مبارک باد که داماد رخت اپوشه

از سنت هاي معمول در عروسي رنگين ساختن دست و پاي عروس و داماد با حناست که آن را اصطلاحا حنابندان مي نامند. حنا بستن آداب تشريفاتي دارد و آن را معمولا در سه نوبت انجام مي دهند. نوبت اول خصوصي است و با حضور خانواده عروس يا داماد صورت مي گيرد. از اين رو به «حناي دزدي» شهرت دارد. يعني حنايي که محرمانه بسته شده و کسي از آن آگاه نيست.
سه‌شنبه، 15 فروردين 1391
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما
مبارک باد که داماد رخت اپوشه

مبارک باد که داماد رخت اپوشه
مبارک باد که داماد رخت اپوشه


 





 
آشنايي با سنت هاي ازدواج بندري
عروس بندري حال و هواي خاصي دارد و رسم و رسوم خاص تر. از اين مردم خونگرم جز اين نيز انتظار نمي رود. مروري مختصر بر اين رسم و رسوم خواهيم داشت:
حنابندان:
از سنت هاي معمول در عروسي رنگين ساختن دست و پاي عروس و داماد با حناست که آن را اصطلاحا حنابندان مي نامند. حنا بستن آداب تشريفاتي دارد و آن را معمولا در سه نوبت انجام مي دهند. نوبت اول خصوصي است و با حضور خانواده عروس يا داماد صورت مي گيرد. از اين رو به «حناي دزدي» شهرت دارد. يعني حنايي که محرمانه بسته شده و کسي از آن آگاه نيست. نوبت دوم يک روز قبل از شب عروسي و نوبت سوم در شب عروسي و پس از صرف شام انجام مي شود. در اين شب داماد را با سلام و صلوات در جاي نرم و راحتي مي نشانند يک متکاي بزرگ زير شانه ها و متکاي ديگر زير ساق پاهاي او مي گذارند آنگاه ظرف محتوي حنا و نقل و نبات را مي آورند و ابتدا پاها و سپس دست ها را حنا مي بندند. دست و پاي حنا بسته را با دستمال هاي مخصوص که حنابند نام دارد مي پيچند و مي بندند و داماد را با همان حال تا بامداد فردا نگاه مي دارند. در طول مدتي که عده اي مشغول حنا بستن به دست و پاي داماد يا عروس هستند جماعتي از دوستان و خويشان آنها بالاي سرشان حلقه مي زنند و در حالي که اغلب دستمالي در دست دارند با آهنگ مخصوص حنابندان که بوسيله زن يا مردي خوش صورت اجرا مي شود دستمالها را به حرکت درمي آورند و دسته جمعي جواب مي دهند.
سات بران:
شبي که مراسم رسمي انجام مي شود يک بشقاب حنا با مقداري نقل و نبات و عود و غيره طي تشريفاتي خاص از منزل داماد به منزل عروس حمل مي شود و از آن جا متقابلا يک بشقاب حنا به منزل داماد مي رود. در طول راه نوازندگان با سرنا و دهل مي نوازند و همراهان با دست افشاني و شادماني مراسم «سات بران» را گرم و پرهيجان نگاه مي دارند.
در روزگاران قديم که وسيله روشنايي حتي چراغ زنبوري نيز وجود نداشت مسير جمعيت را با شاخه هاي فروزان نخل روشن مي ساختند. براي اين منظور چند تن از جوانان ورزيده و ماهر مرتبا از نخل ها بالا و پايين مي شدند و شاخه هاي خشک را با داس قطع مي کردند و مي ريختند تا روشنايي دچار توقف مي کردند و مي ريختند تا روشنايي دچار توقف نگردد و مشکل عبور جمعيت پيش نيايد.
نوازندگان:
در قديم در هر عروسي رسمي، تني چند از نوازندگان دوره گرد به نام «قوال» يا «لوطي» نيز شرکت داشتند و با سرنا، تمبک، چنگ و دهل سرو صدايي راه مي انداختند. لوطيان هريک در فني سررشته داشتند يکي چنگ ميزد، ديگري دهل و آن يکي سرنا. يکي دو نفر در ملق زدن و انجام حرکات نرم مانند روي دو دست راه رفتن و غيره ماهر بودند. گروه لوطيان معمولا عنتري هم با خود داشتند که هميشه بسته بود و گه گاه همراه لوطي، حرکاتي انجام مي داد و حاضران را مي خنداند. لوطيان طي چند روز توقف در منزل داماد به خوبي تر وخشک مي شدند و در پايان عروسي نيز مبلغي بر حسب قرار حق الزحمه مي گرفتند.
