اسیدوز و آلکالوز و تغذیه

نحوه تغذیه امروزی، مقادیر بسیار زیادی اسید را وارد بدن می کند. افزایش مصرف پروتئین حیوانی (گوشت، تخم مرغ و مرغ) و محصولات غله ای و نشاسته ای و کاهش چشمگیر دریافت میوه های تازه، سبزیجات و سالاد همه در افزایش اسیدیته خون موثر هستند.اسیدوز و آلکالوز شرایط غیرطبیعی ناشی از افزایش اسید یا باز در خون هستند. ph طبیعی خون باید در محدوده 35/7 تا 45/7 ثابت بماند تا مراحل متابولیکی و تحویل اکسیژن مناسب و کافی به بافت ها به بهترین شکل صورت بگیرد.اسیدوز حالتی است که افزایش اسید در خون موجب کاهش ph به پایین تر از 35/7 می شود و برعکس در حالت آلکالوز خون قلیایی شده و ph آن به بالاتر از 45/7 می رسد.در واقع در طی مراحل متابولیسمی بدن مقادیر زیادی اسید تولید می شود که باید خنثی و یا حذف شود تا ph بدن در محدوده مشخصی ثابت بماند. کدام ارگان ها در تنظیم ph بدن دخالت دارند؟اصلی ترین ارگان های دخیل در تنظیم ph، شش ها و کلیه ها هستند. شش ها توسط دفع co2 و کلیه ها نیز با دفع اسید در ادرار این عمل را انجام می دهند. سیستم بافری بدن نیز در این مهم دخالت دارد. مهم ترین بافرهای بدن، هموگلوبین پروتئین های پلاسما، بی کربنات و فسفات موجود در خون هستند. چه آزمایشاتی برای تعیین اسیدوز و آلکالوز به کار می روند؟تست های تشخیص اولیه شامل: گازهای خون و الکترولیت ها هستند.1- گازهای خون: شامل گروهی از تست ها است که با همدیگر انجام می شوند. po2 (میزان اکسیژن موجود در خون) و pco2 (میزان دی اکسیدکربن موجود در خون)، که بعد از اندازه گیری این دو گاز، میزان بیکربنات (hco3) خون محاسبه می شود.2- الکترولیت ها: اندازه گیری چهار عنصر شامل na (سدیم)، k (پتاسیم)، cl (کلراید) و بیکربنات (hco3)، سطح مایعات بدن، غلظت الکترولیت ها و بالانس اسید و باز همه با هم مرتبط هستند و هرگونه افزایش یا کاهش هر یک از این چهار عنصر بر روی تعادل ph موثر می باشد. طعم ترش به معنای اسیدیته نیست! در زمینه اسیدیته غذاها چند استثنا وجود دارد. معمولا تصور عموم این است که غذاهای ترش مزه باعث افزایش اسیدیته بدن می شوند، در حالی که کاملا خلاف آن صحیح است. دلیل آن هم روشن می باشد. از آن جایی که اعصاب حسی زبان ما تنها اسید را تشخیص داده و قادر به تشخیص باز نیستند، معمولا ما قادر به حس کردن طعم بازی نیستیم.
