چون مانع دل‌رميده مجنون

چون مانع دل‌رميده مجنون شاعر : جامي از صحبت آن نگار موزون چون مانع دل‌رميده مجنون آن در همه فن بزرگ کارش يعني پدر بزرگوارش محمل به در خليفه افکند، برخاست به مقتضاي سوگند افسانه‌ي خويش را کماهي بر خواند به رسم دادخواهي در بيت و غزل بديهه گويي، کز «عامريان» ستيزه‌خويي خود را «مجنون» لقب نهاده، از قاعده‌ي ادب فتاده صد پرده ز عشق ساز کرده افکنده ز روي راز پرده از چشمزد زمانه مستور دارم گهري يگانه چون حور نبسوده به غير شانه...

چهارشنبه، 3 فروردين 1390

تخمین زمان مطالعه:

موارد بیشتر برای شما

چون مانع دل‌رميده مجنون

شاعر : جامي

از صحبت آن نگار موزون		چون مانع دل‌رميده مجنون
آن در همه فن بزرگ کارش		يعني پدر بزرگوارش
محمل به در خليفه افکند،		برخاست به مقتضاي سوگند
افسانه‌ي خويش را کماهي		بر خواند به رسم دادخواهي
در بيت و غزل بديهه گويي،		کز «عامريان» ستيزه‌خويي
خود را «مجنون» لقب نهاده،		از قاعده‌ي ادب فتاده
صد پرده ز عشق ساز کرده		افکنده ز روي راز پرده
از چشمزد زمانه مستور		دارم گهري يگانه چون حور
نبسوده به غير شانه مويش		جز آينه کس نديده رويش
رسوا شده‌ي دهل دريده		آن شيفته‌راي ديوديده
آوازه‌ي او گرفت عالم		از بس که زند ز عشق او دم
کافسانه‌سراي اين سخن نيست		در جمله جهان يک انجمن نيست
پايش شکنم، به سر درآيد		بي‌حلقه زدن ز در درآيد
صبحش رانم، قدم زند شام		گر در بندم، درآيد از بام
از بهر خدا به غور من رس!		جز تو که رسد به غور من کس؟
بنويس به مير آن ولايت		حرفي دو به خامه‌ي عنايت
وين حادثه از سرم کند باز»		تا قاعده‌ي کرم کند ساز
بنوشت به وفق آن مثالش		دانست خليفه شرح حالش
مرکب سوي قيس و قوم اوراند		چون مير ولايت آن رقم خواند
زد بانگ سران عامري را		اندخت بساط داوري را
اعيان قبيله حلقه بستند		قيس و پدرش به هم نشستند
مضمون وي آنکه: «قيس مجنون		منشور خليفه کرد بيرون
بيرون ننهد قدم ز انصاف!		کز ليلي و عشق او زند لاف،
بر خاک ديار خود نشيند!		زين پس پي کار خود نشيند!
ليلي‌جويان جمل نراند!		ليلي‌گويان غزل نخواند!
لب مهر کند ز گفت و گويش!		پا بازکشد ز جستجويش!
محفل ننهد ز داستانش!		منزل نکند بر آستانش!
وز ذکر وي انجمن نسازد!		بر خاک درش وطن نسازد!
باشد به هلاک خود سزاوار!		ور ز آنکه کند خلاف اين کار،
بر شيشه‌ي هستي‌اش زند سنگ،		هر کس که کند به قتلش آهنگ
سرکوبي عام و خاص نبود!		بر وي ديت و قصاص نبود!
مضمون مثال را شنيدند،		اين واقعه را چو قوم ديدند
چشم شفقت فراز کردند		بر قيس زبان دراز کردند
منشور خليفه را شنيدي؟!		گفتند که: «غور کار ديدي؟!
بالاتر از اين سخن، سخن نيست		من‌بعد مجال دم‌زدن نيست
خونت هدر است و مال، يغماست		گر مي‌نشوي بدين سخن راست
زين شيوه‌ي ناصواب بازآي!»		بر مادر و بر پدر ببخشاي!
برداشت نفير عاشقانه		مجنون ز سماع اين ترانه
مصروع آسا ز خويشتن رفت		هوشش ز سر و توان ز تن رفت
در حلقه‌ي ماتمش نشستند		گردش همه خلق حلقه بستند
شد شيوه‌ي داوري دگرگون		داور ز غمش نشست در خون
منشور خليفه را فروشست		دستور حکومت‌اش شده سست
قانون معاش اهل هوش است،		کاين نامه که زيرکي فروش است،
ديوانه سزاي اين رقم نيست		جز بر سر عاقلان قلم نيست
رخساره نهاده بود بر خاک		تا دير فتاده بود بر خاک
هوشش به نشيد، رهنمون شد		چون بيهشي‌اش ز سر برون شد
شد ساز بدين نشيدش آهنگ:		با زخمه‌ي عشق ساخت چون چنگ
غارت‌زدگان شاه عشقيم		«ما گرم‌روان راه عشقيم
پرواي خليفه نيست ما را		جز عشق وظيفه نيست ما را
کوتاه بود خليفه را دست		ز آن پايه که عشق پاي ما بست
بالاي زمين و آسمانيم		ما طاير سدره آشيانيم
از پهلوي ما چه قوت سازد؟		ز آن دام که عنکبوت سازد،
مهجوري من ز وي محال است!		هيهات! چه جاي اين خيال است؟
دورست که من شوم ز من دور»		محوم در وي چو سايه در نور