معرفي کتاب

ادبي
شاعر آينه ها
 

ميرزا عبدالقادر بيدل
*بيدل دهلوي را در هند و افغانستان و تاجيکستان (يعني ساير ملل فارسي زبان جز ايران) حافظ دوم مي دانند وادباي اين کشورها مثلي معروف دارند که «عرش اگر باشم، زمين زير پاي بيدلم». بيدل، در سال 1054 قمري (زمان سلطنت شاه جهان) متولد شد. در کودکي يتيم شد. عموي صوفي مسلکش سرپرستي او را به عهده گرفت. وقتي که بيدل ده ساله بود، عمويش يک بار ديد که دو شاگرد هم مدرسه او بر صرف صحيح فعل دعوا مي کنند. او را از مدرسه بيرون آورد و بيدل تا آخر، ديگر خودش معلم خود بود. مدتي نظامي بود ولي طبع لطيفش با اين کار موافق نبود. در بيست سالگي پيامبر اکرم (ص) را در عالم رؤيا ديد و به جرگه دراويش در آمد. از او اشعار نغز و متون عرفاني به جا مانده. اشعارش معمولا مشکل است و غمي لطيف دارد.
به عنوان نمونه:
براي خاطرم غم آفريدند
طفيل چشم من، يم آفريدند
چو صبح آن جا که من پرواز دارم
قفس با بال توأم آفريدند
گهر موج آورد، آيينه جوهر
دل بي آرزو، کم آفريدند
جهان خون ريز بنياد است، هش دار!
سر سال از محرم آفريدند
وداع غنچه را گل نام کردند
طرب را ماتم غم آفريدند
کف خاکي که بر بادش توان داد
به خون گل کرده، آدم آفريدند
دلم بيدل، ندارد چاره از داغ
نگين را بهر خاتم آفريدند
متأسفانه بيدل در ايران چندان شناخته شده نيست و ترجمه اثر صدرالدين عيني، شخصيت ادبي معروف تاجيکستان، يکي از معدود کتاب ها درباره اين شاعر بزرگ است.

ادبي
آدم باش تا آدم باشم!
 

مرگ قسطي
*«مردن، مفت و مجاني نيست! نفس آخر، کلي کار مي برد. بايد به هر قيمتي شده از خودت مايه بگذاري... آخرين بار صداي قلبم را مي شنوم که يک تلپ شل و ول مي کند... بعدش تولوپ!... بعد آئورت اش تکان مي خورد. انگار توي يک آستين کهنه ... بعد تمام. بازش مي کنند که ببينند توش چه خبر است... اما ديگر از افسانه قشنگم خبري نيست. همين طور از سوت سوتک. حضرت همه اش را برداشته و برده... به اش مي گويم جناب عزرائيل اولين قصه شناس دنيا شماييد...!» همان ابتداي کتاب، کار تمام شده است.
سلين انتخاب مناسبي براي شب هاي زمستان نيست که مي خزي زير پتو تا کتابي با ليوان شيري يا چاي داغي گرمت کند. جلال آل احمد، اولين کسي که سلين را وارد فضاي ادبي ايران کرد، تلخي و گزندگي رمان هايش خوشش مي آمد. سلين آن قدر از اطوارهاي ادبي دور است که هراس، نزديک ترين حس شما در خواندن کارهايش مي شود. داستان هاي او اغلب سرگذشت آدم هايي معمولي است که در ميانه آشوب جنگ جهاني دوم تنها سهم شان، گيج ماندن از زوال دامن گير زندگي است. آدم هايي که اتفاقات روزمره ، به راحتي به آدم کشي، نفرت و آزار مي کشاندشان. داستان هاي آشفته اش بي قهرمان اند و خبري از اميد و روي آرامش هم نيست. «مرگ قسطي» کتاب دوم از سه گانه مشهور سلين است که در 1936 منتشر شده. داستان از هذيان گويي هاي پراکنده پزشکي شروع مي شود و به گذشته? جواني -فردينان نام-باز مي گردد که روايت اش از گذشته، بيشتر انتقال آن حس و حال است و کمتر ماجرا جويانه فردينان کتاب بدبين و عصباني است و در برابر اعتراض ها مي گويد زمان او از در ديگري وارد خواهد شد که دنيا هم روش خشن اش را عوض کند.

خواندني
يک کتاب مرجع حسابي
 

تاريخ جهان لاروس-روزگار نو
*لاروس نام يک گروه انتشاراتي فرانسوي است که کارش توليد فرهنگ و کتاب مرجع است. يکي از محصولات اين مؤسسه، دايره المعارف تاريخي يا آن طور که معروف شده، «تاريخ جهان لاروس» است که علي رغم گذشت سي سال از انتشارش، همچنان به عنوان کتابي مرجع و معتبر شناخته مي شود. يکي از دلايل اعتبار اين تاريخ، نگاه به تاريخ جهان به عنوان يک کل، يک مجموعه وقايع به هم پيوسته، يک تلاش واحد است و ديگر اين که نويسندگان از ديدگاه تنگ غربي فراتر رفته اند و بهمه فرهنگ ها و ملل نظر دارند. ترجمه کتاب اول اين تاريخ (مربوط به دنياي باستان و قرون وسطي) از اين تاريخ را انتشارات سروش شش سال پيش عرضه کرده بود و جلد دوم کتاب که از 1500 تا 1970 را در بر مي گيرد، به تازگي آماده شده. يک ويژگي جالب توجه اين کتاب، داشتن تصاوير دست اول فراوان است.

آموزشي
فلسفه در همين دوروبر
 

فلسفه در عمل
*«من هديه کريسمسي به شما مي دهم و شما آن را زير درخت تان مي گذاريد با اين نيت که روز کريسمس آن را بگشاييد. بعدا تصميم مي گيرم که به جاي آن، چيز ديگري به شما هديه دهم. بنابراين، هديه جديد را در بسته بندي مشابهي مي پيچم و موقعي که حواستان نيست آن دو را جابه جا مي کنم. آيا اين کار دزدي است؟ آيا هنگامي که آن را زير درخت گذاشته ايد اما هنوز باز نکرده ايد، مالک آن هستيد؟» اين مسأله نمونه اي از فلسفه اخلاق و همين طور فلسفه حقوق است. کتاب «فلسفه» در عمل که عنوانش کاملا برازنده است، پر از اين نوع سؤال هاي عيني و عملي است. ازمنطق و شناخت شناسي گرفته تا فلسفه سياسي و فلسفه دين و در تمام اين حوزه ها، آن قدر فلسفه را به زندگي روزمره نزديک کرده که باورتان نمي شود قبلا چقدر از اسم فلسفه مي ترسيديد.
منبع: هفته نامه فرهنگي-اجتماعي همشهري جوان، شماره 53