دانای شرق، فردوسي
شاعر: مؤيد ثابتي
به علم دو فضل توان بود زنده در دنيا
که اهل فضل مصونند از زوال و فنا
هنر بجوي تو از هر چه هست در عالم
که هر چه هست، همه صورت است و آن معنا
جهان به چشم خرد چون شکفته بستاني است
در اوست مرد هنرمند بوستان پيرا
هنر دهد به هنرمند عمر جاويدان
هنر فزايد بر مرد، قدر و فرّ و بها
به جاي ماند در اين روزگار جاويدان
کسي که از هنر خود اثر گذاشت به جا
نگاه کن تو به داناي شرق، فردوسي
بزرگمرد سخندان و شاعر والا
هزار سال ز مرگش گذشت و او زنده است
بلي، نمرد و نميرند مردم دانا
به شاهنامه او بنگر و ببين که بوَد
به زنده بودن او بهترين دليل و گوا
خداي را به سر خلق منتي است بزرگ
ز آفرينش آن رادمرد بي همتا
موشح است همه شعر او به فضل و هنر
منزه است همه قول او ز ريب و ريا
بيان او ز لطافت چو روح، هستي بخش
کلام او به حقيقت چو عقل، راهنما
ز لطف و گرمي و پاکي شعر او گويي
نهفته در سخنش آب و آتش است و هوا
بيان او همه پند است و حکمت و دانش
کلام او همه نغز است و دلکش و زيبا
به گاه پند، چو پيغمبري است امت دوست
به گاه جنگ، چو اسپهبدي است رزم آرا
چو نوربخش چراغي است از بر دريا
فروغ او همه پيدا و اوست ناپيدا
به خيره، طبع بلندش نشد اسير هوس
به هرزه، فکر منيعش نشد زبون هوا
سپرد عمر به سختي و تلخي و محنت
گذاشت روز به بدبختي و بلا و عنا
از آنچه بر سرش آمد، وز آنچه ديد و کشيد
نکرد هيچ ز کس شکوه در مقام رضا
ميان گفت وي و گفت شاعران دگر
«ببين تفاوت ره از کجاست تا به کجا»
هر آنچه گفت، پسنديده بود و خوب و درست
هر آنچه کرد، سزاوار بود و نيک و روا
به درد و محنت بگذاشت روزگار عزيز
به رنج و زحمت بنمود جان خويش فدا
بداد سي سال از عمر خويشتن بر باد
که تا که گشت از او زنده نام کشور ما
زهي سخنور دانش پرست ايرتن دوست
فري با آن دل دانا و خاطر بينا
به دور گيتي، بيخ هنر ز توست قوي
به ملک ايران کاخ سخن ز توست به پا
هنر چو گوهر، وانگه دل تو او را کان
سخن چو قطره و آن سينه تو چون دريا
بتاب بر ما اي آفتاب فضل و هنر
به دانش از دل ما زنگ جهل را بزدا
هنر به روي زمين از تو يافت قدر و شرف
سخن به دور زمان از تو يافت فرّ و بها
چو از بزرگي در اين جهان نگنجيدي
تو رخت بستي و رفتي به عالم بالا
درون خاک چو ديگر کسان مزار تو نيست
که هست مرقد و آرامگاه تو دل ما
به خود بناز تو اي خاک توس، زانکه بود
درون سينه پاکت نهان دل دنيا
منبع:یزدان پرست، حمید؛ (1387) نامه ایران؛ مجموعه مقاله ها، سروده ها، و مطالب ایران شناسی، جلد چهارم، به کوشش حمید یزدان پرست، تهران، اطلاعات، چاپ یکم.
که اهل فضل مصونند از زوال و فنا
هنر بجوي تو از هر چه هست در عالم
که هر چه هست، همه صورت است و آن معنا
جهان به چشم خرد چون شکفته بستاني است
در اوست مرد هنرمند بوستان پيرا
هنر دهد به هنرمند عمر جاويدان
هنر فزايد بر مرد، قدر و فرّ و بها
به جاي ماند در اين روزگار جاويدان
کسي که از هنر خود اثر گذاشت به جا
نگاه کن تو به داناي شرق، فردوسي
بزرگمرد سخندان و شاعر والا
هزار سال ز مرگش گذشت و او زنده است
بلي، نمرد و نميرند مردم دانا
به شاهنامه او بنگر و ببين که بوَد
به زنده بودن او بهترين دليل و گوا
خداي را به سر خلق منتي است بزرگ
ز آفرينش آن رادمرد بي همتا
موشح است همه شعر او به فضل و هنر
منزه است همه قول او ز ريب و ريا
بيان او ز لطافت چو روح، هستي بخش
کلام او به حقيقت چو عقل، راهنما
ز لطف و گرمي و پاکي شعر او گويي
نهفته در سخنش آب و آتش است و هوا
بيان او همه پند است و حکمت و دانش
کلام او همه نغز است و دلکش و زيبا
به گاه پند، چو پيغمبري است امت دوست
به گاه جنگ، چو اسپهبدي است رزم آرا
چو نوربخش چراغي است از بر دريا
فروغ او همه پيدا و اوست ناپيدا
به خيره، طبع بلندش نشد اسير هوس
به هرزه، فکر منيعش نشد زبون هوا
سپرد عمر به سختي و تلخي و محنت
گذاشت روز به بدبختي و بلا و عنا
از آنچه بر سرش آمد، وز آنچه ديد و کشيد
نکرد هيچ ز کس شکوه در مقام رضا
ميان گفت وي و گفت شاعران دگر
«ببين تفاوت ره از کجاست تا به کجا»
هر آنچه گفت، پسنديده بود و خوب و درست
هر آنچه کرد، سزاوار بود و نيک و روا
به درد و محنت بگذاشت روزگار عزيز
به رنج و زحمت بنمود جان خويش فدا
بداد سي سال از عمر خويشتن بر باد
که تا که گشت از او زنده نام کشور ما
زهي سخنور دانش پرست ايرتن دوست
فري با آن دل دانا و خاطر بينا
به دور گيتي، بيخ هنر ز توست قوي
به ملک ايران کاخ سخن ز توست به پا
هنر چو گوهر، وانگه دل تو او را کان
سخن چو قطره و آن سينه تو چون دريا
بتاب بر ما اي آفتاب فضل و هنر
به دانش از دل ما زنگ جهل را بزدا
هنر به روي زمين از تو يافت قدر و شرف
سخن به دور زمان از تو يافت فرّ و بها
چو از بزرگي در اين جهان نگنجيدي
تو رخت بستي و رفتي به عالم بالا
درون خاک چو ديگر کسان مزار تو نيست
که هست مرقد و آرامگاه تو دل ما
به خود بناز تو اي خاک توس، زانکه بود
درون سينه پاکت نهان دل دنيا
منبع:یزدان پرست، حمید؛ (1387) نامه ایران؛ مجموعه مقاله ها، سروده ها، و مطالب ایران شناسی، جلد چهارم، به کوشش حمید یزدان پرست، تهران، اطلاعات، چاپ یکم.
