تنبلي چشم
تنبلي چشم يا «آمبليوپي» زماني نمايان مي شود که چشم در دوره ي کودکي ديد طبيعي پيدا نکند. اين اختلال معمولاً در يک چشم و به دليل اختلال ديد چشم تنبل بر اثر عوامل مختلف نظير عيوب انکساري (دوربيني، نزديک بيني و انحراف چشم) يا عدم شفافيت مسير بينايي ناشي از عواملي نظير آب مرواريد، کدورت قرنيه و افتادگي پلک رخ مي دهد. عدم وضوح تصوير در چشم بيمار و شفافيت تصوير ايجاد شده در چشم سالم، سبب مي شود مغز بين دو چشم، چشم سالم را براي ديدن انتخاب و مسير ارسال تصوير از چشم بيمار به مغز را مسدود يا اصطلاحاً «خاموش» کند.
يعني امکان دارد چشمي که از نظر ظاهر کاملاً طبيعي است، از بينايي کامل و طبيعي برخوردار نباشد.
در صورتي که اشکال ديد کودک قبل از پنج سالگي درمان شود (حتي اگر چشم در اين مدت تنبل شده باشد) بينايي کامل به دست مي آيد، اما پس از پنج سالگي هر چه درمان چشم تنبل به عقب بيفتد، احتمال به دست آوردن بينايي کامل کمتر مي شود. به طوري که پس از هفت تا ده سالگي درمان هيچ تأثيري در بينايي نخواهد داشت.
* کودکان کم سن و سال با مشاهده و درک اشياي نزديک بيش از اشياي دور سر و کار دارند. اگر يک چشم نزديک بين و ديگري دوربين باشد، کودک چشم نزديک بين را براي بينايي ترجيح مي دهد، بنابراين چشم دوربين مورد استفاده قرار نمي گيرد و تنبلي پيدا مي کند. اين نوع اختلال اصطلاحاً، «آنيزومتروپي» نام دارد. حالت اخير ممکن است باعث تنبلي هر دو چشم شود.
* اشکالات مادرزادي در ساختمان چشم مانند آب مرواريد و پايين افتادگي پلک باعث مي شود چشم نتواند تصوير واضحي از اشيا دريافت کند و به تدريج دچار تنبلي شود. در مورد «کاتاراکت» بهترين درمان عمل جراحي است که اگر پس از تولد يعني تا سه ماهگي صورت بگيرد، نتيجه ي بهتري خواهد داشت.
* گاهي اوقات مدت درمان چند سال زمان مي برد، در اين صورت والدين بايد استقامت، پشتکار و حوصله ي لازم را داشته باشند و از رفت و آمد نزد متخصص و ساير مشکلات جانبي خسته نشوند.
* اگر متخصص توصيه کرد چشم کودک را ببنديد، طبق دستور او عمل کنيد.
* در صورت تشخيص تنبلي چشم حتماً تا پايان ده سالگي پيگير وضعيت بينايي و تغييرات عيوب انکساري کودک باشيد.
* براي جلوگيري از تنبلي چشم، کودک بايد بعد از تولد در زايشگاه توسط متخصص کودکان و در سنين سه تا چهار ماهگي و دو تا سه سالگي توسط چشم پزشک معاينه شود.
منبع:7 روز زندگي شماره 136
ديد کلي
يعني امکان دارد چشمي که از نظر ظاهر کاملاً طبيعي است، از بينايي کامل و طبيعي برخوردار نباشد.
در صورتي که اشکال ديد کودک قبل از پنج سالگي درمان شود (حتي اگر چشم در اين مدت تنبل شده باشد) بينايي کامل به دست مي آيد، اما پس از پنج سالگي هر چه درمان چشم تنبل به عقب بيفتد، احتمال به دست آوردن بينايي کامل کمتر مي شود. به طوري که پس از هفت تا ده سالگي درمان هيچ تأثيري در بينايي نخواهد داشت.
علايم تنبلي چشم
شرح بيماري
عوامل ايجاد کننده تنبلي چشم
* کودکان کم سن و سال با مشاهده و درک اشياي نزديک بيش از اشياي دور سر و کار دارند. اگر يک چشم نزديک بين و ديگري دوربين باشد، کودک چشم نزديک بين را براي بينايي ترجيح مي دهد، بنابراين چشم دوربين مورد استفاده قرار نمي گيرد و تنبلي پيدا مي کند. اين نوع اختلال اصطلاحاً، «آنيزومتروپي» نام دارد. حالت اخير ممکن است باعث تنبلي هر دو چشم شود.
* اشکالات مادرزادي در ساختمان چشم مانند آب مرواريد و پايين افتادگي پلک باعث مي شود چشم نتواند تصوير واضحي از اشيا دريافت کند و به تدريج دچار تنبلي شود. در مورد «کاتاراکت» بهترين درمان عمل جراحي است که اگر پس از تولد يعني تا سه ماهگي صورت بگيرد، نتيجه ي بهتري خواهد داشت.
پيشگيري
درمان
* گاهي اوقات مدت درمان چند سال زمان مي برد، در اين صورت والدين بايد استقامت، پشتکار و حوصله ي لازم را داشته باشند و از رفت و آمد نزد متخصص و ساير مشکلات جانبي خسته نشوند.
* اگر متخصص توصيه کرد چشم کودک را ببنديد، طبق دستور او عمل کنيد.
* در صورت تشخيص تنبلي چشم حتماً تا پايان ده سالگي پيگير وضعيت بينايي و تغييرات عيوب انکساري کودک باشيد.
* براي جلوگيري از تنبلي چشم، کودک بايد بعد از تولد در زايشگاه توسط متخصص کودکان و در سنين سه تا چهار ماهگي و دو تا سه سالگي توسط چشم پزشک معاينه شود.
منبع:7 روز زندگي شماره 136
