هري پاتر و باورهاي الهيات مسيحي
نويسنده:نازنين برادران
تحليل اعتقادي سلسله داستان هاي هري پاتر مي تواند کاملاً مناقشه برانگيز باشد،اما اين مسأله جنجال برانگيز به پيامدهاي جالبي منجر مي شود.پيتر کياچو، دين شناس ايتاليايي، يکي از تحليلگراني است که نسبت مجموعه داستان هاي هري پاتر با مجموعه باورهاي الهيات مسيحي را بررسي کرده و حاصل کار او در کتابي با عنوان «چشم اندازهاي انتقادي به هري پاتر»در سال 2009 م و از سوي انتشارات روتلج با ويرايش اليزابت هيلمن منتشر شده است.او در اين کتاب در جايگاه کارشناس الهيات کوشيده است پيام هاي معنوي، مذهبي و اخلاقي داستان هاي هري پاتر را مدنظر قرار دهد.نوشتار ذيل گزيده اي است فشرده از جوهر اساسي مطالب کتاب او.
داشتن درکي مسيحي و مثبت از هري پاتر اين خطر را در پي دارد که به خاطر ضديت با عقايد کساني که آنها را مسيحيان آنتي(ضد)رولينگ مي نامند، اين عقيده را ترويج کنيم که نويسنده کتاب هاي هري پاتر(رولينگ)نويسنده اي مسيحي است و آثار او نيز بيان کننده عقايد مسيحيان است.البته اين نظر نمي تواند چندان درست باشد؛ زيرا حتي اگر رولينگ يکي از اعضاي کليساي اسکاتلند هم بود، باز اين بدان معنا نيست که او در کتاب هايش عقايد مسيحيان را بيان کرده است.
کتاب هاي کودکان معمولاً دربردارنده ماجراهايي اخلاقي اند که بعضي از موضوعات واقعي يا واقعيت هاي ناخوشايند را با شيوه اي نمادين يا استعاره اي شرح مي دهند؛ زيرا با اين شيوه کودکان بهتر مي توانند چنين موضوعاتي را درک کنند.آميختگي اين ماجراهاي اخلاقي با مفاهيم نمادين مسيحي در واقعيتي نهفته است که عيسي مسيح به واسطه نمونه هاي ناشي از الگوهاي روايي مشابه آموخته بود.
پيتر کياچو، دين شناس ايتاليايي، و نويسنده کتاب «چشم اندازهاي انتقادي به هري پاتر»مفاهيم موجود در مجموعه داستان هاي هري پاتر را با مفاهيم مسيحي سنتي مقايسه کرده است.اين مقايسه در بخشي از کتاب که از تأثير جادو، کاريزما و هويت به صورتي گسترده استفاده کرده و در واقع اين مفاهيم را به تفصيل شرح داده و بر دوگانه گرايي ها، مفاهيم ثروتمندي، مرگ، نفرين ها و بلايا، گناه و وسوسه قدرت- نمايش باشکوهي از تم هاي مسيحي-چيره شده بسيار دقيق و جزئي است؛ در نتيجه به عقيده نويسنده، هري پاتر درکي پيچيده از زندگي را ارائه مي دهد :مرگ و اندوه سهم بسزايي دارند؛ دوستان باوفا و در عين حال منتقد برتر از غلامان حلقه به گوش منفعل هستند؛ و عشق، درستي و صداقت هميشه و بر همه چيز ارجح اند، حتي اگر به خطر منجر شوند.
نويسنده، در بخشي با عنوان تأثير جادو و ماوراءالطبيعه، نخست عقيده اي سنتي از مسيحيان را آورده که براساس آن جادو هميشه معناي ضمني منفي داشته است؛ به اين معنا که جادو و جادوگري هميشه به کساني که به نوعي گرفتار آن شده اند، لطمه زده و سبب آزار و رنجش آنها شده است.متأسفانه بايد گفت که چنين نگاهي به جادوگري به ايجاد چهره اي خشن و خون ريز از مسيحيت در ذهن اقوام ديگر منجر شده و همين ديد محو شدن مسئله جادوگري در فرهنگ علمي امروز را به دنبال داشته است.
