منابع روشنایی

منابع روشنایی که بطور معمول در پیاده سازی سیستمهای روشنایی داخلی یا خارجی بکار گرفته میشوند به چهار دسته کلی زیر تقسیم میشوند:
1- انواع لامپهای رشته ای
2- انواع لامپهای فلورسنت
3- انواع لامپهای هالوژن
4- انواع لامپهای تخلیه ای شامل : بخار سدیم- بخار جیوه و متال هلاید.
بسته به کاربرد نور مورد نظر و نوع محیطی که سیستم روشنایی برای آن طراحی میشود، ممکن است هریک از چهار دسته فوق بکار گرفته شوند. به منظور مقایسه و انتخاب نوع منبع روشنایی مورد نیاز، مهمترین پارامترها عبارتند از :
1- درجه حرارتی طیف نور لامپ
2- قابلیت تفکیک رنگها
3- راندمان و بهره نور لامپ
4- منحنی پخش نور لامپ
5- قیمت تمام شده سیستم (شامل هزینه های ثابت نصب و هزینه های متغیر ناشی از میزان مصرف انرژی و هزینه های نگهداری)

مقايسه لامپهاي مورد استفاده در روشنايي بيروني :
 

1- لامپهای بخار جیوه پر فشار:
 

- توان: این لامپها در توانهای مختلفی تولید میشوند. پر کاربردترین توانهای این لامپها عبارتند از: 125 ، 250 و 400 وات.
- دمای حرارتی معادل طیف رنگی این لامپها: نور ساطع شده از این لامپها در توانهای مذکور، دمای حرارتی معادل 3800 تا 4000 درجه کلوین را پوشش میدهد.
- راندمان نوری : این لامپها بسته به شرکتهای سازنده مختلف دارای راندمان نور بین 50 تا 60 لومن بر وات میباشند.
- طول موج نور: بیشترین شدت نسبی نور ساطع شده از این لامپها در طیف نور های با طول موج 400 تا 700 نانومتر ظاهر میشود.
- طول عمر: طول عمر این لامپها حداکثر تا 20000 ساعت گارانتی میشود.
- کاربرد: بیشترین کاربرد این لامپها در روشنایی معابر، خیابانهای فرعی، پارکها و ساختمانهای صنعتی است

2-لامپهای بخار سدیم پر فشار:
 

- توان : این لامپها در توانهای مختلفی از تولید میشوند. پر کاربردترین توانهای این لامپها عبارتند از:70، 250 و 400 وات.
-دمای حرارتی معادل طیف رنگی این لامپها: نور ساطع شده از این لامپها در توانهای مذکور، دمای حرارتی معادل 2050 درجه کلوین را پوشش میدهد.
- راندمان نوری : این لامپها بسته به شرکتهای سازنده مختلف دارای راندمان نور بین 80 تا 120 لومن بر وات میباشند.
-طول موج نور: بیشترین شدت نسبی نور ساطع شده از این لامپها در طیف نورهای با طول موج 400 تا 700 نانومتر ظاهر میشود.
-طول عمر: طول عمر این لامپها حداکثر تا 25000 ساعت گارانتی میشود.
- کاربرد: بیشترین کاربرد این لامپها در روشنایی معابر، بزرگراهها،خیابانهای اصلی و میادین است

3-لامپهای متال هالید:
 

- توان : این لامپها در توانهای مختلفی از تولید میشوند. پر کاربردترین توانهای این لامپها عبارتند از: 250 و 400 وات.
- دمای حرارتی معادل طیف رنگی این لامپها: نور ساطع شده از این لامپها در توانهای مذکور، دمای حرارتی معادل 4000 تا 4500 درجه کلوین را پوشش میدهد.
- راندمان نوری : این لامپها بسته به شرکتهای سازنده مختلف دارای راندمان نور بین 80 تا 90 لومن بر وات میباشند.
- طول موج نور: بیشترین شدت نسبی نور ساطع شده از این لامپها در طیف نورهای با طول موج 400 تا 700 نانومتر ظاهر میشود.
- طول عمر: طول عمر این لامپها حداکثر تا 15000 ساعت گارانتی میشود.
- کاربرد: بیشترین کاربرد این لامپها در روشنایی سالنهای ورزشی ، استادیوم ها ، مراکز خرید، پالایشگاهها و ساختمانهای بزرگ تجاری است.
قاب لامپها اعم از رشته ای ، فلورسنت و یا لامپهای تخلیه ای ممکن است ازسه جزء زیر تشکیل شده باشد:
1- چراغ 2- حباب 3- انعکاس دهنده یا رفلکتور.

