آسیب‌ دیدگی در شنا

● مقدمه:
 

شنا یکی از پرطرفدارترین فعالیت‌های ورزشی و تفریحی در دنیای امروز است. شنا بهترین نوع فعالیت اروبیک، شیوه‌ای جهت رفع خستگی، راهی برای مسابقات رقابتی و حتی ورزشی انفرادی است که تقریباً در هر جا که آب در دسترس باشد، انجام پذیر است.
آب اثرات شادی بخش و ضد جاذبه ایجاد کرده، همچنین بر میزان مقاومت در طی شنا کردن می‌آفزاید. با این وجود، به علت ماهیت حرکات مکرر بازوها و پاها در طول شنا این ورزش باعث صدمات بسیاری، عمدتاً در نواحی شانه و زانوها می‌گردد. در زمان‌های پیشین این‌گونه تصور می‌شد که بیماری شانهشناگران (Swimmers shoulder) در نتیجهتمرینات طولانی به‌وجود آمده و چنین بیماری‌هائی، اجتناب ناپذیر هستند. اما همان‌‌طور که در مقالهزیرخواهیدخواندواقعیتاین‌گونهنیست. اینمقالهبهبحثدربارهحرکاتشنایآزادکهمنجربهصدماتناحیهشانهمی‌شود،می‌پردازد. اگرچهصدماتدرحینانجامحرکاتانواع دیگر شنا نیز به‌وجود می‌آید اما قسمت عمدهتمریناتشنا،حتیبرایشناگرانخاص،انجامحرکاتشنایآزادمی‌باشد.
یکی از علل عمدهصدماتیکهدرشنادیدهمی‌شودشیوهنادرستحرکاتمی‌باشدکهاگراصلاحشوندومی‌توانازاکثرصدماتواردهبهنواحیشانهوزانو جلوگیری کرد. به‌منظور تشریح مکانیسم صحیح ضربات می‌توانید به منابع معتبری همچون کانسیلمن(Councilman و مگلیشوMaglischo)مراجعه کنید.
درک ارتباط پیچیدهبیومکانیکالحرکاتشانه،وضعیتتنهوسردرحینتنفسووضعیتقرارگرفتندست،همبرایمربیوهمبرایشناگر در آموزش حرکات اصلاحی و بازدارندهآسیب‌هایشانهبسیارمهماست.

● تشریح مکانیسم‌های شنای درست در ضربات شنای آزاد:
 

نیروی رانشی در شنای آزاد و انواع دیگر شنا به جز شنای قورباغه، ناشی از کشش و چرخش درونی شانه در حین مرحلهقدرتی (Power phase) کشش در آب می‌باشد.
مشارکت دست، مچ وآرنج در نیروی رانش از اهمیت قابل ملاحظه‌ای برخوردار است. بیشترین فشار به شانه وارد شده و در نتیجه این ناحیه مکان اصلی آسیب‌شناسی در صدمات شنا می‌باشد.
نیروی ضربات شنا از عضلات شانه که در چرخش‌های درونی و بیرونی این عضو مشارکت دارند ناشی می‌شود. با این حال یک دستگاه الکترومیوگراف (Electro myograph) دقیق، نشان می‌دهد که تقریباً ۳۵ درصد چرخهکاملضرباتشنایآزادمتشکلازمکانیسم‌هایتجدیدقوا (Recovery mechanics) می‌باشد
تاکنون توجهی‌ اندک به این مرحله شده است در نتیجه تمرینات خاصی برای آن در نظر گرفته نشده است. نتیجهتحقیقاتآزمایشگاهیحاکیازآناستکهقسمتعمدهآسیب‌هایناحیهشانهباانجامتمریناتخاصدرمرحلهتجدیدقوا (Recovery phasa) قابل پیشگیری هستند.
مرحله Pull-through ضربات با ورود دست در آب شروع شده (این مرحله کچ (catch) نیز نامیده می‌شود) و تا مرحله - Mid pull through ادامه می‌یابد. آخرین مرحلهکشش (Pull) با چرخش درونی و کامل شانه در حالی‌که آرنج کاملاً امتداد پیدا می‌کند، تمام می‌‌شود.
مرحلهتجدیدقوابابلندکردنآرنجدرحالی‌کهدستازآبخارجمی‌شود،شروعمی‌شود. در این هنگام شانه چرخش خارجی خود را آغاز کرده و کاملاً به طرف خارج می‌چرخد. این مرحله با ورود دست در آب در حالی‌که شانه در حالت چرخش بیرونی و کامل قرار دارد، تمام می‌شود.

● مسائل خاص بیومکانیکال در ضربات شنای آزاد:
 

ضربات شنای آزاد از یک سری حرکات بیومکانیکال ویژه تشکیل شده که انجام موفقیت آمیز حرکات شنا رامشخص می‌کنند. دشواری در مشاهدهمکانیسمکاملضرباتدرمراحل Pull - through و تجدید قوا، هم توسط شناگر و هم مربی، مشکل عمده‌ای را در انجام صحیح و موفقیت‌آمیز ضربات به‌وجود می‌آورد. شناگر دقیقاً نمی‌تواند انجام حرکات و جزئیات تشکیل دهندهضرباترامشاهدهنمایددرنتیجهوابستهبهخودآگاهیحسیوحرکتیدرانجامدرستضرباتمی‌باشد. ازسویدیگرمربیتنهامی‌تواندمرحلهتجدیدقوارابدونمشاهدهحرکاتزیرآبببیند. اینمشکلباتعدادیازحرکاتمکررکهدرمرحله تمرنی انجام می‌شوند، همراه می‌شود. بنابراین اساتید پزشکی ورزشی که با شناگران سر و کار دارند باید درکی کامل از مکانیسم‌های صحیح داشته باشند تا بتوانند به مربیان و ورزشکاران در رفع مشکلات بیماری ”شانهشناگران“کمککنند.
مکانیسم‌های چرخشی مهمی، در ضربات تجدید قوا، مشارکت دارند. وضعیت چرخشی استخوان بازو با توجه به نزدیکی تودهبزرگاستخوانبازواهمیتخاصیدردرکمکانیسم‌هایتأثیرگذارشانهدرطیشنادارد. اگرمفصلglenohumeralچرخشی درونی داشته باشد تودهبزرگاستخوانبازودرنزدیکیتقریبیباساختارفرابازوئی قرار می‌گیرد که در مرحلهتجددقواایجادمشکلکردهوممکناستمنجربهبرخوردمکانیکیبینایندوشود.
منبع:www.vista.ir