امبرتواکو، در دفاع از هري پاتر، کساني را که از جادوگري واهمه دارند با آنهايي مقايسه کرده است که آن را شيوه زندگي خود قرار داده اند و با آن زندگي مي کنند.وي نوشته است:«آيا واقعاً ما به اين نکته اعتقاد داريم که کودکاني که داستان هاي جادوگري مي خوانند، دربزرگسالي خود به سحر ايمان پيدا خواهند کرد؟ همه ما به صورت طبيعي از غول ها و انسان هاي گرگ نما مي ترسيم، اما به عنوان يک بزرگسال، آموخته ايم که از سيب هاي سمي نترسيم و به جاي آن از سوراخ لايه ازن واهمه داشته باشيم...مشکل واقعي آن دسته کودکاني هستند که هرگز داستان هاي جادوگري نخوانده اند و آن دسته از بزرگسالاني که هر چه در برنامه هاي تلويزيوني مي بينند و مي شنوند، باور مي کنند».
بر اساس انجيل، طبيعت علت و سرچشمه اي ماوراءالطبيعي دارد که آن خداست.خدا همه چيز را از هيچ آفريد و پس از آن رويدادها به آنهايي که ذاتي طبيعي دارند و آنهايي که به اراده الهي به وجود مي آيند تقسيم شدند.در کتاب هايي که بر اساس تورات نوشته مي شوند، اين مسئله کاملاً آشکار است که اتفاقاتي وجود دارند که منشأ خدايي ندارند و از سويي نيز نمي توان آنها را توضيح داد.به همين علت مشخص نيست که کساني مانند ساحران، طلسم کنندگان و پيشگويان، که اعمالي ما فوق الطبيعه انجام مي دهند، چنين قدري را چگونه به دست آورده اند.از سويي ديگر پيامبران الهي چنين اعمالي را با بيان اين نکته که اين قدرت را خدا به آنها داده است، انجام مي دهند.در اينجا پرسش اين نيست که آيا واقعاً اينها اعمالي ماوراءالطبيعي هستند يا نه،بلکه پرسش اصلي اين است که اين اعمال را چه کسي و با چه قدرتي انجام مي دهد؟
تعريف رولينگ از جادو در مجموعه هري پاتر بسيار بديع است؛ در واقع در دنياي هري، جادو بيشتر بخشي از طبيعت است تا حقه اي ماوراءالطبيعه اي.آخرين کتاب از اين مجموعه کاملاً کيفيت طبيعي جادو را نمايان ساخته است؛ مثلاً آزاري که ساحران به مشنگ زادگان مي رسانند فقط براساس اين مسئله غير منصفانه و ظاهري بود که آنها، يعني مشنگ زاده ها،قدرت جادويي شان را قطعاً از کسي دزديده اند.
در بخش بعد، نويسنده به مسئله کاريزما،هويت و طبقه بندي نقش ها اشاره کرده است.سطر هاي ابتدايي اين بخش به ريشه يابي واژه کاريزما اختصاص دارد و يادآوري اين نکته که از قرن ها پيش تاکنون کاريزما را براي اشاره به انساني به کار مي برده اند که ويژگي هاي خاص و الهي دارد.
هري پاتر نيز درباره ويژگي هاي کاريزماهاست.در اين مجموعه گودريک گريفيندور، روونا راونکلاو، هلگا هوفلپوف و سالازار اسليترين چهار کاريزماي شناخته شده برا جادوگران هستند که چهار ويژگي اصلي دارن:شجاعت، زيرکي، پشتکار و جاه طلبي.اين ويژگي ها مبناي طبقه بندي دانش آموزان مدرسه جادوگري براي مستقر شدن در چهار گروه نيز بود.جاي دادن يک دانش آموز دختر يا پسر در گروه ي خاص صرفاً امري سازمان يافته نبود؛ پيوندي شديد و عميق به آن گروه، هويتي قوي که روحي والا از رقابت ايجاد مي کرد.البته همراه ريسکي بالا از تمايل به جدايي.
