در قسمت قبل مطالبي درباره عوامل ايجاد کننده جوش و آکنه و هم چنين راه هايي براي جلوگيري از بروز آن ارائه داديم. در ادامه به بررسي داروهاي مورد استفاده در درمان اين عارضه مي پردازيم.
از چربي پوست تان بکاهيد
شما نمي توانيد جلوي توليد چربي توسط غده هاي چربي پوست تان را بگيريد. حتي داروي قوي ايزوترتينوئين هم فقط مي تواند فرايند توليد چربي را کند نمايد، ولي نمي تواند آن را متوقف کند. شما فقط مي توانيد چربي اضافي سطح پوست تان را پاک کنيد و از براقي ناراحت کننده پوست تان بکاهيد. شستن صورت دو بار در روز چربي اضافي سطح پوست را پاک مي کند. فرآورده هايي که داراي گليکوليک اسيد يا آلفا هيدورکسي اسيد هستند، براي پاک کردن چربي اضافي پوست مفيدند. ماسک هاي حاوي سولفور هم براي اين منظور مورد استفاده قرار مي گيرند. البته باز هم يادآوري مي شود که اينها توصيه هاي کلي هستند و ممکن است دارو يا روشي که در مورد دوست تان جواب داده به پوست شما آسيب بزند؛ پس بدون مشاوره با متخصص از اين مواد و روش ها استفاده نکنيد.
در مطب متخصص پوست
اگر نتوانستيد با اين روش ها آکنه خود را کنترل کنيد، بهتر است به پزشک متخصص پوست مراجعه نماييد. او براي درمان آکنه شما گزينه هاي زيرا را پيش رو دارد که با بررسي شرايط شما يک يا چند مورد از آنها را اعمال خواهد کرد.
آنتي بيوتيک ها و آنتي باکتري هاي موضعي
اريترومايسين، کليندامايسين، سولفاستاميد و اسيد آزالئيک از اين دسته داروها هستند.
رتينوئيدها
سال هاست که داروي رتين-آ(ترتينوئين)براي درمان آکنه استفاده مي شود. اين دارو و داروهاي هم خانواده آن براي باز کردن منافذ پوست بسيار مفيدند و از تجمع چربي در زير پوست جلوگيري مي کنند. ممکن است مصرف اين دارو گاهي با خارش پوست و افزايش حساسيت به نور خورشيد همراه باشد. اگر شما به طور کامل از پوست تان در برابر تابش نور خورشيد محافظت کنيد، در روزهاي آفتابي هم مي توانيد از اين دارو استفاده نماييد.
آنتي بيوتيک هاي خوراکي
بيشتر پزشکان درمان دارويي را با تتراسايکلين شروع مي کنند. داکسي سايکلين و مينوسايکلين از هم خانواده ها تتراسايکلين هستند که براي درمان آکنه مورد استفاده قرار مي گيرند. همچنين، آنتي بيوتيک هاي سفادروکسيل و آموکسي سيلين براي درمان آکنه مفيدند. مشکلاتي که ممکن است مصرف اين داروها به همراه داشته باشد، واکنش هاي آلرژيک احتمالي است که به صورت اختلالات گوارشي و افزايش حساسيت به نور خورشيد بروز مي کند. داروي داکسي سايکلين به طور کلي داروي ايمني است که عوارض جانبي اندکي دارد، ولي در برخي موارد باعث التهاب مري مي شود که مي تواند عمل بلع را، با مشکل روبه رو کند. بسياري از افراد فکر مي کنند مصرف چند ماهه يا بيشتر آنتي بيوتيک ها توانايي سيستم ايمني بدن را کاهش مي دهد؛ ولي اين طور نيست و آنتي بيوتيک ها بدن را مستعد ابتلا به عفونت ها نمي کنند و بيماران مي توانند حين مصرف نوعي از آنتي بيوتيک، در صورت نياز و تشخيص پزشک آنتي بيوتيک ديگري هم مصرف کنند. البته به طور کلي پزشکان سعي مي کنند جز در موارد لزوم آنتي بيوتيک تجويز نکنند و دوره مصرف آن تا حد ممکن کوتاه باشد.
قرص هاي ضد بارداري خوراکي
برخي قرص هاي ضد بارداري خوراکي که حاوي استروژن اندکي هستند، تاثير کمي در درمان آکنه دارند.
اسپيرونولاکتون
اين دارو گيرنده هاي آندروژن را بلوک مي کند؛ ولي از طرفي باعث افزايش حساسيت پستان ها، بي نظمي هاي قاعدگي و افزايش سطح پتاسيم خون مي شود. اين دارو مي تواند به زناني که آکنه پايدار و مقاوم به درمان دارند، کمک کند. معمولا زنان جوان به خوبي اين دارو را تحمل مي کنند.
