جعفرخان از فرنگ برگشته!

اين ضرب المثل در مورد افرادي به کار مي رود که پس از مدتي زندگي در خارج از کشور، تغيير رفتار مي دهند و به اصطلاح خودشان را گم مي کنند. کساني که به هر طريقي سعي مي کنند که به ياد ديگران بيندازند که مدتي در خارج از کشور بوده اند. اما چرا جعفرخان!
سه‌شنبه، 12 مهر 1390
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما
جعفرخان از فرنگ برگشته!

جعفرخان از فرنگ برگشته!
جعفرخان از فرنگ برگشته!


 

نويسنده: كتايون كيائي وسكوئي
تصويرگر: طاهر شعباني



 
اين ضرب المثل در مورد افرادي به کار مي رود که پس از مدتي زندگي در خارج از کشور، تغيير رفتار مي دهند و به اصطلاح خودشان را گم مي کنند. کساني که به هر طريقي سعي مي کنند که به ياد ديگران بيندازند که مدتي در خارج از کشور بوده اند. اما چرا جعفرخان!
«حسن مقدم» نويسنده اي بود که در اروپا تحصيل کرده بود و آشنايي زيادي با افراد اروپا رفته داشت. به گفته ي «استاد پرتوي» او پس از برخوردهاي فراوان با خارج رفته هاي بي ظرفيت؛ تصميم گرفت يک نمايش کمدي بر اساس شخصيت اين افراد بنويسد.اين نمايش با نام «جعفرخان از فرنگ برگشته»، در سال 1301 شمسي، در «گراند هتل» تهران اجرا شد. شخصيت اصلي اين نمايش، جواني به نام جعفر بود که تازه از اروپا برگشته بود و با رفتارهاي متظاهرانه اش، باعث دردسر خانواده اش شده بود. جعفرخان وقتي مي خواست به ديدن مادرش برود، برايش کارت ويزيت مي فرستاد و هرجا مي رفت، توله سگش را هم با خودش مي برد. او در مدت اندکي که از وطنش دور بود؛ زبان فارسي را از ياد برده بود و با گفتن جملات فرانسوي، اطرافيانش را گيج مي کرد. او که تا چندسال قبل از تهران خارج نشده بود، مدام مي گفت: «ما پاريسي ها اين کار مي کنيم! ما پاريسي ها اين عقيده را داريم!».
اين نمايشنامه چنان شهرتي پيدا کرد که نامش به صورت ضرب المثل درآمد و هنوز مردم براي فرنگ رفته هاي متظاهر و بي ظرفيت، اين عبارت را به کار مي برند. اما به غير از متن و اجراي خوب اين نمايش، به دليل استقبال مردم، فراواني جعفرخان هايي بود که هر روز بر تعدادشان افزوده مي شد. يکي از همين فرنگ رفته ها،جناب صحاف باشي بود. او يکي از محصليني بود که در زمان ناصرالدين شاه، به اروپا فرستاده شد. او در اروپا در کار صحافي کتاب تبحر پيدا کرد و پس از بازگشت به ايران، از طرف دربار؛ به او لقب صحاف باشي دادند. آن زمان جناب اعتضاد السلطنه، وزير علوم بود. صحاف باشي همراه تعدادي ديگر از محصلان اروپا رفته، به ديدن اعتضاد السلطنه رفت. ضمن صحبت از امکانات اروپا، صحاف باشي درباره پارک ها و آب نماهاي زيباي اروپا توضيح داد ولي به جاي گفتن حوض، کلمه فرانسوي آن را گفت. اعتضاد السلطنه با تعجب پرسيد: «معني اين کلمه که گفتي چيست؟
صحاف باشي با دستش به حوض وسط حياط اشاره کرد و گفت: «منظورم همين چيزي است که آب داخلش هست.»
اعتضادالسلطنه نگاهي به صحاف باشي انداخت و گفت: «تو که چند سال بيش تر اروپا نبودي، چطور يادت رفته؟»
صحاف باشي که با ادا و اطوار تظاهر مي کرد که دارد به ذهنش فشار مي آورد، لبخندي زد و گفت: «از بس در آنجا فرانسه حرف زده ام. فارسي از يادم رفته است!»
جناب وزير دستي به سبيلش کشيد و گفت: «زياد به خودت فشار نياور! الآن يادت مي آيد.» بعد با صداي بلند فرياد زد: «آن چوب و فلک را بياوريد.»
صحاف باشي هاج و واج پرسيد: «چه خبر شده؟
اعتضادالسلطنه بدون اينکه به فريادهاي او اهميت بدهد، دستور داد جناب صحاف باشي را خواباندند و چوب زدند. هنوز چندتا چوب به کف پاي صحاف باشي نزده بودند که فرياد زد:
«اشتباه کردم! حوض! حوض!» البته چوب و فلک فقط زبان صحاف باشي را باز نکرد. ضربات چوب و فلک، اثر معجزه آسايي هم در باز شدن زبان پسر ناظم الملک داشت.جناب ناظم الملک از معتمدين شيراز بود.وقتي پسرش از اروپا برگشت، به افتخارش مهماني مفصلي داد و اقوام و دوستان را به ناهار دعوت کرد. سرسفره ناهار؛ پسر ناظم الملک به ديس آلبالو پلويي که به سبک شيرازي ها وسطش خروس بريان گذاشته بودند اشاره کرد و گفت: «آقاجان! از آن غذا مي خواهم.»
جناب ناظم الملک با مهرباني گفت: «جانم! چه مي خواهي؟»
پسر دوباره به ديس آلبالوپلو اشاره کرد و گفت: «اسمش يادم رفته! اوم... اسمش چي بود؟ از آن غذايي که داخلش شوهر مرغ است!»
ناظم الملک با تعجب پرسيد: «يعني تو چهار سال رفتي فرنگ، اسم غذايي را که از بچگي خوردي يادت رفته؟».
پسر سرجايش جابه جا شد و با غرور گفت: «آخر توي اين چندسال، فقط فرنگي حرف زده ام و خيلي از کلمات زبان خودم را فراموش کرده ام.»
ناظم الملک که از فرط خجالت، صورتش هم رنگ گل هاي قالي شده بود، سرش را تکان داد و گفت: «حالا کاري مي کنم که هرچي از يادت رفته به يادت بيايد.» بعد دستور داد خدمتکاران چوب و فلک را که انگار مثل کاسه و بشقاب، از لوازم ضروري خانه هاي آن روزگار بوده بياورند و پسر فرنگ رفته اش را فلک کنند. اثر چوب هايي که کف پايش زدند چنان معجزه آسا بود که نه تنها هرچي فراموش کرده بود به يادش آمد، لهجه اش هم برگشت و هفت اتاق آن طرف تر، همه صدايش را مي شنيدند که با لهجه ي شيرين شيرازي فرياد مي زند: «آقاجان يادم آمد. خروس! خروس!»
منابع:
*ريشه هاي تاريخي امثال و حکم (ج1)،تأليف استاد مهدي پرتوي آملي، انتشارات سنايي
*شرح زندگاني من، تأليف عبدا... مستوفي
منبع:‌ نشريه شاهد نوجوان شماره 62 پياپي 421