مجموعه هري پاتر اغلب از منظر عضوي از گروه گريفيندور نوشته شده است و اين امر حس رقابتي را به خواننده القا مي کند که بيشتر خوانندگان ترجيح مي دهند خود را در گروه هري قرار دهند تا در گروه دراکو مالفوي.لرد ولدمورت در کتاب هفتم به شدت به انحطاط رقابت در طبقه بندي و تبديل شدن آن به جدايي طبقات اعتراض کرده است:آنجا که مينروا مک گونگال به هوراگ اسلاگ هورن مي گويد:« اکنون زمان آن رسيده که گروه اسلايترين درباره وفاداري هاي او تصميم گيري کنند».
در الهيات مسيحي، کاريزما دقيقاً به مفهوم تابع آن پيوند خورده است.کشش دروني يکي از نقاط اتکاي اصلي کليساست؛ بنابراين تضاد ميان کاريزماها در يکي از منابع الهي سبب بي اثر شدن اعمال کليسا در جامعه مي شود.همين موضوع در جامعه سکولار نيز کاربرد دارد؛ جامعه اي با حاکميت خوب حداقل به نظام آموزشي مناسبي نياز دارد که با دولت مناسب حاکم بر آن جامعه همکاري کند.اين نياز به خوبي در مجموعه هري پاتر منعکس شده است؛ رابطه اي کاملاً قاطع و محکم ميان مدرسه و وزارت خانه؛ رابطه اي که اغلب دوستانه و نرم نيست و گاهي نيز فقدان صداقت متقابل درآن ديده مي شود.
براي وزارت خانه و مدرسه، با هم کارکردن بسيار دشوار است.کشمکش ميان آن دسته که با سياست درگيرند و گروهي که با مسائل آموزشي سروکار دارند، خطر تباهي جامعه را به دنبال دارد.پيامي که اين بخش از هري پاتر به مخاطب مي دهد اين است که گروه هاي متفاوت بايد به خاطرهدفي مشترک با هم کار کنند و نه اينکه فقط مريد متعصب گروهي سياسي باشند.اين پيام بسيار شبيه به يکي از سخنان پولس است:«تنوع بسيار است، اما خداي همه يکسان است».
در بخش «قلمرو پادشاهي خدا و قلمرو جادو»نويسنده عبارتي آورده که مربوط به مبحث آخرت شناسي است :«شما در بهشت گنجي خواهيد داشت».سپس در ادامه اين پيام را بررسي، و ارتباط آن را با داستانهاي هري پاتر بيان کرده است:«طلوع قلمرو پروردگار آخرين عمل به وعده هايي است که به بشر داده است.هري پاتر پسري است که در فقر شديدي پرورش مي يابد و در يک سالگي يتيم مي شود و از آن به بعد با دورسلي ها،تنها کساني که برايش باقي مانده اند،زندگي مي کند.اما او ميهمان چندان خوشايندي نيست.او بدرفتارو بدغذاست.شيوه رفتار آشنايانش با او داستان اليور تويست را در ذهن مخاطب تداعي مي کند.البته با تفاوت هايي کليدي؛ هري در زمان معاصر زندگي مي کند و دروسلي ها ثروتمند تر از فاگين،خويشاوند اليور تويست هستند که او را آزار مي داد و از طبقه متوسط جامعه بود.
وقتي هري يازده ساله شد اين خبر خوب و غير منتظره را به او دادند که ديگر فقير و تحمل ناپذير نيست.پولدار است، خيلي پولدار البته نه در دنيايي که تا به حال زندگي کرده بود،نه با خانواده اش،بلکه در جامعه جادوگرها.ثروت او به وسايل ارزشمندي محدود نمي شد که در صندوقي در بانک گرينگات پيدا کرد، بلکه او از نظر معنوي ثروتمند شده بود و به همين خاطر بسيار خوشحال بود.وقتي او به دنيايي قدم گذاشت که پدر و مادرش به آن تعلق داشتند، همه درباره او شنيده بودند و خيلي ها آرزو داشتند که با او دوست باشند؛ حتي دراکوي مالفوي!ثروت مادي هري طي کتاب هفتم افزايش مي يابد؛ زماني که هديه هايي گران قيمت دريافت مي کند و دارايي ذاتي به ارث مي برد.
رابطه هري با جامعه جادوگران مربوط به مبحث آخرت شناسي است؛ جايي که او پاداش دريافت مي کند.بخش جالب تر جنبه آخرت شناسي هري، انديشه و رفتار او پس از ثروتمند شدن است.هري مي توانست متکبر شود يا ثروتش را ضايع کند، اما نکرد.
