مزاج چیست ؟
قدما معتقدند كه در آفرينش اجسام عنصرى خالص يافت نمى شود و تمام موجودات ، اشياء و آنچه ديده مى شود مخلوط يا ممزوجى از عناصر به نسبتهاى مختلف است ، خواص مختلفى كه در اجسام ديده مى شود به علت همين اختلاف تركيبى آنها است ، تغيير شكل ، اندازه ، حجم ، وزن ، قد و همه اختلافاتى كه در عالم آفرينش ديده مى شود مربوط به اختلاف يا كم و زيادى عناصر سازنده آنها است اين اختلاف ساختمانى از نظر علمى مورد بحث همه محافل جهان است .
اختلافات بالا از زندگى ذره اى حيات سرچشمه مى گيرد كه همه مربوط به اسيد دزوكسى ريبونوكلئيك Acid DESOXY RIBONUOCLIQUE يا A.D.N و دزوكسس ريبونوكلئيك DESOXY RIBONUOCLIQUE يا D.N.A مى باشد.
پس مى توان مزاج را چنين تعريف كرد كه :
(( مزاج )) عبارت است از حالتى كه در اثر واكنش متقابل اجزاى ريز مواد به وجود مى آيد در اين واكنش تقابل ، قسمت زيادى از يك يا چند ماده با بخش زيادى از ماده با مواد متخالف با هم مى آميزند (بر هم تاءثير مى كنند) و از اين آميزش يا تاءثير، كيفيت متشابهى حاصل مى شود (بنام مزاج ) لذا مى توان چنين گفت كه مزاج حالت فعاليت كل بدن يا اجزاى بدن است .
بايد دانست كه هر فردى داراى مزاجى است مربوط به خود كه با مزاجهاى ديگر افراد متفاوت است و مزاج هر كس مخصوص به خود اوست دانشمندان طب گياهى معتقدند:
همانطوريكه افراد بشر از حيث شكل ، اندام ، قد، وزن ، و بالاخره صورت ظاهرى تفاوت دارند از حيث حالت وضعيت بدنى نيز مختلف اند. و اين اختلاف به علت موادى است كه بدن آنها را مى سازد، ورود روزانه اجزاء و مواد مختلف به بدن باعث به وجود آمدن مزاج مى شود لذا مزاج ممزوجى از تركيبى از تركيبات مختلف است :
حالت و وضع بدنى هر فرد را مزاج گويند.
براى اينكه معنى كاملى از مزاج در ذهن روشن شود بايد دانست كه هر كسى استعداد پذيرش بعضى از بيماريها را دارد و در مقابل بعضى مقاوم است . با علم به اين كيفيت ، مزاج عبارت است از طرز واكنش شخصى در مقابل عوامل مرضى ، در طرز واكنش اشخاص ، بعضى واكنشها ثابت است و بيشتر مشاهده مى شود و برخى واكنشها متغير است از اين واكنشها مزاج فرد را مى توان شناخت .
براى تعريف مزاج ، بيشتر عمل فيزيولوژى را مورد نظر قرار مى دهند، زيرا وضع ديناميك يعنى طرز عمل احشاء و اعضاء در تغيير مزاج موثر است با وجود اينكه اعمال حياتى را نمى توان از هم جدا دانست و اگر عضوى نسبت به ساير اعضاء بيشتر كار كند و يا عملى در دستگاه بدن انسان از ساير اعمال بيشتر انجام پذيرد آن عضو از نظر تشريحى و آن عمل از نظر فيزيولوژى ، مى تواند معرف نوع مزاج شمرده شود، در ميان اعمالى كه حيات انسان به آنها متكى است ، اعمال شيميائى بيشتر از اعمال فيزيكى مورد اهميت است بنابراين مزاجها روى اعمال شيميائى بدن از هم متمايز مى گردند اعمال شيميائى بر چهارگونه است كه متابوليسم بدن را تشكيل مى دهند.
اول آنابوليسم ، يعنى اعمالى كه توسط آن مواد غذائى به انسان زنده تبديل مى گردد.
