نگاهي به فلسفه انكسيمندروس

انكسیمندروس (547-610 قبل از میلاد) معتقد بود ضرورتی ندارد آب یا هوا یا آتش را قطعاً به عنوان اصل یا صورت نخستین جسم مشخص سازیم. علت مادی و عنصر نخستین اشیاء چیزی بیكران و نامتعین (آپایرون) است كه همه اشیاء از آن پدید آمده و دوباره به آن باز خواهند گشت. این ماده نامحدود، همه جهانهای بیشمار را در برگرفته و زمان
سه‌شنبه، 20 ارديبهشت 1390
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما
نگاهي به فلسفه انكسيمندروس

نگاهي به فلسفه انكسيمندروس
نگاهي به فلسفه انكسيمندروس


 

نويسنده: دكتر عباس محمدی اصل




 
انكسیمندروس (547-610 قبل از میلاد) معتقد بود ضرورتی ندارد آب یا هوا یا آتش را قطعاً به عنوان اصل یا صورت نخستین جسم مشخص سازیم. علت مادی و عنصر نخستین اشیاء چیزی بیكران و نامتعین (آپایرون) است كه همه اشیاء از آن پدید آمده و دوباره به آن باز خواهند گشت. این ماده نامحدود، همه جهانهای بیشمار را در برگرفته و زمان بدینسان تعیین كننده پیدایش، هستی و از میان رفتن است. حركت جاویدان است و در نتیجه همه آسمانها در آن به وجود میآیند؛ زیرا بدون حركت، پیدایش و زوال وجود ندارد. مقدر است اشیاء بار دیگر از اصل خود دور گردند تا بتوانند بیعدالتیها و كینه جوییها و ستمهای روا داشته خود نسبت به یكدیگر را در مدتی معلوم و محتوم جبران كنند. جهان به صورت مجموعه اضدادی نظیر گرمی و سردی و رطوبت و خشكی در مقابل ما نمایش مییابد و لذا مناسبتر است اضداد را همچون موجوداتی منفك از تودهای بدانیم كه هیچ یك از اضداد را اختصاصاً به عنوان ماده اولی یا جوهر نخستین در بر نگرفته است. این عناصر با یكدیگر تضاد دارند؛ چنانكه هوا سرد است و آب، مرطوب و آتش، حرارت دارد و لذا در صورت بیكرانی یا عدم تناهی هر یك از این عناصر، دیگر عناصر مجالی برای ظهور نمییافتند. پس جز یك جوهر جاوید و لایزال نباید وجود داشته باشد و آن عبارت از چیز یا امر نامتعینی است كه ماسوا را به وجهی احسن پدید آورده است.
اصل موجودات چیزی نامتعین و غیرمتشكل و لایتناهی و ازلی و ابدی و جاوید و جامع اضداد خشكی و تری و گرمی و سردی است. به واسطه جدایی این اضداد، ظهور و بروز و تولد و حیات و در نتیجه تجمع آنها، ثبوت و مرگ روی میدهد. از تاثیر سردی و گرمی ماده مزبور نیز عناصری چون خاك سرد و آتش گرم و آب متمایل به سردی و هوای متمایل به گرمی به وجود میآید كه با چینش مرتب خود بر روی یكدیگر، جهان را میسازند.
عنصر جاودانه زاینده گرما و سرما، هنگام پیدایش این جهان جدا شده و از این نوعی كره مشتعل پیرامون هوایی كه زمین را احاطه كرده بود شكل گرفت و با دریدن این كره و محدود شدنش در حلقههایی معین، خورشید و ماه و ستارگان برآمدند. زمین، استوانهای شكل همچون ستون سنگی گرد و محدبی است و ژرفایش یك سوم پهنایش است و در فضا به لحاظ تساوی فاصلهاش از همه سو، آزادانه معلق است.
ستارگان مانند حلقههای آتشینی به وجود آمدهاند كه از آتش جهانی جدا و با هوا احاطه شدهاند. خورشید حلقهای است 28 برابر زمین. بادها همچون تندر و آذرخش و گردباد و تندباد هنگامی روی میدهند كه لطیفترین تبخیرهای هوا جدا میشوند و چون در هم فشرده شوند به حركت در میآیند. در آغاز سطح زمین رطوبت بوده؛ ولی پس از خشك شدن در اثر تابش خورشید، قسمتی از آن بخار شد و انقلابهای خورشید و ماه را سبب گردید و قسمت باقی مانده دریاست. لذا دریا همواره در اثر خشك شدن كمتر میشود و سرانجام كاملاً مبدل به خشكی میگردد. نخستین جانداران در رطوبت و پیچیده در پوستههایی خاردار پدید آمدند و با فزونی گرفتن عمرشان، به قسمت خشكتر بیرون آمدند و با شكسته شدن آن پوسته، در زمانی كوتاه تغییر زندگی دادند.
در آغاز، انسان از جاندارانی از شكل دیگر زاییده شده؛ زیرا جانداران دیگر بزودی برای خود خوراك میجویند، ولی تنها او نیازمند پرستاری طولانی است. جانداران از رطوبتی كه به وسیله خورشید بخار شده بود، پدید آمدند و انسان در آغاز همانند جاندار دیگری یعنی ماهی بود. در ابتدا انسانها در درون ماهیان پدید آمدند و تغذیه شدند و پس از اینكه به اندازه كافی برای كمك به خود شایسته شدند، بیرون خزیدند و به خشكی آمدند.همه موجودات محكوم به زوالند و انگاشت بی آغاز و انجامی برای تنها ماده نخستین چونان اصل و مقصود همه حیات، خرسندی اخلاقی بار میآورد. هر موجود مجزایی متضمن بیعدالتی است كه به خاطر آن، صور متخاصم حیات زیان میبینند. نظام طبیعی جهان چیزی جز نظام جامع و كامل عدالت نمیتواند باشد و معروض هستی در معرض نابودی است. هیچ چیز جز ماده اولی چونان ظرف یا مخزن نیرو و نمودار بی زمانی و جاودانگی، الهی محسوب نمیشود و در پایان ادوار دیرباز كیهان همه چیز به جوهر نخستین یا ماده اولی چونان وحدت اصیل و وجود كلی باز خواهد گشت.
منابع :
روزنامه رسالت، شماره 7158
http://www.pajoohe.com

