آشپزي ويژه بيماران قلبي

نارسايي قلبي چيست؟
 

بيش از 20 ميليون نفر در جهان به نارسايي قلبي مبتلا هستند و از آن رنج مي برند. نارسايي قلبي در بدن به آهستگي بروز و پيشرفت مي کند و به تدريج ماهيچه هاي قلبي را ضعيف مي سازد. در اين شرايط قلب با قدرت کافي خون را پمپ نکرده و بنابراين خون در بدن به خوبي جريان پيدا نمي کند و با مرور زمان ممکن است اين شرايط بدتر شود، ولي بايد توجه داشت که مي توان با کمک پزشک، کارشناس تغذيه و پرستار از پيشرفت بيماري جلوگيري نمود.
در واقع نارسايي قلبي بدين معناست که قلب نمي تواند خون را در بدن به خوبي پمپ کند و از آنجايي که عملکرد پمپي قلب ضعيف مي شود، خون به رگ هاي خوني اطراف شش ها برگشت پيدا کرده و باعث دشواري در تنفس مي گردد. بسياري افراد مبتلا به نارسايي قلبي پاهاي ورم کرده دارند. اين بيماري مي تواند برطول عمر فرد مبتلا اثر بگذارد.

کنترل نارسايي قلبي:
 

داروها بايد طبق دستور پزشک و منظم مصرف شوند،
از يک رژيم غذايي کم نمک پيروي کنند،
به هيچ عنوان از دخانيات استفاده ننمايند،
فعاليت بدني مناسب داشته باشند و
در صورت اضافه وزن، وزن خود را کاهش دهند.

محدوديت مصرف نمک:
 

وقتي نارسايي قلب تشخيص داده شد، اغلب نخستين اقدام درماني محدود کردن ميزان سديم غذايي مي باشد، در اين شرايط بسيار مهم است که ميزان دريافت سديم کاهش يابد، زيرا نارسايي قلبي باعث تجمع زياد سديم در بدن مي گردد و سديم هم باعث تجمع زياد آب مي شود و تجمع آب اضافي در بدن کار قلب را سخت تر مي سازد و باعث افزايش فشار بر قلب و تنگي نفس مي گردد. معمولاً پزشک با تجويز داروهاي ديورتيک( ادرار آور) براي کمک به کليه ها در جهت خلاص شدن از شر آب و نمک اضافي و کاهش حجم خون و بار کاري قلب کمک مي کند.

چگونه مي توان از يک رژيم کم سديم پيروي کرد:
 

گام اول: اضافه نکردن نمک به غذا
 

نمکدان را از دسترس خود دور کرده و هنگام طبخ غذا هم نمک اضافه نکنيد، با اين عمل ميزان نمک دريافتي خود را تا 30 درصد کاهش مي دهيد. ممکن است فکر کنيد که غذا بدون نمک فاقد مزه مي باشد، بنابراين براي طعم دار کردن غذاي خود موارد زير را به کار ببريد: از گياهان، ادويه ها و چاشني هاي بدون نمک مانند سير و پياز تازه، پودر سير و پياز بدون نمک، رزماري، کرفس و در نهايت از ليموترش تازه براي سالاد و انواع گوشت، مرغ و ماهي استفاده کنيد.
همچنين استفاده از سرکه، جعفري، زردچوبه، آويشن، زنجفيل، خردل، پودر کاکائو، دارچين، ريحان و سبزيجات معطر و فلفل سبز در افزايش طعم غذا بسيار مؤثر است.

گام دوم: استفاده از غذاهاي کم نمک به جاي انواع پرنمک
 

سعي کنيد به جاي غذاهاي پرنمک از غذاهاي مشابه و کم نمک استفاده کنيد، براي مثال به جاي يک برش همبرگر آماده از يک برش گوشت بدون نمک استفاده کنيد.

گام سوم: استفاده از غذاهاي تازه و کم سديم
 

ميوه ها و سبزي هاي تازه و منجمد شده سديم کمي دارند، همچنين گوشت و مرغ و ماهي تازه و منجمد و انواع حبوبات مانند نخود، لوبيا، برنج و عدس هم فاقد سديم مي باشند و مصرف آنها مشکل ساز نيست.

گام چهارم: يادگيري استفاده از برچسب هاي مواد غذايي
 

با خواندن برچسب مواد غذايي مي توانيد متوجه شويد که غذاي موردنظر شما چه ميزان سديم دارد، ولي طبق قوانين اکثر مواد غذايي فرآوري شده و کنسروي و آماده مصرف سرشار از سديم مي باشند.
در ادامه توجه شما را به تهيه غذايي کم نمک جلب مي نماييم:

خوراک سبزيجات
 

يک غذاي کم نمک براي مبتلايان به نارسايي قلبي

روش تهيه:
 

گريل را از قبل گرم نماييد. بادمجان ها را برش دهيد، با برس روي دو طرف آنها، روغن زيتون بماليد و در سيني قرار دهيد و در فرگريل کنيد تا کمي قهوه اي شوند. بعد آنها را برگردانيد تا طرف ديگر هم برشته شود. آنگاه برش هاي بادمجان را خرد نماييد.
1 قاشق سوپخوري روغن زيتون را در ظرف مناسبي گرم کنيد. سپس پياز را براي حدود 10 دقيقه بر روي حرارت متوسط تفت دهيد و هم بزنيد تا کمي طلايي شود. حالاسير، فلفل و کدو را بيفزاييد و براي 5 دقيقه ديگر بپزيد. گاهگاهي نيز آن را هم بزنيد.
آنگاه گوجه فرنگي ها، بادمجان، سبزي هاي خشک و پودر فلفل را اضافه نماييد و در ظرف را بگذاريد و براي حدود 10 دقيقه بر روي حرارت ملايم قرار دهيد. گاهي نيز آن را هم بزنيد. اکنون خوراک را به صورت گرم سرو نماييد.

يک رژيم کم سديم چيست؟
 

يک رژيم کم سديم بيشتر از 3000-2000 ميلي گرم در روز سديم ندارد، يعني حدود 3-2 گرم. جالب است بدانيد که يک قاشق چايخوري نمک حدود 2300 ميلي گرم سديم دارد.

مواد لازم برای هر 6 نفر:
بادمجان متوسط	2عدد	40 کیلو کالری
روغن زیتون	5-4 قاشق سوپخوری	600 کیلو کالری
پیاز برش داده شده	1 عدد بزرگ	57 کیلو کالری
سیر له شده	3-2 حبه	10 کیلو کالری
فلفل دلمه ای قرمز یا زرد خرد شده	1عدد بزرگ	30 کیلو کالری
کدوی خرد شده	2 عدد بزرگ	40کیلو کالری
گوجه فرنگی رسیده بدون پوست و خرد شده	650 گرم	110 کیلو کالری
سبزی های خشک*	1 قاشق چایخوری	15 کیلو کالری
پودر فلفل سیاه	به مقدار لازم	کیلو کالری
*مانند رزماری، آویشن و اورگانو

منبع: نشريه دنياي تغذيه، شماره 107