ايزوترتينوئين
اين دارو بيش از هر نام ديگري به نام تجاري «رآکوتان» معروف است. اين کلمه نام اولين محصول توليد شده از اين دارو در اروپا و آمريکا بود؛ ولي امروزه با نام هاي تجاري گوناگوني به بازار عرضه مي شود. ايزوترتينوئين از سال 1971 در اروپا و از سال 1982در آمريکا مورد استفاده قرار گرفت. اين دارو براي درمان آکنه هاي بسيار شديدي که به درمان هاي ذکر شده پاسخ نمي دهند، به کار مي رود و براي درمان اين نوع آکنه گزينه بسيار مناسبي است.ايزوترتينوئين در درمان آکنه هايي با شدت متوسط يا خفيف موفق نيست و پس از قطع آن آکنه هاي غير شديد مجدد باز خواهند گشت. به همين دليل روآکوتان براي درمان کساني که آکنه خفيف دارند ولي از آن خسته شده اند و دنبال يک راه حل فوري و سريع و هميشگي هستند، گزينه مناسبي نيست.
ملاحظات مصرف
اگر اين دارو به درستي و مطابق دستورات پزشک مورد استفاده قرار گيرد، عوارض جانبي اندکي خواهد داشت. معمولا خشکي لب ها و دردهاي عضلاني گاه به گاه از مهم ترين عوارض آن است. پزشکان به طور معمول ايزوترتينوئين را به مدت 5 تا 6 ماه تجويز مي کنند. لازم است که قند خون ناشتا و تري گليسيريد بيمار هر ماه چک شود. اين دارو سطوح کلسترول خون را قدري بالا مي برد، ولي معمولا به اندازه اي نيست که منجر به قطع دارو شود.
ايزوترتينوئين و بارداري
ملاحظه بسيار مهمي درباره زنان مصرف کننده رآکوتان وجود دارد و آن مربوط به بارداري است. اگر زني در دوران بارداري اين دارو را مصرف کند، فرزند ناقصي به دنيا خواهد آورد. به همين دليل افرادي که امکان باردار شدن دارند، بايد پيش از شروع مصرف اين دارو تست بارداري دهند تا از باردار نبودن خود مطمئن شوند. همچنين، استفاده از دو روش پيشگيري از بارداري مطمئن حين مصرف اين دارو ضروري است که يکي از اين روش ها معمولا مصرف قرص هاي ضد بارداري خوراکي مي باشد. لازم به ذکر است که ايزوترتينوئين پس از قطع مصرف به طور کامل از بدن خارج مي شود، ولي لازم است زنان تا يک ماه پس از قطع اين دارو همچنان از باردار شدن خودداري کنند. پس از يک ماه خطري جنين آنها را تهديد نخواهد کرد. نکته ديگر درباره ايزوترتينوئين افزايش احتمال ابتلا به افسردگي و ارتکاب به خودکشي در بين مصرف کنندگان اين داروست. چند تحقيق کوچک نشان داده است، افرادي که رآکوتان مصرف مي کنند در معرض خطر ابتلا به افسردگي و ارتکاب به خودکشي هستند؛ ولي تحقيقات جامع تر و مفصل تر که در مقياس برزگتري انجام شده اين رابطه را ثابت نکرده است. در هر حال کساني که اين دارو را مصرف مي کنند بايد کوچکترين تغييرات در خلق و خوي خود را با پزشک در ميان بگذارند. حتي بيماراني که مشخصا افسرده اند و تحت درمان افسردگي قرار دارند نيز از مصرف ايزوترتيتوئين منع نمي شوند. زيرا؛ ديده شده وقتي آکنه مقاوم به درمان و شديد آنها بهبود مي يابد و ظاهر بهتري پيدا مي کنند، از افسردگي شان کاسته مي شود.
درمان با ليزر
در سال هاي اخير ليزر در درمان هاي پوست و مو بسيار مورد استفاده قرار گرفته است. درمان هاي با ليزر درمان هاي موثري هستند، ولي در حال حاضر نمي توانند جاي درمان هاي کلاسيک آکنه و داروها را بگيرند. به همين جهت اين نوع درمان به عنوان مکملي در کنار درمان هاي دارويي و کلاسيک آکنه قرار مي گيرد.
درمان اسکارها (جاي جوش ها)
بسياري از مبتلايان به آکنه که بهبود يافته اند، با مشکل جديدي روبه رو مي شوند و آن جاي جوش هاست که اغلب به شکل فرورفتگي هايي روي صورت ديده مي شود. ليزر در درمان اين ضايعات به کمک مي آيد و با وجود انواع روش هاي جراحي با ليزر مي توان اين اسکارها را ترميم کرد. البته ممکن است جراحي، با ليزر نتواند تمامي ضايعات را از بين ببرد. به طور کلي درمان آکنه يک پروسه طولاني و سخت است که به صبر و حوصله فراوان احتياج دارد. تمامي داروها و روش هاي گفته شده براي شروع تاثير به دو يا سه ماه وقت نياز دارند و اگر خواهان درمان موفقيت آميز جوش هاي صورت يا بدن تان هستيد، بايد بسيار صبور باشيد. پيش از اين که حوصله تان سر برود و از يک روش درماني نااميد شويد و سراغ درمان ديگري برويد، صبرکنيد و فرصت دهيد تا آثار درماني ظاهر شود.
منبع:نشريه ي دنياي سلامت، شماره ي 53.
/ج
