حاملگي خارج از رحم
نويسنده: زهرا حيدري
حاملگي نابجا يا خارج از رحمي ، از مهم ترين شرايط اورژانسي در بارداري محسوب مي شود که تشخيص هر چه سريع تر آن موجب نجات مادر و حفظ باروري مجدد او مي شود . اين نوع حاملگي خطرناک که از مهم ترين علل مرگ و مير مادران است ، از هر هزار مورد حاملگي در شانزده مورد پيش مي آيد و زماني رخ مي دهد که تخمک بارور شده خارج از آندومتر رحمي باشد . معمولا در 98 درصد اين موارد ، تخمک بارور شده در لوله ي رحمي است و چنانچه اين وضعيت سريع تشخيص داده نشود و درمان صورت نگيرد منجر به پارگي لوله و به دنبال آن باعث خونريزي داخلي در ناحيه ي شکم مي شود . البته لانه گزيني تخمک بارور شده ممکن است در جاهاي ديگري هم مثل تخمدان ، گردن رحم ، شکم ( صفاق ) رخ دهد .
به طور کلي تشخيص ابتدايي بارداري خارج رحمي مشکل است و معمولا چنين زناني مي گويند ابتدا علايمي مانند حاملگي طبيعي داشته اند ( مثل تاخير قاعدگي ، حساس شدن پستان ها ،تهوع و استفراغ ) اما زنگ خطر با اين علايم زده نمي شود و بيمار دچار درد لگني ، شکمي و خونريزي از واژن مي شود و سرانجام سرگيجه و غش به دليل افت فشار خون بر اثر خونريزي غيرطبيعي سراغش مي آيد .
هر عاملي که باعث پيچ خوردگي يا چسبندگي آن شود موجب تاخير عبور تخم از لوله و لانه گزيني آن مي شود ، پس هر علتي که موجب کندي حرکت تخمک بارور در مسير خود به سمت رحم مي شود مي تواند بارداري خارج رحمي را به وجود آورد .
اگر جزو کساني هستيد که در معرض خطربارداري خارج رحمي هستند قبل از حاملگي با پزشک تان مشورت کنيد و چنانچه احساس کرديد که دوباره حامله شده ايد هر چه سريع تر به پزشک متخصص مراجعه کنيد تا وضعيت شما مورد بررسي قرار گيرد . بسياري از زنان مي توانند بعد از يک حاملگي خارج رحمي ، حاملگي طبيعي داشته باشند و هرگز نبايد نگران تکرار اين نوع حاملگي باشند . پزشکان توصيه مي کنند که بعد از بارداري خارج رحمي تا سه ماه بارداري بعدي به تعويق بيفتد تا وضعيت جسمي براي بارداري طبيعي کاملا بهبود پيدا کند .
آمارها حاکي از آن هستند که شصت درصد از زنان طي هجده ماه بعد از بيماري ، حاملگي طبيعي خواهند داشت .
اگر بتوان اين نوع حاملگي را در مراحل اوليه تشخيص داد و اندازه ي آن زير چهار سانتي متر باشد ، بايد از جراحي « لاپاراسکوپي» استفاده کرد . در تکنيک لاپاراسکوپي بدون باز کردن شکم و تنها با چند سوراخ کوچک جراحي انجام مي شود که ميزان خونريزي کمتر بوده و احتمال چسبندگي هاي پس از عمل کاهش مي يابد و به دليل کمتر بودن زمان عمل ، کوتاه بودن مدت اقامت در بيمارستان و کاهش نياز به داروهاي ضد درد و دوره ي نقاهت کمتر و کاهش هزينه ي درمان معمولاً بيماران رضايت بيشتري از اين عمل دارند . ولي در صورتي که جنين بزرگ شده باشد و از زمان حاملگي مدت بيشتري گذشته باشد يا چنانچه در لوله ي رحمي پارگي ديده شود بايد جراحي به روش «لاپاراتومي » استفاده کرد .
منبع: نشريه 7 روز زندگي شماره 111
چه کساني بيشتر در معرض خطرند؟
علايم بارداري خارج از رحم
به طور کلي تشخيص ابتدايي بارداري خارج رحمي مشکل است و معمولا چنين زناني مي گويند ابتدا علايمي مانند حاملگي طبيعي داشته اند ( مثل تاخير قاعدگي ، حساس شدن پستان ها ،تهوع و استفراغ ) اما زنگ خطر با اين علايم زده نمي شود و بيمار دچار درد لگني ، شکمي و خونريزي از واژن مي شود و سرانجام سرگيجه و غش به دليل افت فشار خون بر اثر خونريزي غيرطبيعي سراغش مي آيد .
مشکل کجاست؟
هر عاملي که باعث پيچ خوردگي يا چسبندگي آن شود موجب تاخير عبور تخم از لوله و لانه گزيني آن مي شود ، پس هر علتي که موجب کندي حرکت تخمک بارور در مسير خود به سمت رحم مي شود مي تواند بارداري خارج رحمي را به وجود آورد .
چه زماني بايد به پزشک مراجعه کرد ؟
نگران تکرار حاملگي خارج رحمي نباشيد
اگر جزو کساني هستيد که در معرض خطربارداري خارج رحمي هستند قبل از حاملگي با پزشک تان مشورت کنيد و چنانچه احساس کرديد که دوباره حامله شده ايد هر چه سريع تر به پزشک متخصص مراجعه کنيد تا وضعيت شما مورد بررسي قرار گيرد . بسياري از زنان مي توانند بعد از يک حاملگي خارج رحمي ، حاملگي طبيعي داشته باشند و هرگز نبايد نگران تکرار اين نوع حاملگي باشند . پزشکان توصيه مي کنند که بعد از بارداري خارج رحمي تا سه ماه بارداري بعدي به تعويق بيفتد تا وضعيت جسمي براي بارداري طبيعي کاملا بهبود پيدا کند .
آمارها حاکي از آن هستند که شصت درصد از زنان طي هجده ماه بعد از بيماري ، حاملگي طبيعي خواهند داشت .
درمان با توجه به اندازه جنين
اگر بتوان اين نوع حاملگي را در مراحل اوليه تشخيص داد و اندازه ي آن زير چهار سانتي متر باشد ، بايد از جراحي « لاپاراسکوپي» استفاده کرد . در تکنيک لاپاراسکوپي بدون باز کردن شکم و تنها با چند سوراخ کوچک جراحي انجام مي شود که ميزان خونريزي کمتر بوده و احتمال چسبندگي هاي پس از عمل کاهش مي يابد و به دليل کمتر بودن زمان عمل ، کوتاه بودن مدت اقامت در بيمارستان و کاهش نياز به داروهاي ضد درد و دوره ي نقاهت کمتر و کاهش هزينه ي درمان معمولاً بيماران رضايت بيشتري از اين عمل دارند . ولي در صورتي که جنين بزرگ شده باشد و از زمان حاملگي مدت بيشتري گذشته باشد يا چنانچه در لوله ي رحمي پارگي ديده شود بايد جراحي به روش «لاپاراتومي » استفاده کرد .
منبع: نشريه 7 روز زندگي شماره 111
