تغذيه و سلامت

مصرف كاهو بي خوابي را رفع مي كند
 

مرتضي صفوي متخصص تغذيه گفت: كاهو داراي ماده اي به نام Lactocarium است كه محرك خواب بوده و توصيه مي شود براي رفع بي خوابي قبل از خواب حتماً سالاد كاهو استفاده شود. اين متخصص تغذيه در گفتگو با فارس، افزود: به هر نوع اختلالات خواب در طول شب، واژه بي خوابي اطلاق مي شود. در بعضي شرايط، بي خوابي شبانه موقتي بوده، به دنبال نوعي استرس يا اضطراب پديد مي آيد ولي در بعضي مواقع، بي خوابي علت مهمتري داشته كه مي تواند ناشي از مشكلات فيزيكي يا روحي رواني در فرد باشد. وي گفت: علل ديگر بي خوابي مشكلاتي از قبيل سوء هاضمه، آسم، تنگي نفس يا كاهش قند خون است. مصرف الكل به مقدار زياد و همچنين استفاده از برخي داروها از عوامل ديگر بي خوابي است. اين متخصص تغذيه افزود: قبل از درمان بي خوابي بايد مسائلي از قبيل مشكلات تيروئيد، وجود افسردگي، ديابت، عفونت و سطح هموگلوبين خون بررسي شود، چرا كه وجود هر يك ازاين عوامل مي تواند منجر به ايجاد بي خوابي شود. صفوي گفت: تغذيه نقش عمده اي در درمان و پيشگيري از بي خوابي دارد. زمان مصرف انواع مختلف مواد غذايي نيز حائز اهميت است. انواع نان، ماكاروني، سيب زميني و برنج حاوي مقادير بالايي كربوهيدرات است كه در بدن ، به آرامي هضم و سوخته مي شود. يك عصرانه حاوي مقادير بالايي از كربوهيدرات و مقادير كم پروتئين مي تواند فرد را براي داشتن خواب مناسب شبانه آماده كند. وي افزود: موز، انجير، خرما و گوشت بوقلمون حاوي مقادير بالايي اسيد آمينه تريپتوفان هستند. تريپتوفان در بدن به سروتونين تبديل مي شود كه تركيب اخير منجر به حالت خواب آلودگي در فرد مي شود. شير نيز مقادير مناسبي تريپتوفان دارد. همچنين ماست حاوي سروتونين است. به همين علت مصرف هر يك از اين مواد غذايي، ساعاتي قبل از خواب شبانه توصيه مي شود. اين متخصص تغذيه گفت: گوشت و شير كم چرب نيز حاوي مقدار كافي ويتامين B6 هستند. وجود اين ويتامين براي سنتز سروتونين در مغز ضروري است. انواع ماهي هاي چرب مانند ماهي سالمون و ساردين و همچنين تخمه كدو و تخم كتان نيز به دليل داشتن اسيدهاي چرب امگا 3 براي پيشگيري از بي خوابي موثر هستند. تخمه آفتابگردان و كنجد نيز داراي اسيدهاي چرب امگا6 بوده، كه اين نوع اسيد چرب نقش عمده اي در سنتز مواد شيميايي در مغز دارد.