استاندارد مشخصات قابها:
 

در انتخاب قابها باید به مشخصات زیر توجه داشت:

1- مشخصات چراغ:
 

- ولتاژ نامی چراغ
- حداکثر درجه حرارت نامی محیط: درصورتیکه روی چراغ چیزی ذکر نشده باشد به این معناست که حداکثر درجه حرارت محیط 25 درجه سانتیگراد فرض شده است.
- کلاس حفاظتی چراغ در برابر ورود گرد وخاک و رطوبت و همچنین حفاظت در برابر شوک الکتریکی
- مدل و نوع چراغ
- وات نامی چراغ: این پارامتر مشخص کننده تعداد ، نوع و وات لامپهای قابل استفاده در چراغ میباشد.
- زاویه نصب چراغ: این زاویه نسبت به محور افق سنجیده میشود و هرچه بزرگتر باشد به این معناست که شدت روشنایی در نقاطی از معبر که بیشترین فاصله را تا چراغ دارند بیشتر خواهد بود.
- وزن و ابعاد چراغ
- ناحیه تحت فشار باد:در صورتیکه ارتفاع نصب بیش از 8 متر میباشد این پارامتر اهمیت پیدا میکند.
- استحکام مکانیکی در برابر شرایط محیطی ، رطوبت و خوردگی

2- مشخصات حباب:
 

- دمای کارکرد حباب
- جنس حباب
- قابلیت عبور نور حباب: این مقداز نباید کمتر از 0.85 باشد.

3- مشخصات رفلکتور:
 

جنس رفلکتور: معمولا از جنس آلمینیوم پرداخت شده استفاده میشود.
- ضریب انعکاس: نباید کمتر از 0.65 باشد

مشخصات خازنهاي بكار رفته با لامپهاي تخايه:
 

درانتخاب خازنهایی که با لامپهای تخلیه بکار میروند باید به مشخصات زیر توجه داشت:
1- ولتاژ نامی: خازنهای بکار رفته میبایست بتوانند 110% ولتاژ نامی را بصورت دایم تحمل نمایند.( در محدوده درجه حرارت نامی)
2- حداکثر و حداقل درجه حرارت نامی
3- میزان تغییر ظرفیت خازن با دما
4- مقاومت تخلیه: در صورتیکه در خازنهای بکار گرفته شده از مقاومت تخلیه استفاده شده است، اندازه مقاومت باید بگونهای انتخاب شود که در حداکثر مدت 1 دقیقه ، ولتاژ پیکدو سر خازن را به 50 ولت برساند.
5- تانژانت دلتای خازن
6- استحکام مکانیکی خازن : در برابر رطوبت، شرایط آب و هوایی و حوردگی
7-داشتن اتصالات و ترمینالهای مناسب
8-در صورتیکه بدنه خازن فلزی است حتما ترمینال زمین یا قابلیت زمین شدن توسط تجهیزات مربوطه را داشته باشد.

بحثي پيرامون طراحي روشنايي خارجي و محوطه :
 

طراحی روشنایی خارجی به دلیل گستردگی طیف شرایط محیطی نسبت به طراحی داخلی از پیچیدگیهای خاصی برخوردار است. در این میان طراحی روشنایی خیابان و جاده ها از اهمیت ویژه ای برخوردار است.
در انتخاب و طراحی روشنایی مناسب برای جاده عوامل زیر تعیین کننده است:
1- نوع و اهمیت جاده
2- کیفیت ترافیک راه
3- وضعیت محیطی اطراف جاده از قبیل: صنعتی – مسکونی یا تجاری بودن منطقه
4- جنس ماده بکار رفته در پوشش کف جاده (در جاده های آسفالتی نوع دانه بندی آسفالت)
5- موانع موجود در کنار راه مثل: درخت و فضای سبز، وجود پیاده رو و مسیر دوچرخه رو در اطراف جاده (در صورت وجود)
6- محل تقاطعها و میادین (در صورت وجود)
7- محل عبور عابرین پیاده(در صورت وجود)
8- محل سراشیبی و سرازیریها (در صورت وجود) و مقدار شیب جاده در این قسمتها
با توجه به مجموع موارد فوق معیارهای زیر مبنای محاسبات طراحی قرار میگیرند:
1- شدت روشنایی میانگین مورد نیاز
2- ضریب یکنواختی توزیع نور در سطح جاده
3- اطمینان از کنترل خیرگی در توزیع نور انجام شده
4- درخشندگی متوسط
با توجه به معیارهای فوق و با انجام محاسبات مربوطه موارد زیر نهایی میشوند:
1- نوع پایه ها شامل : ارتفاع پایه، طول بازو و زاویه نصب چراغ
2- فاصله پایه ها
3- نوع لامپ و چراغ مربوطه
ارسال مقاله توسط کاربر محترم سايت :morteza27