دوم و سوم كاتابوليسم يعنى اعمالى كه توسط آن انساج زنده توليد نيرو مى كنند، عمل كاتابوليسم مربوط به اعضاى تنفس است كه عمل تهويه به بدن به آن مربوط مى باشد. كبد كه تهيه مواد قندى و دفع مواد سمى را به عهده دارد در عمل كاتابوليسم شركت مى نمايد.
چهارم عمل دفع مواد مضره و خروج آنها از بدن است .
تفوق يكى از اين اعمال چهارگانه كه از راه وراثت در بدن انسان ثابت شده باشد، انسان را داراى صفات و واكنشهاى ثابتى مى نمايد كه آن را سرشت مى نامند.
مزاج عبارتست از وضع فيزيولوژى فعلى و طرز واكنش آن كه قابل تغيير نيز مى باشد به اين جهت فقط با علائم فيزيولوژى كه آن هم قابل تغيير است شناخته مى شود لذا براى شناخت ارزش هر كس و معرفت به احوال و اوضاع او، بايد قبلا شكل خارجى او كه حاكى از سرشت و ساختمان اوست در نظر گرفته شود مثل قد، اندام شكل ، سر و گردن ، چاقى و لاغرى ، سپس مزاج او كه به وضع كنونى دلالت دارد مورد توجه قرار گيرد. و براى اينكار علاوه بر علائم ظاهرى بايستى از تجزيه خون - ادرار و راديوگرافى و غيره نيز استمداد طلبيد.
تغييرات مزاج در طب با رژيم غذائى ، بهداشت ، كار و مسكن ، آب و هوا متوافق است لذا با رعايت آنها انحراف مزاج از سلامت به سوى بيمارى را مى توان پيشگيرى نمود.
مزاج ممكن است گرم ، سرد، خشك ، و رطوبتى باشد كه گرمى را به علت وجود انرژى و سردى را به علت تفرق و ضعف و رطوبت را به علت جمع شدن مايعات در سلولهاى بدن و خشكى را بيانگر حالاتى از ماده مى دانند.
مى دانيم كه فعل و انفعالات شيميائى بدن تحت نظر مستقيم سلسله اعصاب نباتى و غدد مترشحه داخلى انجام مى گيرد، هر اختلاف و نارسائى كه در بدن پيدا مى شود مربوط به كم يا زياد كار كردن اين دو دستگاه مى باشد.
ارمونهاى متعددى كه اين دستگاهها ترشح مى كنند بدن را به كار مربوطه وادار مى سازند پس بروز هر عمل حياتى تواءم با يك سلسله فعل و انفعال شيميائى است و تقريبا كليه فعل و انفعالات شيميائى در داخل بدن ايجاد حرارت مى كند. هر قدر فعل و انفعالات شيميائى بدن سريع تر انجام شود حرارت ايجاد شده زياد است و اندازه گيرى اين انرژى ايجاد شده به وسيله متابوليسم بازال انجام مى گيرد و نيز مى دانيم كه متابوليسم بازال مربوط به كار غده تيروئيد است حال اگر صاحب مزاجى داراى متابوليسم بازال بالاتر از طبيعى باشد آن را گرم مزاج و اگر فردى داراى متابوليسم بازال پائين باشد سردمزاج و حد واسط باشد آن را مزاج معتدل گويند. هر دارو يا غذا و نيز هر واكنشى كه باعث بالا رفتن كار غده تيروئيد باشد آن را گرم و اگر باعث پائين آمدن كار غده تيروئيد باشد آن را سرد گويند. مزاجى را رطوبتى نامند كه ، مقدار زيادى آب در سلولهاى بدن آن فرد جمع شده باشد و به اصطلاح رطوبت بر مزاج غلبه كرده باشد.