سيب زميني: مفيد و همه كاره
 

مرتضي صفوي متخصص تغذيه گفت: سيب زميني به دليل داشتن پتاسيم بالا به تقويت قلب كمك مي كند و مصرف آن براي افراد فشار خوني مفيد است. سيب زميني سرشار از بتاكاروتن (پيش ساز ويتامين A)، پتاسيم، فسفر، آهن، منيزيم و ويتامين «ث» است، اما ساقه و برگ هاي سيب زميني حاوي سمي بنام سولانين است و كه نبايد آن را مصرف كرد. وي گفت: مهم ترين ماده اصلي موجود در سيب زميني نشاسته است كه معمولا 9 تا 25 درصد آن را تشكيل مي دهد و براي تأمين انرژي ماده مفيدي مي تواند باشد. سيب زميني محك كننده لثه و مسكن درد معده است و به علت داشتن پتاسيم تقويت كننده قلب است كه مصرف آن را براي افراد فشار خوني مفيد است. براي درمان اسهال مصرف سوپ سيب زميني همراه با شير مفيد است. صفوي به فارس گفت: سيب زميني در بين سبزي ها ويتامين «ث» بالايي دارد و براي تأمين ويتامين «ث» مورد نياز براي جلوگيري از خونريزي لثه مفيد است. اين متخصص تغذيه اضافه كرد: سيب زميني حاوي مقدار زيادي ويتامين «ب 6» است و يك فنجان سيب زميني پخته 21 درصد «ب6» مورد نياز روزانه را تأمين مي كند. بسياري از آنزيم هاي بدن خصوصاً آنهايي كه در تبديلات پروتئيني درگير هستند به «ب6» محتاج هستند، در نتيجه براي توليد سلولهاي جديد به ويتامين «ب6» احتياج داريم، بهتر است بزرگسالان و افراد مسن حداقل هفته اي يك بار سيب زميني را جايگزين ديگر مواد نشاسته اي كنند. صفوي گفت: بهترين روش نگهداري سيب زميني اين است كه آن را در حجم كم در جعبه هايي چوبي كه از كف انبار يا محل نگهداري 40 سانتيمتر فاصله داشته باشد، قرار داده شود. دماي محل نگهداري بهتر است 4 درجه بالاي صفر و نيز تاريك باشد كه از جوانه زدن آن جلوگيري كند. اين متخصص تغذيه افزود: هر 100 گرم سيب زميني 90 كالري انرژي دارد و به دليل بالا بودن فيبر آن به علت افزايش قدرت دفاعي بدن مي شود. وي افزود: سيب زميني را بايد خوب شستشو داد. سيب زميني آماده را خريداري نكنيد به دليل اين كه ممكن است زياد شسته شده باشد و نشاسته آن از بين رفته باشد. در خريد سيب زميني دقت شود كه داراي جوانه نباشد. در كنار پياز نگهداري نشود به دليل اين كه پياز گازهايي از خود ساطع مي كند كه باعث خرابي و فساد سيب زميني مي شود، ضمن اين كه سيب زميني پخته تا چند روز در يخچال باقي مي ماند.

نمك يد‌دار را از تابش خورشيد دور نگه داريد
 

به گزارش ايسنا، ميترا انتظاري با بيان اين كه يد‌رساني از طريق همگاني كردن مصرف نمك يد‌دار ساده ترين و مطمئن ترين روش پيش گيري اين اختلالات است، گفت: انجام پژوهش در سال 1368 نشان داد كه در كشور ما حدود 15 ميليون نفر در معرض اختلالات خفيف و يا متوسط ناشي از كمبود يد هستند و 3 ميليون نفر نيز از عوارض شديد آن رنج مي برند. انتظاري با اشاره به اين كمبود يد باعث بروز اختلالاتي در راه رفتن، صحبت كردن، فكر كردن و كار كردن مي شود، گفت: يد به ويژه در اوايل دوران كودكي، بلوغ، حاملگي و شير دهي بيشتر مورد نياز است و دريافت مقدار كافي آن اهميت حياتي دارد؛ زيرا جنيني كه در رحم مادر در حال رشد است براي رشد و تكامل طبيعي به مصرف مداوم يد نياز دارد و اين مادر است كه مي تواند يد مورد نياز او را مانند مواد ديگر تأمين كند. و چنان چه مادر در معرض كمبود شديد يد قرار گيرد كودك دچار عقب ماندگي شديد ذهني و جسمي خواهد شد. وي ادامه داد: بهتر است نمك يد‌دار را در ظروف پلاستيكي، چوبي، سفالي، شيشه اي با سرپوش محكم نگه داريم تا از نفوذ هوا و رطوبت به آن جلوگيري شود. ضمن اين كه نبايد آن را براي مدت طولاني در معرض نور مستقيم خورشيد و يا رطوبت قرار داد زيرا يد آن از دست مي رود. اين كارشناس نگه داري و ذخيره كردن نمك يد‌دار به مدت طولاني و بيش از يك سال را موجب كم شدن يد آن دانست و گفت: اگر براي مصرف نمك در آشپزخانه و سر سفره از نمك هاي تصفيه شده يد‌دار استفاده شود به دليل خلوص بالا، ميزان يد بهتر و به مدت بيشتر استفاده كرد و نمك را در مرحله آخر پس از شست و شوي برنج به آن اضافه كرد تا يد آن حفظ شود. وي در پايان با بيان اين كه نمك بايد كم مصرف شود و همان مقدار كم هم نمك يد‌دار و تصفيه شده باشد، ابراز اميدواري كرد تا با مصرف نمك يد‌دار، هر روز از تولد 50 هزار كودك در جهان با ضريب هوشي پايين جلوگيري شود.
منبع:نشريه روشنان، شماره 10.