بخش بعدي مربوط به زندگي و مرگ است؛ مرگي که هميشه بر تمام زندگي هري سايه انداخته بود.در اعتقادات مسيحي مرگ اهميت بسياري دارد.بر اساس گفته هاي پولس، مرگ نتيجه گناه آدم است و به همين علت مسيح بشر را از گناه و مرگ نجات داد.همچنين در فرهنگ مسيحيت مرگ را موجب آزادي روح بشر مي دانند و رولينگ با آميختن اين مفاهيم با مفاهيم امروزي، مانند فراموشي انسان امروز نسبت به مرگ، تصويري مطلوب ارائه کرده است که البته خواننده آن را به سبک معاصر و غربي درک خواهد کرد.
بخش آخر نيز به غلبه بر دوگانه پرستي اختصاص دارد.به عقيده نويسنده، داستان هاي هري پاتر گرايش هاي شديدي به سوي ضديت با دوگانه پرستي دارد.حتي درگيري هاي پايان نيافتني ميان خير و شر که پايه و اساس کتاب هاي رولينگ است و البته بسياري از کتاب هاي کودکان.در هري پاتر نيز مردم به دو دسته کاملاً خوب يا کاملاً بد تقسيم نشده اند.پرسش اين نيست که چه کسي خوب و چه کسي بد است.
بلکه در اين کتاب بيشتر به اين نکته توجه شده که چه چيز خوب و چه چيز بد است؛براي مثال گرچه در داستان روشن است که لرد ولدمورت، شخصيت بد داستان است، براي هري مهم است که بداند الهه انتقامش چگونه چنين شرير شده است.
به طور کلي بر اساس تحليل نويسنده مقاله «چشم اندازهاي انتقادي به هري پاتر»، مسيحيان، مانند سر افراد، هميشه با قدرت وسوسه شده اند و مي شوند، حتي عيسي مسيح را نيز آنان که قدرت داشتند به صليب کشيدند.با وجود اين رويکرد انتقادي رولينگ به انديشه دوپرستي و قدرت نه تنها مناقشه اي جالب و انتقاد از بخش ثابت تاريخ کليسا و رويکرد کنوني آن است، بلکه روش هاي سلطه جو و تفرقه اندازي را که جامعه و رسانه رواج مي دهند زير سؤال برده است.در داستان رولينگ قهرمان، يتيمي فقير است که با عشق به پدر و مادر و دوستانش به پرنسس تبديل مي شود.عشق معناي رستگاري و پيروزي نهايي است.
منبع:نشريه زمانه، شماره 90.
داشتن درکي مسيحي و مثبت از هري پاتر اين خطر را در پي دارد که به خاطر ضديت با عقايد کساني که آنها را مسيحيان آنتي(ضد)رولينگ مي نامند، اين عقيده را ترويج کنيم که نويسنده کتاب هاي هري پاتر(رولينگ)نويسنده اي مسيحي است و آثار او نيز بيان کننده عقايد مسيحيان است.البته اين نظر نمي تواند چندان درست باشد؛ زيرا حتي اگر رولينگ يکي از اعضاي کليساي اسکاتلند هم بود، باز اين بدان معنا نيست که او در کتاب هايش عقايد مسيحيان را بيان کرده است.
کتاب هاي کودکان معمولاً دربردارنده ماجراهايي اخلاقي اند که بعضي از موضوعات واقعي يا واقعيت هاي ناخوشايند را با شيوه اي نمادين يا استعاره اي شرح مي دهند؛ زيرا با اين شيوه کودکان بهتر مي توانند چنين موضوعاتي را درک کنند.آميختگي اين ماجراهاي اخلاقي با مفاهيم نمادين مسيحي در واقعيتي نهفته است که عيسي مسيح به واسطه نمونه هاي ناشي از الگوهاي روايي مشابه آموخته بود.