نحوه تغذیه امروزی، مقادیر بسیار زیادی اسید را وارد بدن می کند. این ممکن است به علت مواد غذایی فرآوری شده باشد که در آن محتوای ترکیبات بازی ضروری کاهش یافته استمیوه هایی که طعم ترش دارند (نظیر مرکبات) حاوی مقادیر زیادی باز (به علت دارا بودن مواد معدنی باند شده به طور طبیعی) هستند که ما قادر به تشخیص آن نیستیم، ولی آن ها نقش مهمی در تنظیم اسیدیته و تأمین قلیای بدن بر عهده دارند. از آن جایی که ترکیبات معدنی نظیر سدیم، پتاسیم، منیزیم و کلسیم به سیترات متصل هستند (که مخصوصا در مرکبات، سبزیجات و برگ های سبز وجود دارد)، هنگامی که در بدن متابولیزه می شوند، این مواد معدنی طبیعی، اسید بدن را خنثی نموده، بنابراین اسیدیته بدن را به میزان نرمال برمی گردانند.چه موادی حالت اسیدیته بدن را افزایش می دهند؟موادی که توانایی تولید اسید در بدن دارند، قاعدتا باید حاوی پروتئین باشند. محتوای سولفور زیاد در مواد پروتئینی همچنین فسفر و کلر موجود در آن ها پیش سازهای اسیدهای بدن (نظیر اسید فسفریک، اسید هیدروکلریک) هستند. واضح است که این اسیدهای قوی نباید در بدن حمل شوند، اما سیستم بازی بدن آن قدر قوی است که به سرعت این اسیدها را خنثی می کند، ولی در شرایط غیرطبیعی و بیماری ممکن است فرد دچار اسیدوز شود. به همین دلیل در بیماران کلیوی مصرف پروتئین باید کنترل شود، چون به علت آسیب دیدگی کلیه ها سیستم دفعی اسید به طور موثر عمل نمی کند و احتمال بروز اسیدوز در آن ها افزایش می یابد. در حالت روزه داری یا رژیم چه حالتی اتفاق می افتد؟در مواقعی که فرد رژیم غذایی محدود از نظر کالری دارد یا در هنگام روزه داری، در واقع ذخایر چربی به تدریج در خون رها می شود که البته بسیار خوب است، اما اکسیداسیون چربی ها منجر به تولید اسید بیشتر می شود که اصطلاحا به آن کتواسیدوز هم گفته می شود. در حقیقت ممکن است بعد از 4 تا 5 روز از شروع رژیم یا روزه شروع شود. در این حالات باید اسید اضافی تولید شده را با مصرف بیشتر میوه ها و سبزیجات جبران نمود تا بار کمتری به بدن وارد شود.
میوه ها، سبزیجات و آب میوه های طبیعی غنی از منابع باز هستند. مخصوصا میوه های خشک نظیر کشمش سیاه. رازیانه و کلم سبز هم از بهترین نمونه ها می باشندبه همین دلیل در ماه رمضان توصیه به دریافت بیشتر میوه و سبزی می شود. ضمن این که رژیم صحیح و متعادل (حتی در غیر روزه داری) باید حتما حاوی 2 تا 3 واحد میوه بوده و مقادیر سالاد و سبزیجات به وفور در آن لحاظ شده باشد. نقش تغذیه در اسیدیته بدننحوه تغذیه امروزی، مقادیر بسیار زیادی اسید را وارد بدن می کند. این ممکن است به علت مواد غذایی فرآوری شده باشد که در آن محتوای ترکیبات بازی ضروری کاهش یافته است. به هر حال افزایش مصرف پروتئین حیوانی (گوشت، تخم مرغ و مرغ) و محصولات غله ای و نشاسته ای و کاهش چشمگیر دریافت میوه های تازه، سبزیجات و سالاد همه در افزایش اسیدیته خون موثر هستند.توصیه های غذاییمیوه ها، سبزیجات و آب میوه های طبیعی غنی از منابع باز هستند. مخصوصا میوه های خشک نظیر کشمش سیاه. رازیانه و کلم سبز هم از بهترین نمونه ها می باشند. غذاهای پروتئینی نظیر گوشت، ماهی، سس ها، پنیر، نان و غلات در بدن اسید آزاد می کنند. ماست، پنیر خامه ای و شیر اسیدیته کمتری دارند، اما به هر حال اسید در بدن آزاد می کنند. شیرینی جات، چربی ها و روغن ها خنثی هستند و در تعادل اسید و باز نقشی ندارند.
توصیه های کلی
*انجام ورزش منظم به وسیله تسریع در عملکرد تنفسی و سیستم گردش خون باعث کاهش اسیدیته بدن شده و در تنظیم اسیدیته نقش موثری دارد. بهترین ورزش ها، پیاده روی، دو و دوچرخه سواری است.
* آب زیاد بنوشید. هر روز حدود 6 تا 8 لیوان آب بنوشید که 1 تا 2 فنجان آن می تواند چای گیاهی یا میوه ای باشد.
* سعی کنید با ریلکسیشن، تمرکز و انجام تنفس های عمیق و گرفتن دوش در هنگام شب، بالانس بدن خود را تنظیم کنید.
منبع:تبیان
ارسال توسط کاربر محترم سایت : sajad2007