زندگي سالم تا «100» سالگي

براساس تعاريف موجود توانايي حفظ خطر پايين ابتلا به بيماري يا ناتواني، حفظ عملکرد بالاي ذهني و جسمي و داشتن يک زندگي فعال، به عنوان سالمندي سالم بيان شده است. با توجه به بهبود نسبي شرايط زندگي و پيشرفت قابل توجه علوم پزشکي در پيشگيري و درمان بيماري ها، ميانگين اميد به زندگي در بدو تولد در اغلب کشورهاي دنيا افزايش قابل توجهي داشته است.
براساس مطالعات انجام شده مهم ترين عوامل تاثيرگذار در ارتباط با سلامت طولاني مدت، عوامل ژنتيکي و عوامل محيطي هستند.
مطالعات نشان داده اند که عوامل محيطي مانند چگونگي فرآيند تغذيه در ارتباط با عامل زمان مي تواند در دراز مدت بر ژنوتيپ يا الگوي ژني اثر بگذارند و نهايتا عوارض مختلفي نماينگر شود و يا زمينه مناسب براي بيان شدن ژن هاي خاص را فراهم کنند.
براساس مطالعات مرکز کنترل بيماري ها مهم ترين علل مرگ و مير و ناتواني در سنين بالاي 65 سال به ترتيب، بيماري هاي قلبي - عروقي، سرطان ها، حمله مغزي، بيماري هاي مزمن ريوي و پنوموني، ديابت و آلزايمر هستند که تغذيه سالم و فعاليت فيزيکي نقش بسيار مهم در پيشگيري و کنترل اغلب اين بيماري ها دارند.
همچنين مطالعات متعدد نشان داده اند که تناسب و تعادل رژيم غذايي (برخورداري از الگوي غذايي سالم روزانه) و سلامت فيزيکي (کنترل وزن و ظرفيت فعال قلبي - ريوي) که خود با يک برنامه منظم و مفرح ورزشي امکان پذير است به شدت بر ميزان وقوع ناتواني و مرگ در سنين بالاي 65 سال اثرگذار است و باعث کاهش قابل توجه در ميزان هاي مرگ و مير و ابتلاء شده و با افزايش سن تا بالاي 80 سالگي اين اثرات بسيار چشمگيرتر خواهند شد.
نکته قابل توجه در ارتباط با بروز بالاي بيماري هاي مزمن و غير واگير،تغييرات ايجاد شده در الگوي غذايي است، به گونه اي که آمارها نشان مي دهند مصرف غذاهاي آماده افزايش يافته است. همچنين مصرف بالاي نمک، شکر، چربي هاي اشباع، کربوهيدرات هاي تصفيه شده و بدون فيبر و کاهش مصرف ميوه و سبزي هاي تازه، زندگي ساکن و غير فعال از مهم ترين دلايل بروز بالاي اين بيماري ها بوده اند.از طرفي مطالعات نشان داده اند که اين الگوي غذايي نامناسب با توليد بيشتر عوامل اکسيد کننده در بدن (مهم ترين عامل مطرح در اغلب تئوري هاي سالمندي) همراه است که خود منجر به آسيب و مرگ سلول هاي بافت هاي بدن خواهد شد.
به گفته محققين دانشکده پزشکي هاروارد: «همچنان که ما مسن تر مي شويم اثر عوامل محيطي بر سلامت مان مهم تر و اثر عوامل ژنتيکي بر سلامت کمرنگ تر مي شود.» جاي ترديدي باقي نمي ماند که شيوه زندگي و نوع الگوي غذايي که ما از آن در طي دوران زندگي پيروي مي کنيم به طور قابل توجهي در بروز ژنتيکي بيماري ها و کيفيت زندگي و در نتيجه سلامت نسل بعدي اثر خواهد داشت.
منبع:نشريه دنياي تغذيه - ش100