بازكاوي يك رابطه

سيري در مناسبات شهيد آيت‌الله بهشتي وشهيد حجت‌الاسلام محمد منتظري
 

شهيد محمد در طول زندگي پرشور و پرحماسه خويش، تنها درباره يك تن اشتباه كرد و نخستين كسي هم كه به اشتباه اوپي برد و در پي تصحيح برآمد،خود او بود. خيلي زود خاضعانه و صادقانه سر بر شانه شهيد مظلوم بهشتي بزرگوار نهاد و به اشتباه گذشته خويش اعتراف كرد و حتي ماه ها پيش از آنكه امام، مظلوميت شهيد بهشتي را صريحاً براي عموم ملت اظهار كنند،محمد به تنهائي و علناً اعتراف كرد و شايد تقديرالهي اين بود كه محمد در همان شب در همان جا سر بربالين همان خاكي بنهد كه بهشتي مظلوم نهاد.
اين مطلب قابل ذكراست كه روابط دوستانه شهيد مظلوم دكتربهشتي و شهيد منتظري به قبل از انقلاب برمي‌گردد. آن هنگامي كه شهيد بهشتي درايران به كار تشكيلاتي پرداخته بودند،شهيد منتظري هم در خارج در افغانستان،پاكستان، سوريه، لبنان، عراق، كويت، بحرين و... فعاليت داشت و پس از فعاليت هاي 8 ساله خويش،عناصر مسلمان و انقلابي را شناخته و يا كادرهاي جالب را تربيت كرده بود و روي همين اصل، شهيد بهشتي طي نامه‌اي كه توسط يكي از دوستان شهيد منتظري براي او مي‌فرستند،وي را دعوت به همكاري و تشكيل و تأسيس يك تشكيلات منسجم مي‌كنند.متأسفانه اين نامه به دست شهيد نرسيد، ليكن بعد ازآنكه به ايران برگشت، خود به سراغ كادرهاي مهم كشور، من جمله شهيد مظلوم دكتربهشتي رفت و يك تشكيلات منسجم را پايه ريزي كردند. روابط دوستانه،برخوردهاي اين دو شهيد در هرحال چه زماني كه در حزب جمهوري اسلامي جزو مؤسسين حزب و در كار تحقيقاتي و اطلاعاتي حزب مبتكر و طراح بود و چه زماني كه بر اثر موضع گيري هاي شهيد بهشتي نسبت به دولت موقت و بر اثراشتباه خود محمد، به شهيد بهشتي حمله هائي مي‌شد، در همه حال بسيارصميمي و زبانزد عام و خاص شده بود.
از آنجا كه دولت موقت،عناصر جاسوس، خائن، ناآگاه و...انقلاب را محاصره جدي كرده بود و از هر طرف در كمين بود تا ضربه هولناكي برپيكرانقلاب بزند، محمد با فراست و كياست مؤمنانه‌اش به افشاگري مي‌پرداخت و همه عناصر فاسد و جاسوس را برملا مي‌كرد.ازآنجاكه سياست شهيد بهشتي در زمينه ليبراليسم و دولت موقت به دستور امام سياست سكوت بود و از آنجا كه گرفتاري ها و فشارها و كارهاي فكري زياد، محمد را شديداً به خود مشغول كرده بود، نسبت به اين شخصيت بزرگ دچار اشتباه شد و احساس كرد كه او هم سياست هاي غلط دولت موقت را تأييد مي‌كند و سكوتش علامت رضايت از جريانات جاري كشور است و اين مسئله روح بزرگ و متلاطم محمد را آزار مي‌داد.
شهيد مظلوم دكتر بهشتي در مصاحبه‌اي اشاره اي به شهيد محمد مي‌كند و مي‌گويد:«نكته باعث تأسف اين است كه انسان مي‌بيند بعضي ازدوستان هم به وسيله توطئه گران تحت تأثير قرارمي‌گيرند و پاي آنها هم به اين شايعه سازي ها كشانده مي‌شود و انسان در برابر اين گونه چهره ها نمي‌خواهد حتي سخن درشتي بگويد.اينك متن اين مصاحبه از نظرتان مي‌گذرد.