سر تراشان:
روز آخر، چند ساعت پس از صرف نهار، داماد در حالي که دستمال سبزي دور کمر بسته و کاردي نيز در آن جا داده با سلام و صلوات و ذکر مخصوص توسط چند نفر از دوستان به ميان جمعيت «شيريني» مي آوردند و بر صندلي مي نشانند تا دلاک (سلماني) با اصلاح سر و صورت به آرايش او بپردازد. در کنار صندلي داماد، عده اي از ياران و خويشان داماد گرداگرد سيني محتوي نقل و نبات و عود و گلاب مي نشيند و آماده دريافت و ثبت هداياي نقدي مدعوين مي شوند.
زيارت- حمام:
پس از اصلاح و آرايش داماد، نوبت به حمام رفتن مي رسد. خوانچه هاي محتوي لباس داماد- نقل و نبات و گل و گلاب به وسيله زنان خانواد داماد به حرکت درمي آيد و داماد پياده يا سوار اسب به سوي حمام حرکت مي کند. براي مراسم حمام نيزابياتي از قديم وجود داشته که توسط گروه زنان، به طور آرام با متانت خوانده مي شود همچنين در طول راه منزل تا حمام، دلاک و چند تن از جوانان که در کنار داماد قرار دارند ذکر مخصوص مي خوانند. سابقا هر وقت داماد سوار بر اسب به حمام و زيارت مي رفت پسر بچه اي را جلوي داماد مي نشانند به اين نيت که آن هم پسر بچه اي به مرحله دامادي برسد و هم داماد صاحب فرزند «پسر» گردد. وقتي که داماد ازآب خارج و آماده پوشيدن لباس نو شد سرود مخصوصي خوانده مي شود که بيت آن از اين قرار است:
مبارک باد که داماد رخت اپوشه که يک دست اکنه دو دست اپوشه
يعني مبارک باد که داماد لباس نو مي پوشد، يک دست از تن خارج مي کند و دو دست مي پوشد. در قديم که پوشيدن شال رسم بود، داماد شال بزرگي روي قباي خود مي بست و کلاهي بر سر مي گذاشت. بعضي طبقات به جاي کلاه، لنگي به صورت عمامه به سر مي گذاشتند. همين که داماد از حمام خارج شد او را با همان تشريفات اوليه به سوي زيارتگاه هاي محلي حرکت مي دهند. در منزل داماد بر دست و صورت پدر نشانه احترام و تشکر بوسه مي زند در همين لحظات پدر بخشي از دارائي خود را به عنوان «پانداز» به پسر مي بخشد. پس از آن به ديدار ديگران مي رود و چون از مردان فارغ گرديد به ميان زنان مي رود و نخست بر دست و صورت مادر بوسه مي زند اين رسم تا اوايل غروب ادامه دارد مدعوين يکي پس از ديگري از داماد و خانواده او خداحافظي کرده و به منازل خود مي روند. در آخرين ساعات شب آخر، عده اي از دوستان و نزديکان داماد در حالي که دو دست داماد را در دست دارند به سوي خانه عروس روانه مي شوند. در منزل عروس ابتدا از داماد و همراهان با چاي و شربت و شيريني پذيرايي مي شود آنگاه همراهان داماد از پدر عروس يا ولي او اجازه مي طلبند که داماد را در حجله نزد عروس ببرند و چون اجازه داده شد داماد را با ذکر صلوات نزد عروس مي برند و سر پسر بچه اي را به سر هر دوي آنان مي زنند به اين نيت که نخستين فرزند آنان پسر باشد و هر دو را به خدا مي سپارند و خود برمي گردند. معمولا عروس به سر مي برند سپس به خانه داماد مي آيند و تا مدتي هر روز نزديکي از منسوبان و دوستان به شام يا ناهار دعوت مي شوند.
منبع:عطر سيب پيش شماره اول


