تب

تب به حالتي گفته مي شود که دماي بدن، بيشتر از 38 درجه سانتيگراد باشد. تب مي تواند علامت بسياري از بيماري ها باشد، اما معمولاً نشان دهنده آن است که بدن، در حال مبارزه با يک عفونت است. مواجهه با گرما و برخي داروهاي خاص نيز مي تواند دماي بدن را افزايش دهد. شما ممکن است در صورتي که حالت لرز داشته باشيد، دايماً احساس گرم و سردشدن کنيد. اگر حال عمومي تان خوب نيست، شک کنيد که شايد دچار تب شده ايد. براي اينکه متوجه شويد که دچار تب هستيد يا خير، از يک دماسنج استفاده کنيد تا بتوانيد دماي بدن را به دقت اندازه گيري کنيد.

1- آيا هيچ گونه بثورات پوستي داريد؟
 

پاسخ 1-خير

2- يا هيچ يک از علايم زير را داريد؟
 

*سردرد شديد
*درد گرفتن موقع خم کردن سر به جلو
* اذيت شدن از نور زياد
* خواب آلودگي يا منگي
پاسخ 2- بله
فوراً به اورژانس مراجعه کنيد.
علت احتمالي: ممکن است مننژيت (التهاب پرده هاي پوشاننده مغز در اثر عفونت) عامل چنين علايمي باشد.
اقدامات لازم: اگر در اورژانس به وجود مننژيت مشکوک شوند، بلافاصله شما را در بيمارستان بستري مي کنند. فوراً درمان با آنتي بيوتيک ها شروع مي شود و ممکن است نياز به مراقبت هاي ويژه نيز وجود داشته باشد.
پاسخ 2- خير

3- آيا سرفه مي کنيد؟
 

پاسخ 3- بله
پاسخ 3 - خير

4-آيا موقع استراحت هم تنگي نفس داريد؟ آيا همراه با سرفه، خلط قهوه اي رنگ داريد؟
 

پاسخ 4- بله
همين حالا با پزشک خود تماس بگيريد
علت احتمالي: احتمال ابتلا به عفونت هاي قفسه سينه همچون ذات الريه (عفونت فضاهاي هوايي ريه ها) وجود دارد. ذات الريه به ويژه در افرادي که از سلامت خوبي برخوردار نيستند مي تواند خطرناک باشد.
اقدامات لازم: تا زمان مراجعه به پزشک، اقداماتي براي کاهش تب خود انجام دهيد. اگر پزشک تشخيص ذات الريه را تأييد کند، احتمالاً آنتي بيوتيک تجويز خواهد کرد و ممکن است عکس برداري از قفسه سينه درخواست کند. در اين موارد احتمالاً نياز به بستري در بيمارستان وجود دارد.

5- آيا گلو درد داريد؟
 

پاسخ 5- خير

6- آيا هيچ يک از علايم زير را داريد؟
 

* درد پشت و کمر در يک سمت يا هر دو سمت
* تکرار ادرار ( تند تند ادرار کردن)
* درد در هنگام ادرار کردن
* تغيير رنگ يا کدر شدن ادرار
پاسخ 6- در عرض 24 ساعت به پزشک خود مراجعه کنيد.
علت احتمالي: ممکن است التهاب کليه ( پيلونفريت) يا التهاب مثانه ( سيستيت) در اثر عفونت باعث ايجاد اين علايم شده باشد.
اقدامات لازم: پزشک شما را معاينه مي کند و آزمايش ادرار را براي بررسي نشانه هاي عفونت درخواست خواهد کرد. احتمالاً آنتي بيوتيک براي شما تجويز خواهد شد. در زناني که به عفونت هاي مکرر مبتلا مي شوند يا مرداني که در گذشته سابقه ابتلا به عفونت دارند، شايد لازم شود که براي بررسي بيشتر از نظر علت هاي زمينه ساز، آزمايش هاي ديگري مثل سونوگرافي هم درخواست شود.
پاسخ 6- خير

7- آيا اخيراً از سفر خارج از کشور بازگشته ايد؟
 

پاسخ 7- بله
در عرض 24 ساعت به پزشک خود مراجعه کنيد.
علت احتمالي: بيماري هاي گرمسيري از قبيل مالاريا، حصبه و آنفلونزاي خوکي از جمله تشخيص هاي احتمالي هستند.
اقدامات لازم: درباره مسافرت هاي خود و داروهايي مثل داروهاي ضد مالاريا که مصرف کرده ايد، پزشک خود را مطلع کنيد. اگر پزشک بعد از معاينه شما به وجود بيماري گرمسيري مشکوک شود، ممکن است شما را براي انجام آزمايش هايي مثل آزمايش خون و مدفوع، در بيمارستان بستري کند. درمان هاي بعدي، بستگي به نتايج آزمايش ها دارد.
پاسخ 7- خير

8- آيا مونث هستيد و ترشح غير طبيعي از مهبل (واژن) بدون درد يا با همراه با درد قسمت پائيني شکم داريد؟
 

پاسخ 8- بله
در عرض 24 ساعت به پزشک خود مراجعه کنيد.
علت احتمالي: ممکن است بيماري التهابي لگن- التهاب اعضاي توليد مثلي- که اغلب ناشي از عفونت هاي آميزشي هستند- باعث ايجاد اين علايم شده باشند.
اقدامات لازم: پزشک شما را معاينه مي کند و براي تأييد تشخيص، احتمالاً آزمايش هايي درخواست مي کند. ممکن است داروهاي مسکن و آنتي بيوتيک برايتان تجويز کند.
پاسخ 8- خير

