امگا 3 معجزه قرن جديد

امگا 3 نوعي اسيد چرب غيراشباع است که در زنجيره اتصالي کربن آن يک گروه کربوکسيل ( COOH) و چندين پيوند دوگانه وجود دارد. علت نامگذاري آن، قرار گرفتن اولين باند دوگانه بين اتم کربن هاي 3 و 4 در ساختمان شيميايي مولکول آن است و همين محل قرارگيري باند دوگانه باعث پيدا شدن خواص بيوشيميايي خاص امگا 3 مي شود.
اولين بار دو دانشمند به نام هاي دکتر بنگ (DR.BANG) و دکتر دايربرگ(DR.DYERBERG) پس از تحقيقات علمي روي چربي هاي ماهي، نام امگا 3( OMEGA-3) را بر آن نهادند و آن را اولين بار هنگام بررسي روش تغذيه اسکيموها در سال 1979 ميلادي کشف کردند. آنها با مطالعه روي خون اسکيموها مشاهده کردند با وجود اين که اسکيموها همراه غذاي اصلي خود( ماهي) از گوشت حيوانات پرچرب شکاري نيز استفاده مي کنند، اسيدهاي چرب موجود در خون آنها مانع از تجمع پلاکت و در نتيجه مانع از رسوبات و گرفتگي رگ ها مي شود.
سه اسيد چرب معروف از خانواده امگا 3 که روي آنها تحقيقات و مطالعات بيشتري انجام شده است، عبارتند از:
1. آلفا لينولئيک اسيد با نام اختصاري ALA
2- ايکوزا پنتانوئيک اسيد با نام اختصاري EPA
3- دو کوزا هگزانوئيک اسيد با نام اختصاري DHA
اما اين سه اسيد چرب ذکر شده از خانواده امگا 3 در چه موادي يافت مي شوند؟
مهمترين مخزن آلفالينوئيک اسيد(ALA) روغن بذر کتان است که حاوي مقدار قابل توجهي از اسيدچرب ALA است. پس از آن روغن گردو، جوانه گندم و سويا حاوي اين اسيدچرب هستند. ساير مواد غذاي فاقد اين اسيدچرب هستند يا مقداري بسيار جزيي از اسيدچرب ALA را دارند.
مخزن دو اسيد چرب ديگر از خانواده امگا 3 يعني ايکوزا پنتانوئيک اسيد(EPA) و دو کوزا هگزانوئيک اسيد(DHA) فقط و فقط ماهي است و در هيچ ماده غذايي ديگري تا به حال يافت نشده. اين دو اسيد چرب نقش مهمي را در تغذيه دارند و طي چند سال گذشته، مطالعات فراواني روي آنها انجام شده است.
خواص معجزه آساي اين دو اسيد چرب(DHA و EPA) در پيشگيري و درمان بسياري از بيماري ها شناخته شده است. با توجه به اين که اين دو اسيد چرب فقط در ماهي و روغن ماهي يافت مي شود، سعي کنيد ذائقه خود و خانواده خود را به اين سرمايه پربهاي الهي يعني ماهي که برکت و هديه اي ارزنده از طرف خداوند به بندگان خود است، عادت داده و آن را جزو برنامه غذايي خود قرار دهيد. متأسفانه در کشور ما به ماهي و فرآورده هاي دريايي کمتر اهميت داده مي شود و آن را از غذاهاي تشريفاتي يا محدود به ايام خاص مانند شب عيد مي دانند و تنها نقاط خاصي از کشور ما( مناطق شمالي و جنوب کشور) آن را در برنامه غذايي خود قرار مي دهند.

امگا 3 و پيشگيري از بيماري ها
 

براساس مطالعات فراوان ثابت شده که هرچه مصرف ماهي بيشتر باشد، اثرات مفيد آن در جهت جلوگيري از امراض زيادتر خواهد بود. اگر به کشور ژاپن توجه کنيم، مي بينيم که ژاپني ها نيز مانند اسکيموها مصرف ماهي بالايي دارند، به طوري که مصرف سرانه ماهي در ژاپن حدود 66 کيلو گرم در سال است. از طرفي ژاپني ها برعکس اسکيموها در برنامه غذايي خود از چربي بسيار کمي استفاده مي کنند. بررسي انجام شده نشان مي دهد که افراد ساکن ژاپن داراي متوسط عمر حدود 88 سال هستند. اين تحقيق تأييد کننده اثرات بسيار مفيد امگا 3 است. همچنين علت مرگ و مير و کوتاهي عمر در اسکيموها را مرتبط به حوادث و صدمات مي دانند، نه بيماري ها و سکته هاي قلبي و تنگي عروق.
در ايران مصرف سرانه ماهي حدود 5 کيلوگرم است که تفاوت فاحشي با کشور ژاپن دارد و متأسفانه عمر متوسط در ايران حدود 67 سال است که با عمر متوسط ژاپني ها يعني 88 سال فاصله زيادي دارد.
پژوهش هاي انجام شده در کشور پرتغال نيز نشان مي دهد کساني که در سواحل اين کشور ساکنند و به طور مرتب از ماهي استفاده مي کنند، در مقايسه با افرادي که در نقاط ديگر کشور هستند و ماهي کمي مي خورند، بسيار کمتر دچار چربي خون و سکته هاي قلبي مي شوند. افرادي که در ساحل دريا زندگي مي کنند، ده برابر بيشتر از گروه ديگر ماهي مي خورند و سطح امگا 3 خون آنها نيز در اندازه گيري هاي انجام شده بسيار بالاتر از گروه ديگر بوده است.
منبع: کوچه ما، شماره 10.