/ج

 

تبلیغات در راسخون
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
تقدیر از معلمی که جان دانش‌آموز را براثر خفگی نجات داد + فیلم
play_arrow
تقدیر از معلمی که جان دانش‌آموز را براثر خفگی نجات داد + فیلم
تعبیر جدید ترامپ از ونزوئلا ؛ دارایی جدید آمریکا است + فیلم
play_arrow
تعبیر جدید ترامپ از ونزوئلا ؛ دارایی جدید آمریکا است + فیلم
ادعای کارشناس پزشکی قانونی: جفری اپستین خفه شده است + فیلم
play_arrow
ادعای کارشناس پزشکی قانونی: جفری اپستین خفه شده است + فیلم
نجات خدمه نفتکش متخلف در تنگه هرمز توسط صیادان + فیلم
play_arrow
نجات خدمه نفتکش متخلف در تنگه هرمز توسط صیادان + فیلم
مسیریاب ایرانی با حال‌وهوای بازی GTA به‌روزرسانی شد + فیلم
play_arrow
مسیریاب ایرانی با حال‌وهوای بازی GTA به‌روزرسانی شد + فیلم
گروسی: بازگشت بازرسان آژانس به ایران نباید به توافق سیاسی مشروط شود + فیلم
play_arrow
گروسی: بازگشت بازرسان آژانس به ایران نباید به توافق سیاسی مشروط شود + فیلم
تجمع اعتراضی پلیس فرانسه در برابر اقامتگاه ماکرون + فیلم
play_arrow
تجمع اعتراضی پلیس فرانسه در برابر اقامتگاه ماکرون + فیلم
واکنش جالب یک جنوبی به انفجارهای پیاپی سپاه در تنگه هرمز + فیلم
play_arrow
واکنش جالب یک جنوبی به انفجارهای پیاپی سپاه در تنگه هرمز + فیلم
کارشناس آمریکایی: ایران توانایی ضربه زدن به هر پایتختی در جهان را دارد + فیلم
play_arrow
کارشناس آمریکایی: ایران توانایی ضربه زدن به هر پایتختی در جهان را دارد + فیلم
محمدجواد لاریجانی: پایان خوب جنگ، دوره‌ای جهشی برای پیشرفت کشور رقم می‌زند + فیلم
play_arrow
محمدجواد لاریجانی: پایان خوب جنگ، دوره‌ای جهشی برای پیشرفت کشور رقم می‌زند + فیلم
روایتی از تصمیم شهید علی لاریجانی برای پخش کامل نطق بنی‌صدر از تلویزیون + فیلم
play_arrow
روایتی از تصمیم شهید علی لاریجانی برای پخش کامل نطق بنی‌صدر از تلویزیون + فیلم
محمدجواد لاریجانی: پایان خوب جنگ، دوره‌ای جهشی برای پیشرفت کشور رقم می‌زند + فیلم
play_arrow
محمدجواد لاریجانی: پایان خوب جنگ، دوره‌ای جهشی برای پیشرفت کشور رقم می‌زند + فیلم
وقتی دنیای واقعی به وایس‌سیتی تبدیل می‌شود + فیلم
play_arrow
وقتی دنیای واقعی به وایس‌سیتی تبدیل می‌شود + فیلم
امتناع نخست‌وزیر چک از دست دادن با نتانیاهو مقابل دوربین‌ها + فیلم
play_arrow
امتناع نخست‌وزیر چک از دست دادن با نتانیاهو مقابل دوربین‌ها + فیلم
ادعای ترامپ درباره جنگ با ایران: آن‌ها را مجبور کرده‌ایم چیزی در اختیار نداشته باشند + فیلم
play_arrow
ادعای ترامپ درباره جنگ با ایران: آن‌ها را مجبور کرده‌ایم چیزی در اختیار نداشته باشند + فیلم