پيتر کياچو، دين شناس ايتاليايي، و نويسنده کتاب «چشم اندازهاي انتقادي به هري پاتر»مفاهيم موجود در مجموعه داستان هاي هري پاتر را با مفاهيم مسيحي سنتي مقايسه کرده است.اين مقايسه در بخشي از کتاب که از تأثير جادو، کاريزما و هويت به صورتي گسترده استفاده کرده و در واقع اين مفاهيم را به تفصيل شرح داده و بر دوگانه گرايي ها، مفاهيم ثروتمندي، مرگ، نفرين ها و بلايا، گناه و وسوسه قدرت- نمايش باشکوهي از تم هاي مسيحي-چيره شده بسيار دقيق و جزئي است؛ در نتيجه به عقيده نويسنده، هري پاتر درکي پيچيده از زندگي را ارائه مي دهد :مرگ و اندوه سهم بسزايي دارند؛ دوستان باوفا و در عين حال منتقد برتر از غلامان حلقه به گوش منفعل هستند؛ و عشق، درستي و صداقت هميشه و بر همه چيز ارجح اند، حتي اگر به خطر منجر شوند.
نويسنده، در بخشي با عنوان تأثير جادو و ماوراءالطبيعه، نخست عقيده اي سنتي از مسيحيان را آورده که براساس آن جادو هميشه معناي ضمني منفي داشته است؛ به اين معنا که جادو و جادوگري هميشه به کساني که به نوعي گرفتار آن شده اند، لطمه زده و سبب آزار و رنجش آنها شده است.متأسفانه بايد گفت که چنين نگاهي به جادوگري به ايجاد چهره اي خشن و خون ريز از مسيحيت در ذهن اقوام ديگر منجر شده و همين ديد محو شدن مسئله جادوگري در فرهنگ علمي امروز را به دنبال داشته است.
امبرتواکو، در دفاع از هري پاتر، کساني را که از جادوگري واهمه دارند با آنهايي مقايسه کرده است که آن را شيوه زندگي خود قرار داده اند و با آن زندگي مي کنند.وي نوشته است:«آيا واقعاً ما به اين نکته اعتقاد داريم که کودکاني که داستان هاي جادوگري مي خوانند، دربزرگسالي خود به سحر ايمان پيدا خواهند کرد؟ همه ما به صورت طبيعي از غول ها و انسان هاي گرگ نما مي ترسيم، اما به عنوان يک بزرگسال، آموخته ايم که از سيب هاي سمي نترسيم و به جاي آن از سوراخ لايه ازن واهمه داشته باشيم...مشکل واقعي آن دسته کودکاني هستند که هرگز داستان هاي جادوگري نخوانده اند و آن دسته از بزرگسالاني که هر چه در برنامه هاي تلويزيوني مي بينند و مي شنوند، باور مي کنند».
بر اساس انجيل، طبيعت علت و سرچشمه اي ماوراءالطبيعي دارد که آن خداست.خدا همه چيز را از هيچ آفريد و پس از آن رويدادها به آنهايي که ذاتي طبيعي دارند و آنهايي که به اراده الهي به وجود مي آيند تقسيم شدند.در کتاب هايي که بر اساس تورات نوشته مي شوند، اين مسئله کاملاً آشکار است که اتفاقاتي وجود دارند که منشأ خدايي ندارند و از سويي نيز نمي توان آنها را توضيح داد.به همين علت مشخص نيست که کساني مانند ساحران، طلسم کنندگان و پيشگويان، که اعمالي ما فوق الطبيعه انجام مي دهند، چنين قدري را چگونه به دست آورده اند.از سويي ديگر پيامبران الهي چنين اعمالي را با بيان اين نکته که اين قدرت را خدا به آنها داده است، انجام مي دهند.در اينجا پرسش اين نيست که آيا واقعاً اينها اعمالي ماوراءالطبيعي هستند يا نه،بلکه پرسش اصلي اين است که اين اعمال را چه کسي و با چه قدرتي انجام مي دهد؟
تعريف رولينگ از جادو در مجموعه هري پاتر بسيار بديع است؛ در واقع در دنياي هري، جادو بيشتر بخشي از طبيعت است تا حقه اي ماوراءالطبيعه اي.آخرين کتاب از اين مجموعه کاملاً کيفيت طبيعي جادو را نمايان ساخته است؛ مثلاً آزاري که ساحران به مشنگ زادگان مي رسانند فقط براساس اين مسئله غير منصفانه و ظاهري بود که آنها، يعني مشنگ زاده ها،قدرت جادويي شان را قطعاً از کسي دزديده اند.
