رازهاي دژ راين

ارگ راين در جنوب غربي شهر کنوني راين در استان کرمان قرار دارد. اين بناي بزرگ و بسيار زيباي خشتي تا حدودي به ارگ تاريخي بم شبيه است و بر بالاي تپه اي قرار دارد. ارگ راين يکي از مهمترين آثار تاريخي کهن راين است و گفته مي شود قدمت آن به دوره ساسانيان بر مي گردد. در تاريخ کرمان، از قلعه راين در قرن اول هـ.ق. نام برده شده است. ارگ هايي با قدمت و سابقه بيشتر در اين محل وجود داشته که بر اثر حوادث طبيعي از بين رفته اند.
اين ارگ تنها داراي يک ورودي است که در بخش شرقي آن قرار دارد و به وسيله سر در بزرگ و باشکوهي به محوطه داخلي راه مي يابد. بعد از عبور از کوچه هاي شرقي- غربي به چهار سوي کوشک هشت ضلعي مي رسيم که انتهاي راهرو آن به چهار ساختمان زيبا که احتمالاً محل اعيان نشين ارگ بوده، ختم مي شود.
ارگ راين الگويي از قلعه هاي مسکوني شهرهاي قديم را به تماشا مي گذارد. اين ارگ مانند ساير دژها بخش عامه نشين و اعيان نشين دارد و فضاهاي معماري مورد نياز مردم نظير زورخانه، مسجد و اصطبل در آن ديده مي شود. مصالح کلي آن خشت خام است.
ارگ راين يکي از دژهاي فرمانروايي ميرزا حسين خان (رايني) بوده که در زمان نادرشاه افشار و پسر او محمد علي خان در زمان زنديه بوده است. اين ارگ پس از سرنگوني نوادگان ميرزا حسين خان مشهور به مير حسيني بوده که هنوز گروهي از آنان در اين شهر و بيشترشان در شهر کرمان هستند. فرمانروايي پدر و پسر در اين ولايت نشان از رخنه و محبوبيت آنان در اين سرزمين دارد تا آنجا که اين ارگ در بسياري از منابع با نام ارگ ميرزا حسين خان ناميده شده است... ديدن اين ارگ بزرگ و تاريخي زيبا انسان را به وجد مي آورد...
منبع: نشريه اطلاعات هفتگي- ش 3403.