محققان معتقدند «هوش» علاوه بر زمينه ي ژنتيک تا حدي هم اکتسابي است و در طول زندگي و به نسبت شرايط محيطي از آغاز تولد تا بزرگسالي و بر اساس آموزش هاي فردي در کودک شکل مي گيرد. بر اساس تحقيقات علمي انجام شده، شما مي توانيد با به کار بردن روش ها و برنامه ريزيهاي خاصي در زندگي روزمره و در فضاي آموزشي کودکان، قدرت تفکر و هوش آن ها را پرورش دهيد. 9 روش زير در تقويت هوش کودکان مؤثر است.
بازي براي هوش
شطرنج، جدول، پازل و ديگر بازي هاي فکري، همگي براي مغز کودک همچون ورزش هستند. بازي هايي مانند سودوکو (جدول اعداد)، علاوه بر اين که مي توانند سرگرمي لذت بخشي براي کودک شما باشند. تقويت کننده ي توانايي تفکر استراتژيک، حل مشکلات و تصميم گيري در وضعيت هاي پيچيده هستند.
انواع بازي هاي فکري را در خانه داشته باشيد و گاهي مسايلي را به طور خيالي طرح کنيد و براي حل اين مشکلات و مسايل ساختگي از کودک تان کمک بخواهيد. بگذاريد با وضعيت هاي دشوار و موقعيت هاي پيچيده تصميم گيري مواجه شده و راه هاي پيشنهادي خود را براي حل مسايل به شما بازگو کنند.
شير مادر، عصاره هوش
شير مادر اولين غذاي مغز کودک است. تحقيقات نشان مي دهد که شير مادر از دو جهت براي کودک مفيد است، يکي اين که از خطر ابتلاي کودک به بيماري جلوگيري مي کند و ديگر اين که به تنهايي يک غذاي کامل براي نوزاد است.مطالعات نشان داده که کودکاني که در دوران نوزادي 9 ماه از سينه ي مادرشان تغذيه شده اند، به نسبت آن هايي که يک ماه يا کمتر شير مادرشان را خورده اند، بسيار باهوش ترند. پس اهميت شير مادر بايد از ابتدا مورد توجه قرار گيرد، چرا که علاوه بر تضمين سلامتي نوزاد، براي آينده ي او و رشد مهارت هاي ذهني اش هم مفيد خواهد بود.
صبحانه يک نکته مهم!
نتايج تحقيقات دقيقي نشان داده است که خوردن صبحانه باعث تقويت حافظه تمرکز و قدرت ياد گيري مي شود. کودکاني که صبحانه نمي خورند، معمولاً زودتر خسته شده و کم طاقت تر و زودرنج تر هستند. اين دسته از کودکان نسبت به آن هايي که روز خود را با خوردن صبحانه شروع مي کنند، از سرعت عمل کمتري برخوردارند. کودک خود را حتي فقط با خوردن يک ليوان شير هم که شده، صبحانه خورده روانه ي مهدکودک يا مدرسه کنيد تا تمرکز بيشتري داشته باشد.
در جست و جوي دانش باش
محققين معتقدند والديني که کودکان خود را به ارايه ي نظرات و ايده هاي جديد تشويق کرده و کنجکاوي آن ها را مورد توجه و احترام قرار مي دهند. درس بزرگي به آن ها داده اند؛ اين که جست و جوي دانش اهميت زيادي دارد! از کودکان تان در زمينه ي سرگرمي ها و علايق شان سؤالاتي بپرسيد و از کنجکاوي آن ها حمايت کنيد. نکات و موارد جديد مربوط به سرگرمي هاي شان را به آن ها ياد دهيد و براي تشويق کنجکاوي هاي شان، آن ها را به گردش هاي آموزشي ببريد. گردش در موزه هاي تاريخي و طبيعي، رصد خانه و پارک هاي حيوانات از اين جمله هستند.
ورزش، ورزش، ورزش!
مطالعات گروهي از دانشمندان نشان داده ارتباط مستقيمي بين فعاليت هاي ورزشي کودکان دبستاني و موفقيت تحصيلي آنها وجود دارد. بنابر تحقيقات اين گروه، شرکت کردن کودکان در فعاليت هاي ورزشي، افزايش ميزان اعتماد به نفس، مهارت در کارهاي گروهي و توانايي هاي مديريتي و رهبري را به دنبال دارد. در اين مطالعات ثابت شده بيشتر زناني که در موقعيت کاري در نقش هاي مديريتي و رياست موفق بوده اند. در دوران کودکي و نوجواني در فعاليت هاي گروهي و تيمي ورزشي شرکت داشته اند. پس به جاي اينکه بعد از خوردن شام، جلو تلويزيون لم بدهيد، بهتر است با کودک تان توپ بازي کنيد يا به پياده روي برويد. بد نيست کودک خود را به شرکت در تيمهاي ورزشي مدرسه اش تشويق کنيد.
