاست
رخساره به پشت پاي او سوز		در پيش غزل سراي، شد زود،
بيگانه نماي آشنا روي		گفت از سر گريه کاي نکو خوي
داري اثري ز دردمندي		دانم که بدين دم نژندي
نو گشت مرا غم کهن باز		زين نو غزلي که کردي آغاز
ما را خبري ده، ار تواني		زان غم زده کاين ترانه راني،
چونست ميان آب ديده؟		کز دست دل ستم رسيده،
بستر ز کدام خار دارد؟		منزل به کدام غار دارد؟
چون مي‌گذرد شب درازش؟		با کيست زر و ز تيره رازش؟
يا هم به خيال روي ليلي؟		دارد به دگر خيال ميلي،
بگشاد به آزمون دمي چند		بشنيد چو آن سخن خردمند
قاصر ز حديث دل زبانت		گفت: اي ز وفا سرشته جانت
دل ز انده‌ي او ببايد رفت		آن يار که بهر اوست اين گفت
دور از تو ز خويش نيز شد دور		کز تو شده بود دور و مهجور
جان نيز به بيدلي ترا داد!		دل را به تو داده بود، آزاد
چون مرد، هم آرزوي تو داشت		تازيست، نظر به سوي تو داشت
همره نشدش، مگر خيالت		زان ره که گذشت، بي جمالت
با خاک سياه شد هم آغوش		چون با تونبود دوش با دوش
هان، تا نکني ز دل فراموش!		آن را که برامد از غمت هوش
بر خاک فگند سرو بن را		ليلي چو شنيد اين سخن را
چون مرغ بريده سر بتا پاک		مي‌زد سر و دست پاي در خاک
از هر طرفي فرا دويدند		خوبان دگر که حال ديدند
فرياد و نفير در گرفتند		شوريده ز جاش بر گرفتند
زان گونه، به مادرش سپردند		بي خويشتنش به خانه بردند
زان تيره نفس، نفس بريده		شد پيرزن جگر دريده
يا بر سر آتشي کبابي		افتاد برو چو خس برآبي
ديدن نتوان خراش فرزند		بتوان ز جگر بريد پيوند

گوينده‌ي اين حديث زيبا

تازه های مقالات

بیشترین بازدید هفته