در بخش بعد، نويسنده به مسئله کاريزما،هويت و طبقه بندي نقش ها اشاره کرده است.سطر هاي ابتدايي اين بخش به ريشه يابي واژه کاريزما اختصاص دارد و يادآوري اين نکته که از قرن ها پيش تاکنون کاريزما را براي اشاره به انساني به کار مي برده اند که ويژگي هاي خاص و الهي دارد.
هري پاتر نيز درباره ويژگي هاي کاريزماهاست.در اين مجموعه گودريک گريفيندور، روونا راونکلاو، هلگا هوفلپوف و سالازار اسليترين چهار کاريزماي شناخته شده برا جادوگران هستند که چهار ويژگي اصلي دارن:شجاعت، زيرکي، پشتکار و جاه طلبي.اين ويژگي ها مبناي طبقه بندي دانش آموزان مدرسه جادوگري براي مستقر شدن در چهار گروه نيز بود.جاي دادن يک دانش آموز دختر يا پسر در گروه ي خاص صرفاً امري سازمان يافته نبود؛ پيوندي شديد و عميق به آن گروه، هويتي قوي که روحي والا از رقابت ايجاد مي کرد.البته همراه ريسکي بالا از تمايل به جدايي.
مجموعه هري پاتر اغلب از منظر عضوي از گروه گريفيندور نوشته شده است و اين امر حس رقابتي را به خواننده القا مي کند که بيشتر خوانندگان ترجيح مي دهند خود را در گروه هري قرار دهند تا در گروه دراکو مالفوي.لرد ولدمورت در کتاب هفتم به شدت به انحطاط رقابت در طبقه بندي و تبديل شدن آن به جدايي طبقات اعتراض کرده است:آنجا که مينروا مک گونگال به هوراگ اسلاگ هورن مي گويد:« اکنون زمان آن رسيده که گروه اسلايترين درباره وفاداري هاي او تصميم گيري کنند».
در الهيات مسيحي، کاريزما دقيقاً به مفهوم تابع آن پيوند خورده است.کشش دروني يکي از نقاط اتکاي اصلي کليساست؛ بنابراين تضاد ميان کاريزماها در يکي از منابع الهي سبب بي اثر شدن اعمال کليسا در جامعه مي شود.همين موضوع در جامعه سکولار نيز کاربرد دارد؛ جامعه اي با حاکميت خوب حداقل به نظام آموزشي مناسبي نياز دارد که با دولت مناسب حاکم بر آن جامعه همکاري کند.اين نياز به خوبي در مجموعه هري پاتر منعکس شده است؛ رابطه اي کاملاً قاطع و محکم ميان مدرسه و وزارت خانه؛ رابطه اي که اغلب دوستانه و نرم نيست و گاهي نيز فقدان صداقت متقابل درآن ديده مي شود.
براي وزارت خانه و مدرسه، با هم کارکردن بسيار دشوار است.کشمکش ميان آن دسته که با سياست درگيرند و گروهي که با مسائل آموزشي سروکار دارند، خطر تباهي جامعه را به دنبال دارد.پيامي که اين بخش از هري پاتر به مخاطب مي دهد اين است که گروه هاي متفاوت بايد به خاطرهدفي مشترک با هم کار کنند و نه اينکه فقط مريد متعصب گروهي سياسي باشند.اين پيام بسيار شبيه به يکي از سخنان پولس است:«تنوع بسيار است، اما خداي همه يکسان است».
در بخش «قلمرو پادشاهي خدا و قلمرو جادو»نويسنده عبارتي آورده که مربوط به مبحث آخرت شناسي است :«شما در بهشت گنجي خواهيد داشت».سپس در ادامه اين پيام را بررسي، و ارتباط آن را با داستانهاي هري پاتر بيان کرده است:«طلوع قلمرو پروردگار آخرين عمل به وعده هايي است که به بشر داده است.هري پاتر پسري است که در فقر شديدي پرورش مي يابد و در يک سالگي يتيم مي شود و از آن به بعد با دورسلي ها،تنها کساني که برايش باقي مانده اند،زندگي مي کند.اما او ميهمان چندان خوشايندي نيست.او بدرفتارو بدغذاست.شيوه رفتار آشنايانش با او داستان اليور تويست را در ذهن مخاطب تداعي مي کند.البته با تفاوت هايي کليدي؛ هري در زمان معاصر زندگي مي کند و دروسلي ها ثروتمند تر از فاگين،خويشاوند اليور تويست هستند که او را آزار مي داد و از طبقه متوسط جامعه بود.