 

تبلیغات در راسخون
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
شایعه در یک کلیک؛ بازنشر اخبار، خطرات شایعه‌پراکنی و لزوم تبیین در فضای مجازی
شایعه در یک کلیک؛ بازنشر اخبار، خطرات شایعه‌پراکنی و لزوم تبیین در فضای مجازی
خاطره تلخ دختر شهید طهرانی مقدم از اولین نامه‌ای که به پدرش نوشت‏
play_arrow
خاطره تلخ دختر شهید طهرانی مقدم از اولین نامه‌ای که به پدرش نوشت‏
افزایش مشکلات مردم غزه همزمان با فصل سرما
play_arrow
افزایش مشکلات مردم غزه همزمان با فصل سرما
تشریح اهداف برگزاری اولین سالگرد شهادت رهبر شهید
play_arrow
تشریح اهداف برگزاری اولین سالگرد شهادت رهبر شهید
تصاویر دیده‌نشده از رزمایش موشکی سپاه در سال ۱۳۸۳
play_arrow
تصاویر دیده‌نشده از رزمایش موشکی سپاه در سال ۱۳۸۳
بدون محدودیت جغرافیایی که می‌گوییم این‌گونه است...
play_arrow
بدون محدودیت جغرافیایی که می‌گوییم این‌گونه است...
پهپاد ایرانی چطور بالای سر «ناو روح» آمریکا رفت؟
play_arrow
پهپاد ایرانی چطور بالای سر «ناو روح» آمریکا رفت؟
انهدام و رهگیری یک فروند پهپاد MQ1 در آسمان جزیره قشم
play_arrow
انهدام و رهگیری یک فروند پهپاد MQ1 در آسمان جزیره قشم
هشدار ایران در شورای امنیت به آمریکا و متحدانش
play_arrow
هشدار ایران در شورای امنیت به آمریکا و متحدانش
مادری که بعد از ۱۸ سال فرزندش را پیدا کرد!
play_arrow
مادری که بعد از ۱۸ سال فرزندش را پیدا کرد!
گوشه‌هایی از عزاداری شام شهادت حضرت فاطمه(س) در زینبیه
play_arrow
گوشه‌هایی از عزاداری شام شهادت حضرت فاطمه(س) در زینبیه
دبیر: حسن یزدانی جزو بی‌نظیرهای تاریخ کشتی دنیاست
play_arrow
دبیر: حسن یزدانی جزو بی‌نظیرهای تاریخ کشتی دنیاست
بهترین کشتی‌گیر حال حاضر دنیا از نظر علیرضا دبیر
play_arrow
بهترین کشتی‌گیر حال حاضر دنیا از نظر علیرضا دبیر
نماهنگ/ "زدیم دوباره می‌زنیم" با نوای مهدی رسولی
play_arrow
نماهنگ/ "زدیم دوباره می‌زنیم" با نوای مهدی رسولی
اظهارات قالیباف درباره شرایط توافق با آمریکا
play_arrow
اظهارات قالیباف درباره شرایط توافق با آمریکا