9- آيا چندين ساعت در نور شديد آفتاب يا آب و هواي گرم بوده ايد؟
 

پاسخ 9- بله
علت احتمالي و اقدامات لازم: مواجهه با گرما مي تواند باعث افزايش دماي بدن شود. براي کاهش دماي بدن، در اتاق خنکي استراحت کنيد و مقادير فراواني نوشيدني هاي خنک مصرف کنيد. اگر در عرض يک ساعت، دماي بدنتان پايين نيامد، با پزشک خود تماس بگيريد.
پاسخ 9- خير

10- آيا در چند هفته گذشته، تب هاي مکرري داشته ايد که همراه با کاهش وزن ناخواسته باشد؟
 

پاسخ 10- بله
در عرض 24 ساعت به پزشک خود مراجعه کنيد.
علت احتمالي: احتمال بيماري هاي جدي مثل سل، سرطان غده هاي لنفاوي يا بيماري ناشي از ايذر.
اقدامات لازم: پزشک شما را معاينه مي کند و احتمالاً آزمايش خون و يا خلط درخواست مي کند. پزشک ممکن است درخواست عکس برداري از قفسه سينه و آزمايش هاي ديگر را نيز بنمايد. شايد لازم شود که براي بررسي هاي بيشتر و درمان، به پزشک متخصص ارجاع داده شويد.
پاسخ 10- خير
اگر پس از گذشت 2 روز همچنان تب داريد و با استفاده از اين نمودار نمي توانيد به تشخيصي برسيد، در عرض 24 ساعت به پزشک خود مراجعه کنيد.
پاسخ 4- خير

11- آيا همراه با سرفه خلط زرد مايل به خاکستري داريد؟
 

پاسخ 11- بله
علت احتمالي و اقدامات لازم: محتمل ترين علت، برونشيت حاد ( التهاب راه هاي هوايي در ريه ها) به دليل عفونت هاي ويروسي است. اقداماتي براي کاهش تب انجام دهيد ( به مبحث « کنترل تب» در همين صفحه مراجعه کنيد). اگر سيگار مي کشيد آن را ترک کنيد. معمولاً درمان دارويي لازم نيست، اما اگر علايم شما پس از گذشت چند روز خوب نشد يا هر زمان تنگي نفس پيدا کرديد، به پزشک خود مراجعه کنيد.
پاسخ 11- خير

12- آيا هيچ يک از علايم زير را داريد؟
 

* سردرد خفيف و جزئي
* درد عضلات
* آبريزش بيني
پاسخ 12- بله
علت احتمالي: يک احتمال بسيار قوي، عفونت هاي ويروسي مثل آنفلوآنزا است.
اقدامات لازم: اقداماتي براي کاهش تب انجام دهيد ( به مبحث «کنترل تب» در همين صفحه مراجعه کنيد). اگر تنگي نفس پيدا کرديد يا در عرض 48 ساعت بهتر نشديد، به پزشک خود مراجعه کنيد.
پاسخ 12- خير

13- آيا موقع سرفه خون، بالا مي آوريد؟
 

پاسخ 13- بله
در عرض 24 ساعت به پزشک خود مراجعه کنيد.
علت احتمالي: ممکن است بيماري جدي ريه ها از قبيل سل يا سرطان ريه وجود داشته باشد.
اقدامات لازم: احتمالاً پزشک آزمايش خون و خلط به عنوان آزمايش هاي اوليه و نيز عکس برداري قفسه سينه درخواست خواهد کرد. سپس ممکن است شما را براي آزمايش هايي مثل برونکوسکوپي که به مشخص شدن درمان کمک مي کند به پزشک متخصص ارجاع کند.
پاسخ 13- خير
اگر پس از گذشت 2 روز همچنان تب داريد و با استفاده از اين نمودار نمي توانيد به تشخيصي برسيد، در عرض 24 ساعت به پزشک خود مراجعه کنيد.
هشدار!
تب بالا: اگر احساس کسالت مي کنيد، بايد دماي بدن خود را هر 4 ساعت اندازه گيري کنيد. اگر دماي بدنتان بيشتر از 40 درجه سانتيگراد بود، بلافاصله به پزشک خود مراجعه کنيد و اقداماتي را براي کاهش تب انجام دهيد ( به مبحث « کنترل تب» در همين صفحه مراجعه کنيد.)
مهارت هاي کمک کننده کنترل تب
لازم است وقتي که ناخوش هستند، هر 4 ساعت يک بار دماي بدن خود را اندازه بگيريد. اگر از يک دماسنج جيوه اي استفاده مي کنيد، با احتياط آن را تکان دهيد. به طوري که جيوه پايين تر از عدد 36 درجه سانتيگراد قرار بگيرد. سپس مخزن جيوه آن را زير زبان يا زير بغل قرار دهيد و بگذاريد تا 3 دقيقه بماند. از دماسنج هاي ديجيتالي هم مي توانيد در زير زبان يا زير بغل استفاده کرد. وقتي که دماسنج را زير بغل گذاشته ايد، براي به دست آوردن دماي صحيح بدن، 0/6 درجه سانتيگراد به عددي که روي دماسنج مي خوانيد اضافه کنيد.
کاهش تب
اگر تب داريد، کاهش تب موجب مي شود که احساس بهتري پيدا کنيد. براي کاهش تب، در اتاقي خنک استراحت کنيد و استامينوفن، آسپيرين يا ايبوپروفن مصرف کنيد.

اندازه گيري دماي بدن
 

معمولاً راحت ترين راه اندازه گيري دماي بدن، قرار دادن دماسنج در زير زبان است. پيش از اين کار نبايد مايعات گرم يا سرد مصرف کرده باشيد.
منبع: نشريه زن روز، شماره 2191.