وقتي هري يازده ساله شد اين خبر خوب و غير منتظره را به او دادند که ديگر فقير و تحمل ناپذير نيست.پولدار است، خيلي پولدار البته نه در دنيايي که تا به حال زندگي کرده بود،نه با خانواده اش،بلکه در جامعه جادوگرها.ثروت او به وسايل ارزشمندي محدود نمي شد که در صندوقي در بانک گرينگات پيدا کرد، بلکه او از نظر معنوي ثروتمند شده بود و به همين خاطر بسيار خوشحال بود.وقتي او به دنيايي قدم گذاشت که پدر و مادرش به آن تعلق داشتند، همه درباره او شنيده بودند و خيلي ها آرزو داشتند که با او دوست باشند؛ حتي دراکوي مالفوي!ثروت مادي هري طي کتاب هفتم افزايش مي يابد؛ زماني که هديه هايي گران قيمت دريافت مي کند و دارايي ذاتي به ارث مي برد.
رابطه هري با جامعه جادوگران مربوط به مبحث آخرت شناسي است؛ جايي که او پاداش دريافت مي کند.بخش جالب تر جنبه آخرت شناسي هري، انديشه و رفتار او پس از ثروتمند شدن است.هري مي توانست متکبر شود يا ثروتش را ضايع کند، اما نکرد.
بخش بعدي مربوط به زندگي و مرگ است؛ مرگي که هميشه بر تمام زندگي هري سايه انداخته بود.در اعتقادات مسيحي مرگ اهميت بسياري دارد.بر اساس گفته هاي پولس، مرگ نتيجه گناه آدم است و به همين علت مسيح بشر را از گناه و مرگ نجات داد.همچنين در فرهنگ مسيحيت مرگ را موجب آزادي روح بشر مي دانند و رولينگ با آميختن اين مفاهيم با مفاهيم امروزي، مانند فراموشي انسان امروز نسبت به مرگ، تصويري مطلوب ارائه کرده است که البته خواننده آن را به سبک معاصر و غربي درک خواهد کرد.
بخش آخر نيز به غلبه بر دوگانه پرستي اختصاص دارد.به عقيده نويسنده، داستان هاي هري پاتر گرايش هاي شديدي به سوي ضديت با دوگانه پرستي دارد.حتي درگيري هاي پايان نيافتني ميان خير و شر که پايه و اساس کتاب هاي رولينگ است و البته بسياري از کتاب هاي کودکان.در هري پاتر نيز مردم به دو دسته کاملاً خوب يا کاملاً بد تقسيم نشده اند.پرسش اين نيست که چه کسي خوب و چه کسي بد است.
بلکه در اين کتاب بيشتر به اين نکته توجه شده که چه چيز خوب و چه چيز بد است؛براي مثال گرچه در داستان روشن است که لرد ولدمورت، شخصيت بد داستان است، براي هري مهم است که بداند الهه انتقامش چگونه چنين شرير شده است.
به طور کلي بر اساس تحليل نويسنده مقاله «چشم اندازهاي انتقادي به هري پاتر»، مسيحيان، مانند سر افراد، هميشه با قدرت وسوسه شده اند و مي شوند، حتي عيسي مسيح را نيز آنان که قدرت داشتند به صليب کشيدند.با وجود اين رويکرد انتقادي رولينگ به انديشه دوپرستي و قدرت نه تنها مناقشه اي جالب و انتقاد از بخش ثابت تاريخ کليسا و رويکرد کنوني آن است، بلکه روش هاي سلطه جو و تفرقه اندازي را که جامعه و رسانه رواج مي دهند زير سؤال برده است.در داستان رولينگ قهرمان، يتيمي فقير است که با عشق به پدر و مادر و دوستانش به پرنسس تبديل مي شود.عشق معناي رستگاري و پيروزي نهايي است.
منبع:نشريه زمانه، شماره 90.
