تبريز

تبريز مرکز استان آذربايجان شرقي است. تبريز از سمت جنوب به رشته کوه منفرد هميشه پر برف سهند و از شمال به کوه سرخ فام عون علي ( عينالي) محدود مي شود. رودخانه آجي چاي از قسمت شمال و شمال غرب تبريز مي گذرد و بعد از طي مسافتي قابل توجه در دشت تبريز به درياچه اروميه مي ريزد.
ايل گلي گردشگاه زيباي تبريز و ايران است که در جنوب شرقي تبريز، بر دامنه تپه اي است که آن را از بالا به پايين هم سطح استخر پله بندي کرده و نهر آبي از آن به طرف پايين روان است و در مرکز استخر، عمارت با شکوه دو طبقه اي ساخته شده است.
بازار تبريز يکي از شاهکارهاي جالب معماري ايراني است. طاق ها و گنبدهاي مقرنس بي نظير يا کم نظيري دارد.
بزرگترين گنبد بازار، تيمچه امير است. مهم ترين تيمچه هاي فعلي بازار تبريز عبارتند از: تيمچه امير، تيمچه مظفريه، تيمچه شيخ کاظم، تيمچه گرجيلر، تيمچه حاج صفر علي، تيمچه ميرزا شفيع، تيمچه حاج رحيم، بيمچه مير ابول الحسن است.
مسجد جامع تبريز که در کتب تاريخي نيز از آن به عنوان جامع کبير نام برده شده درهمه ادوار تاريخي همواره مسجد جامع شهر بوده و بازار بر گرداگرد آن شکل گرفته است. قديمي ترين بخش آن شبستان وسيعي است، طاق و گنبدهايي که بر فراز ستون هاي 8 گوش آجري که زينت بخش آن گچبري ظريف و هنرمندانه دوره رواديان (مقارن سلجوقيان) مي باشد بنا شده است.
مسجد جامع در دوره ايلخانان مغول مورد توجه و تعمير بوده و الحاقاتي به آن افزوده شده است. محراب رفيع گچبري باقيمانده فعلي يادگار آن دوره است.
در دوره حکومت آق قويون لويان در آذربايجان گنبدي رفيع و مزين به انواع کاشي کاري هاي معرق به وسيله سلجوق شاه بيگم زن اوزون حسن در بخش شمالي آن احداث شده که هنوز هم پايه ها و گوشه هايي از کاشي کاري هاي آن باقيمانده است.

موزه آذربايجان
 

از ديگر نقاط ديدني شهر تبريز آذربايجان را بايد نام برد. اين موزه در مساحتي قريب به 3000 متر و در سال 1341 مورد بهره برداري قرار گرفته است. آثار به نمايش گذاشته شده شامل اشياء باستاني از دوران هاي مختلف تاريخي، آثار مردم شناسي و آثار مشروطيت مي باشد. اين موزه در جنب مسجد کبود واقع شده است.

مسجدکبود
 

اين مسجد بنا به کتيبه سردرب آن به سال 870 هجري قمري و در زمان جهانشاه مقتدرترين حکمران سلسله قره قويون لويان که فردي زيبا پسند و شاعر نيز بوده، بنا شده است.
تنوع و ظرافت کاشيکاري و انواع خطوط به کار رفته در آن و همچنين زيبايي و هماهنگي رنگ ها سبب شده است که به فيروزه اسلام شهرت يابد. کتيبه ها به وسيله نعمه اله البواب خوشنويس مشهور قرن نهم کتابت شده و سر کاري آن با عزالدين قاپوچي بوده است.

مسجد عليشاه
 

بناي ارک تبريز باقيمانده مسجدي است که در قرن هشتم هجري توسط تاج الدين عليشاه وزير الجاليتو ساخته شده است. عرض اين بنا 30 متر و ارتفاع آن 26 متر است. عرض ديوارها 10 متر و داخل آنها مرکب از دو ديوار عريض است که توسط طاق هايي به هم اتصال يافته است.
مسجد شاهزاده در ميدان شهدا قرار گرفته است و به مسجد شهدا معروف است. ساخت آن در زمان عباس ميرزا وليعهد شروع و در زمان مهد يقلي ميرزا برادر محمد شاه تکميل گرديده است.

بقعه صاحب الامر
 

در زمان شاه تهماسب صفوي ساخته شد، در 1045 قمري سپاهيان سلطان مراد چهارم آن را تخريب کردند که دوباره ساخته شد. اين مسجد داراي يک گنبد و دو مناره است.
منبع: بهبودي، حميد؛ (1368) گردشگری در عصر نوین، زنجان، نیکان کتاب، چاپ نخست.