ارسال توسط کاربر محترم:hasantaleb



 

تبلیغات در راسخون
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
یک نیمرو صبحانه متفاوت!
play_arrow
یک نیمرو صبحانه متفاوت!
خلاصه دیدار عراق یک - ایران یک
play_arrow
خلاصه دیدار عراق یک - ایران یک
برائت خانواده جانباختگان اتوبوس آبدانان از هنجارشکنان
play_arrow
برائت خانواده جانباختگان اتوبوس آبدانان از هنجارشکنان
پزشکیان خطاب به مدال‌آوران المپیاد: خداوکیلی دوست‌تون دارم
play_arrow
پزشکیان خطاب به مدال‌آوران المپیاد: خداوکیلی دوست‌تون دارم
سردار قریشی: دنبال تغییر رژیم جمهوری اسلامی بودند ولی الان رژیم‌های خودشان تغییر می‌کند + فیلم
play_arrow
سردار قریشی: دنبال تغییر رژیم جمهوری اسلامی بودند ولی الان رژیم‌های خودشان تغییر می‌کند + فیلم
ورود ترامپ به فیلیپین برای شرکت در نشست آسه‌آن + فیلم
play_arrow
ورود ترامپ به فیلیپین برای شرکت در نشست آسه‌آن + فیلم
آتش گرفتن یک نفتکش متخلف در سواحل عمان + فیلم
play_arrow
آتش گرفتن یک نفتکش متخلف در سواحل عمان + فیلم
سرلشکر عبداللهی: آمریکایی‌ها را تا قطب جنوب عقب می‌رانیم + فیلم
play_arrow
سرلشکر عبداللهی: آمریکایی‌ها را تا قطب جنوب عقب می‌رانیم + فیلم
ناگفته‌هایی از برنامه روزانه و ساده‌زیستی رهبر شهید انقلاب + فیلم
play_arrow
ناگفته‌هایی از برنامه روزانه و ساده‌زیستی رهبر شهید انقلاب + فیلم
لحظه برخورد تسبیح پرتاب‌شده به چشم پاپ در مراسم عشای ربانی در پرو + فیلم
play_arrow
لحظه برخورد تسبیح پرتاب‌شده به چشم پاپ در مراسم عشای ربانی در پرو + فیلم
روایت سیدمحمود علوی از لحظات تدفین رهبر انقلاب در حرم امام رضا (ع) + فیلم
play_arrow
روایت سیدمحمود علوی از لحظات تدفین رهبر انقلاب در حرم امام رضا (ع) + فیلم
سخنگوی ارتش: تنگه هرمز فقط با پذیرش شروط ۷ گانه ایران باز می‌شود + فیلم
play_arrow
سخنگوی ارتش: تنگه هرمز فقط با پذیرش شروط ۷ گانه ایران باز می‌شود + فیلم
لاوروف: آمریکایی‌ها جرئت جنگ با روسیه را ندارند + فیلم
play_arrow
لاوروف: آمریکایی‌ها جرئت جنگ با روسیه را ندارند + فیلم
پیام های تسلیت مراجع عظام و شخصیت ها در پی ارتحال آیت‌الله العظمی وحید خراسانی
پیام های تسلیت مراجع عظام و شخصیت ها در پی ارتحال آیت‌الله العظمی وحید خراسانی
عقب‌راندن نیروهای مزدور سعودی توسط انصارالله در مارب
play_arrow
عقب‌راندن نیروهای مزدور سعودی توسط انصارالله در مارب