الفباي موسيقي، الفباي هوش!
شايد شنيدن سر و صداي ناهنجار کودک تان، در حالي که مشغول تمرين نوازندگي و آموختن موسيقي است اصلاً لذت بخش نباشد، اما بايد بدانيد که اين سرگرمي لذت بخش کودکان يکي از مواردي است که نيمکره ي راست مغز آن ها را پرورش مي دهد. بنابراين تحقيقات دانشمندان، برنامه ريزي دوره هاي آموزش موسيقي براي کودکان منجر به افزايش ضريب هوشي و توانايي هاي علمي آينده ي آن ها خواهد شد. هر چه سال هاي آموزش موسيقي آن ها بيشتر باشد، ميزان اين تأثير و افزايش هوش در آن ها بيشتر خواهد بود. مطالعات نشان مي دهد که آموختن موسيقي در دوران کودکي باعث کسب نمره هاي بهتر در دوران دبيرستان و ضريب هوشي بالاتر در دوران بزرگسالي مي شود؛ پس اجازه دهيد موسيقيدان دروني کودک تان خودش را نشان دهد.
کامپيوتر در خدمت هوش!
شايد از اين حرف تعجب کنيد. چون بازي هاي کامپيوتري شهرت بدي پيدا کرده اند و بسيار مورد انتقاد قرار مي گيرند. درست است که بسياري از آن ها وحشيانه، بي فايده و غير فکري هستند. اما ما در مورد انواعي از بازي هاي کامپيوتري صحبت مي کنيم که مهارت هاي فکري، استراتژيک، قدرت تصميم گيري و خلاقيت کودک را پرورش داده و کار گروهي را به او آموزش مي دهند. امروزه در دنيا بعضي شرکت هاي معتبر ساخت بازي هاي کامپيوتري، در تلاش هستند تا بازيهاي آموزشي بسازند که پرورش دهنده ي حافظه و توانايي هاي ذهني کودکان خردسال باشند کودکاني که انواع بازي هاي کامپيوتري آموزشي را بازي مي کنند. نسبت به آن هايي که اين بازي ها را تجربه نکرده اند از قدرت درک و تجسم تصويري بيشتري برخوردارند.
صبحانه يک نکته مهم!
نتايج تحقيقات دقيقي نشان داده است که خوردن صبحانه باعث تقويت حافظه، تمرکز و قدرت يادگيري مي شود. کودکاني که صبحانه نمي خورند. معمولاً زودتر خسته شده و کم طاقتتر و زودرنج تر هستند. اين دسته از کودکان نسبت به آن هايي که روز خود را با خوردن صبحانه شروع مي کنند، از سرعت عمل کمتري برخوردارند. کودک خود را حتي فقط با خوردن يک ليوان شير هم که شده، صبحانه خورده روانه ي مهد کودک يا مدرسه کنيد تا تمرکز بيشتري داشته باشد.
دوستي که هوش هديه مي دهد
کتاب يکي از روش هاي مفيد قديمي است که امتحانش را پس داده، اما بعضي مواقع در مقابل روشهاي تکنولوژيک امروزي براي تقويت هوش، دست کم گرفته مي شود؛ در حالي که کتاب قابل دسترس ترين، کم هزينه ترين و در عين حال موفقيت آميزترين روش براي آموزش و رشد ذهني کودکان در تمامي سنين است. براي کودکان تان از سنين پايين تر کتاب خواندن را شروع کنيد. آن ها را براي عضويت در کتابخانه ثبت نام و کتابخانه منزل تان را پر از کتاب کنيد.
خوب بخور تا باهوش شوي!
قند، چربي هاي اشباع و ديگر خوراکي هاي بي فايده را از برنامه غذايي کودکان حذف کنيد و به جاي آن، مواد مغذي و مفيدي که به رشد ذهني آن ها کمک مي کند، جايگزين کنيد. سال هاي اوليه ي دوران کودکي (به ويژه دو سال اول) بسيار اهميت دارد و لازم است تمامي مواد لازم را در رژيم غذايي کودک قرار دهيد.
براي مثال رشد شبکه ي مغزي کودک نياز شديدي به ميزان کافي آهن دارد، چرا که در کودکان دچار کمبود آهن، جريان اعصاب کند مي شود. تغذيه نادرست باعث مي شود کودکان از مدرسه و همسالان خود عقب بمانند و دچار افت تحصيلي شوند. پس اگر مي خواهيد کودک تان در مدرسه نمره ي بهتري بگيرد، به تغذيه ي او هم توجه کنيد.
منبع: 7 روز زندگي شماره 120 