اگر مقدار مواد كانى و املاح در مزاجى زيادتر از معمول جمع شده باشد آن را مزاج خشك گويند. پيدايش مزاجهاى مختلف در حقيقت عبارت است از عكس العمل بدن نسبت به عوامل خارجى ، اين جمله (عكس العمل بدن نسبت به عوامل خارجى ) همان مبحث بزرگ ، حساسيت مصونيت ، آنافيلاكسى و آلرژى و غيره است دانشمندان قديم معتقدند كه ، هر كس به واسطه حالت و وضع بدنى خود يعنى مزاجى كه در اختيار دارد، آماده پذيرش يا دفع بيمارى مخصوص به خود مى باشد و براى معالجه آن فرد لازم است كه (( مزاج او شناخته شود ))
منبع:پارسي طب
ارسال توسط کاربر محترم سایت : mostafavys12
اختلافات بالا از زندگى ذره اى حيات سرچشمه مى گيرد كه همه مربوط به اسيد دزوكسى ريبونوكلئيك Acid DESOXY RIBONUOCLIQUE يا A.D.N و دزوكسس ريبونوكلئيك DESOXY RIBONUOCLIQUE يا D.N.A مى باشد.
پس مى توان مزاج را چنين تعريف كرد كه :
(( مزاج )) عبارت است از حالتى كه در اثر واكنش متقابل اجزاى ريز مواد به وجود مى آيد در اين واكنش تقابل ، قسمت زيادى از يك يا چند ماده با بخش زيادى از ماده با مواد متخالف با هم مى آميزند (بر هم تاءثير مى كنند) و از اين آميزش يا تاءثير، كيفيت متشابهى حاصل مى شود (بنام مزاج ) لذا مى توان چنين گفت كه مزاج حالت فعاليت كل بدن يا اجزاى بدن است .
بايد دانست كه هر فردى داراى مزاجى است مربوط به خود كه با مزاجهاى ديگر افراد متفاوت است و مزاج هر كس مخصوص به خود اوست دانشمندان طب گياهى معتقدند:
همانطوريكه افراد بشر از حيث شكل ، اندام ، قد، وزن ، و بالاخره صورت ظاهرى تفاوت دارند از حيث حالت وضعيت بدنى نيز مختلف اند. و اين اختلاف به علت موادى است كه بدن آنها را مى سازد، ورود روزانه اجزاء و مواد مختلف به بدن باعث به وجود آمدن مزاج مى شود لذا مزاج ممزوجى از تركيبى از تركيبات مختلف است :
حالت و وضع بدنى هر فرد را مزاج گويند.
براى اينكه معنى كاملى از مزاج در ذهن روشن شود بايد دانست كه هر كسى استعداد پذيرش بعضى از بيماريها را دارد و در مقابل بعضى مقاوم است . با علم به اين كيفيت ، مزاج عبارت است از طرز واكنش شخصى در مقابل عوامل مرضى ، در طرز واكنش اشخاص ، بعضى واكنشها ثابت است و بيشتر مشاهده مى شود و برخى واكنشها متغير است از اين واكنشها مزاج فرد را مى توان شناخت .
براى تعريف مزاج ، بيشتر عمل فيزيولوژى را مورد نظر قرار مى دهند، زيرا وضع ديناميك يعنى طرز عمل احشاء و اعضاء در تغيير مزاج موثر است با وجود اينكه اعمال حياتى را نمى توان از هم جدا دانست و اگر عضوى نسبت به ساير اعضاء بيشتر كار كند و يا عملى در دستگاه بدن انسان از ساير اعمال بيشتر انجام پذيرد آن عضو از نظر تشريحى و آن عمل از نظر فيزيولوژى ، مى تواند معرف نوع مزاج شمرده شود، در ميان اعمالى كه حيات انسان به آنها متكى است ، اعمال شيميائى بيشتر از اعمال فيزيكى مورد اهميت است بنابراين مزاجها روى اعمال شيميائى بدن از هم متمايز مى گردند اعمال شيميائى بر چهارگونه است كه متابوليسم بدن را تشكيل مى دهند.
اول آنابوليسم ، يعنى اعمالى كه توسط آن مواد غذائى به انسان زنده تبديل مى گردد.
دوم و سوم كاتابوليسم يعنى اعمالى كه توسط آن انساج زنده توليد نيرو مى كنند، عمل كاتابوليسم مربوط به اعضاى تنفس است كه عمل تهويه به بدن به آن مربوط مى باشد. كبد كه تهيه مواد قندى و دفع مواد سمى را به عهده دارد در عمل كاتابوليسم شركت مى نمايد.
چهارم عمل دفع مواد مضره و خروج آنها از بدن است .