در مورد شما اين روزها شايعات زيادي برسر زبان هاست با اين شايعات چگونه برخورد مي‌كنيد و تصور مي‌كنيد اين شايعات ازچه منبعي سرچشمه مي‌گيرند و به نفع چه كسي تمام خواهد شد؟
 

دكتربهشتي:همان طور که مي‌دانيد و بسيار از مردمي كه با من از نزديك تماس دارند مي‌دانند،روش من در برخورد با شايعات، خونسردي و بي اعتنا بودن است،چون مي‌دانم كه شايعه سازي يكي ازنقشه هاي شوم دشمنان انقلاب است و مسلم است كه افرادي كه مسئوليت هاي مؤثري در انقلاب دارند، هر قدر صادقانه تركاركنند و هر قدر مصالح اين ملت را بيشتر رعايت كنند و هر قدر با دشمنان اسلام و كشور بيشتردرگير بشوند، بيشتر در معرض اين توطئه ها قرار مي‌گيرند. من اين مسئله را سال هاست تجربه كرده‌ام تربيت اسلامي ، انسان را متوكل به خدا بار مي‌آورد و انساني كه دلش با خدا پيوند داشته باشد، از اين گونه شايعات كمتر نگران مي‌شود. ملت ما هم هوشياراست و مي‌داند كه جنگ رواني و شايعه سازي يكي از نقشه هاي مخرب دشمن است. اما آنچه باعث تأسف است اينكه انسان مي‌بيند بعضي از دوستان هم بوسيله توطئه گران تحت تأثير قرار مي‌گيرند و پاي آنها هم به اين شايعه سازي ها كشانده مي‌شود كه اين براي ما تعجب آور است،به خصوص كه انسان در برابر اين گونه چهره ها نمي‌خواهد حتي سخن درشتي بگويد و واكنشي مطابق كنش آنها از خود نشان دهد من همواره سعي داشته‌ام و خواهم داشت كه با بردباري و شكيبائي كه اسلام از هرمسلماني انتظار دارد، ملتزم باشم و در برابرلغزش دوستان هم به ديده عفو و اغماض بنگرم و اميدوارم اين افراد هم به زودي متوجه شوند كه دشمنان از آنها سوء استفاده كرده‌اند.طبيعي است كسي كه داراي زندگي روشني باشد.دربرابر اين گونه شايعه سازي ها اززبان و قلم هر كس باشد، استقامت نشان خواهد داد، به خصوص كه در برابر اين شايعات دوستان فراواني اظهار مهر و محبت مي‌كنند.اين شايعه سازي ها توطئه است كه نهايتاً به نفع دشمن تمام خواهد شد، توطئه‌اي كه بارنگي جديد كه از سوي دشمن چهره هاي خلاق و مؤثر انقلاب ريشه مي‌گيرد،ولو آنكه دوستان آنها را سرزنش نكنند، اميد و آرزوي من اين است كه ملت ما در برابراين جنگ رواني روزبه روز بيش ازبيش «روئين تن» باشند.
شهيد منتظري در مصاحبه با مجله عروة الوثقي در اين باره سخن گفته است:

آقاي منتظري شما در برخي نوشته ها و سخنراني هايتان تعابيري درباره دكتر بهشتي داشته‌ايد. آيا هنوز هم نظرتان همان است؟
 

در مورد آقاي دكتر بهشتي، من ايشان را فرد لايق و مفيدي مي‌دانم، البته ممكن است ايشان اشكالاتي هم داشته باشد، ولي در مورد تعبيرهائي كه كرده‌ام و اهانت هايي كه از طرف بنده به ايشان شده، به عنوان مثال من تعبيركرده ام كه ايشان در خط آمريكا هستند و امثال اينها و حالا به اين نتيجه رسيده‌ام كه اينها غلط است. در آن زمان، تصور من اين بود كه در جريان دولت موقت،ايشان همگام با دولت موقت هستند، ولي بعد در عمل و با مسائلي كه من به آنها رسيدم،كشف كردم كه ايشان با دولت موقت همگام نبوده‌اند و با آنها اختلافاتي هم داشته‌اند، ولي به دليل شرايط انقلاب،اينها دركنار هم قرار گرفته‌اند و البته من بيش از يك سال است كه به اين نظر رسيده‌ام و به هيچ وجه راضي نيستم برخي از افراد ضد انقلاب كه هم با اسلام و هم با روحانيت و هم با امام مخالفند و نقشه هاي آمريكا را در كشور پياده مي‌كنند،تعابير گذشته من را بگيرند و در جهت خط آمريكا از آن استفاده كنند. اين يك حركت مزورانه است.
منبع: ماهنامه شاهد یاران، شماره 48