تفوق يكى از اين اعمال چهارگانه كه از راه وراثت در بدن انسان ثابت شده باشد، انسان را داراى صفات و واكنشهاى ثابتى مى نمايد كه آن را سرشت مى نامند.
مزاج عبارتست از وضع فيزيولوژى فعلى و طرز واكنش آن كه قابل تغيير نيز مى باشد به اين جهت فقط با علائم فيزيولوژى كه آن هم قابل تغيير است شناخته مى شود لذا براى شناخت ارزش هر كس و معرفت به احوال و اوضاع او، بايد قبلا شكل خارجى او كه حاكى از سرشت و ساختمان اوست در نظر گرفته شود مثل قد، اندام شكل ، سر و گردن ، چاقى و لاغرى ، سپس مزاج او كه به وضع كنونى دلالت دارد مورد توجه قرار گيرد. و براى اينكار علاوه بر علائم ظاهرى بايستى از تجزيه خون - ادرار و راديوگرافى و غيره نيز استمداد طلبيد.
تغييرات مزاج در طب با رژيم غذائى ، بهداشت ، كار و مسكن ، آب و هوا متوافق است لذا با رعايت آنها انحراف مزاج از سلامت به سوى بيمارى را مى توان پيشگيرى نمود.
مزاج ممكن است گرم ، سرد، خشك ، و رطوبتى باشد كه گرمى را به علت وجود انرژى و سردى را به علت تفرق و ضعف و رطوبت را به علت جمع شدن مايعات در سلولهاى بدن و خشكى را بيانگر حالاتى از ماده مى دانند.
مى دانيم كه فعل و انفعالات شيميائى بدن تحت نظر مستقيم سلسله اعصاب نباتى و غدد مترشحه داخلى انجام مى گيرد، هر اختلاف و نارسائى كه در بدن پيدا مى شود مربوط به كم يا زياد كار كردن اين دو دستگاه مى باشد.
ارمونهاى متعددى كه اين دستگاهها ترشح مى كنند بدن را به كار مربوطه وادار مى سازند پس بروز هر عمل حياتى تواءم با يك سلسله فعل و انفعال شيميائى است و تقريبا كليه فعل و انفعالات شيميائى در داخل بدن ايجاد حرارت مى كند. هر قدر فعل و انفعالات شيميائى بدن سريع تر انجام شود حرارت ايجاد شده زياد است و اندازه گيرى اين انرژى ايجاد شده به وسيله متابوليسم بازال انجام مى گيرد و نيز مى دانيم كه متابوليسم بازال مربوط به كار غده تيروئيد است حال اگر صاحب مزاجى داراى متابوليسم بازال بالاتر از طبيعى باشد آن را گرم مزاج و اگر فردى داراى متابوليسم بازال پائين باشد سردمزاج و حد واسط باشد آن را مزاج معتدل گويند. هر دارو يا غذا و نيز هر واكنشى كه باعث بالا رفتن كار غده تيروئيد باشد آن را گرم و اگر باعث پائين آمدن كار غده تيروئيد باشد آن را سرد گويند. مزاجى را رطوبتى نامند كه ، مقدار زيادى آب در سلولهاى بدن آن فرد جمع شده باشد و به اصطلاح رطوبت بر مزاج غلبه كرده باشد.
اگر مقدار مواد كانى و املاح در مزاجى زيادتر از معمول جمع شده باشد آن را مزاج خشك گويند. پيدايش مزاجهاى مختلف در حقيقت عبارت است از عكس العمل بدن نسبت به عوامل خارجى ، اين جمله (عكس العمل بدن نسبت به عوامل خارجى ) همان مبحث بزرگ ، حساسيت مصونيت ، آنافيلاكسى و آلرژى و غيره است دانشمندان قديم معتقدند كه ، هر كس به واسطه حالت و وضع بدنى خود يعنى مزاجى كه در اختيار دارد، آماده پذيرش يا دفع بيمارى مخصوص به خود مى باشد و براى معالجه آن فرد لازم است كه (( مزاج او شناخته شود ))
منبع:پارسي طب
ارسال توسط کاربر محترم سایت : mostafavys12
/ج
