تپه ای در مزرعه ی گریفون

مرد جوان، نگران و مضطرب، جلو پنجره ی اتاق زیر شیروانی ایستاده بود. آخرین نگاه را به قله ی تپه ای در دوردست افکند و سپس ضربه ی ملایمی به اهرم فلزی نصب شده روی تابلوی کنار دستش وارد کرد. بلافاصله صدای شلیک تک تیری در تاکستانها پیچید، از فراز تپه ها و مزارع گذشت و به گوش مرد جوان رسید.
پیامی که مرد جوان از دستگاه واقع در اتاق زیر شیروانی فرستاده بود، با سرعت نور به برادرش رسیده بود که در پایین دره منتظر دریافت این پیام بود. برادرش نیز دستگاه دیگری در کنار خود داشت و شاهد بودکه این دستگاه ارتعاشات را از هوا دریافت می کند. او با شلیک گلوله ای از تفنگ خود، به مرد جوانی که در اتاق زیر شیروانی منتظر بود، اطلاع داد که ماهها کار طاقت فرسا و صبورانه به نتیجه رسیده است. دانشمندانی که معلوماتی بسیار بیشتر از او داشتند، در مورد همین قدر موفقیت نیز تردید نشان داده بودند.
اما این مرد جوان بر تردیدهای این دانشمندان، و همچنین بر تردیدهای خودش، غلبه کرده بود. او پیامی را از طریق هوا فرستاده بود، آن هم به مسافتی که در باور هیچ کس نمی گنجید. دستگاههای فرستنده و گیرنده ی او با سیم به هم متصل نشده بودند. درختها، خانه ها و تپه های مرتفع از عبور پیام جلوگیری نکرده بودند. او به خوبی می دانست که حالا دانشمندان ادعا خواهند کرد که فرستادن پیام به فاصله ای دورتر از این امکان ندارد.
خوشبختانه این مرد جوان اعتقادی تزلزل ناپذیر داشت. در نظر او شلیک تفنگ صرفاً نشانه ی موفقیت نخستین گام بود. به اعتقاد او روزی می رسید که پیامهای بیسیم سرتاسر جهان را در نوردند.

جهان پر از سیم

سال 1895 سال هیجان انگیزی بود، یکی از سالهای پایانی قرنی که تغییرات شگرفی در درک علمی انسان از جهان به ارمغان آورده بود. استفاده از الکتریسته هنوز پدیده ای نو بود. تازه از ابتدای این قرن، دانشمندان ومخترعان یاد گرفته بودند که آن را به صورتی قابل استفاده تولید کنند. مخابره ی تلگراف برقی از سال 1840 امکان پذیر شده بود و به کار انداختن ماشین آلات با برق هم پس از این تاریخ عملی شد. از زمانی که برای نخستین بار الکتریسیته برای روشنایی خانگی به کار رفت، هنوز بیش از چهارده سال نمی گذشت.
روزگار انتقال فیزیکی پیام، خواه به دست پیکهای پیاده یا سواره، یا با کشتیهای اقیانوس پیما و بعدها، با قطار، سپری شده بود. در سال 1890 پیامها را سرعت و دقت، از طریق تلگراف یا تلفن، مخابره می شد. فقط کافی بود بین فرستنده و گیرنده ی پیام سیم کشیده شود و جریان الکتریسیته از آن عبور کند.
با نزدیک شدن به پایان قرن نوزدهم، بسیاری از دانشمندان می کوشیدند راهی برای برقراری ارتباط بین نقاط دور از هم، بدون استفاده از سیم، پیدا کنند. بعضی از آنها موفق شده بودند الکتریسیته را از داخل زمین یا آب، تا چند کیلومتر دورتر انتقال دهند. آنها بین فرستنده و گیرنده سیم نکشیده بودند، اما سیمهای طویلی را به موازات هم و در دو طرف مسیر انتقال پیام کشیده بودند. درحقیقت تنها راه انتقال پیام به فواصل دور، انتقال آن با سیم بود.
تا سال 1895 کابلهای زیادی زیر دریا کشیده شده بود که مهمترین آنها کابل زیر دریایی اقیانوس اطلس بود که اروپا را به امریکای شمالی متصل می کرد. پیامها به صورت الکتریسته در طول این کابلها جریان داشتند. تلگرافچیها از الفبای مورس برای مخابره ی پیام استفاده می کردند. در الفبای مورس به جای هر حرف الفبا، ترکیب خاصی از نقطه و خط به کار می بردند. این پیامها را با قطع و وصل کردن الکتریسته مخابره می کردند. برای استفاده از این روش کابلهای سنگین و با دوام، در زیر زمین، روی زمین یا در بستر اقیانوس می کشیدند.

رؤیای مارکونی

« مشکل اصلی من این بود که ایده ام بسیار ابتدایی به نظر می رسید و چنان منطق ساده ای داشت که نمی توانستم قبول کنم کسی قبلاً به فکر عملی کردن آن نیفتاده است. در حقیقت آلیور لاج این کار را کرده بود، اما در یافتن راه حل مرتکب اشتباه کوچکی شده بود. این ایده چنان در نظر من واقعی و ملموس بود که نمی توانستم بپذیرم دیگران آن را کاملاً خیالپردازانه تلقی می کنند.»
گول یلمو مارکونی
مرد جوانی که در اتاق زیر شیروانی با او آشنا شدیم، دیدگاه دیگری داشت. او به ارتعاشاتی فکر می کرد که می توانستند کیلومتر ها در هوا جا به جا شوند. کوهها، اقیانوسها، جنگلها یا دریاچه ها مانع عبور سیگنالهای او نمی شدند. برقراری اتصال فیزیکی بین فرستنده و گیرنده لازم نبود. گذشته از هر چیز، سیگنالهای او با سرعت نور، یعنی با سرعتی در حدود 300000 کیلومتر در ثانیه، حرکت می کردند.
رؤیای گول یلمو مارکونی در بیست سالگی به ذهنش رسید و در بیست و سه سالگی آن را تحقق بخشید. چه کسی می داند که آیا مارکونی می توانست تصور کند که ارتعاشات الکتریکی که او در مزارع ایتالیا، در پیرامون خانه اش پخش می کند، روزی به ماهواره هایی خواهد رسید که در فضا دور زمین می چرخند و سپس به سوی زمین باز خواهد گشت. در زمان مارکونی، این روش ارتباط را بیسیم می نامیدند؛ امروز ما آن را ارتباط رادیویی می نامیم.

معجزه ی بیسیم

انسانهای بیشماری جان خود را مدیون اندیشه های گول یلمو مارکونی هستند. ارتباطات بیسیم، کشتیها، هواپیماها و جوامع مختلف واقع در دور افتاده ترین نقاط زمین را با هم مرتبط می کند. حتی در مراحل اولیه، پیامهای بیسیم که با سرعت نور منتقل می شدند، به یاری کسانی می شتافتند که تا آن زمان دور از دسترس تصور می شدند.
تحقیقات مارکونی دروازه ای بود که به سوی عصر رادیو و تلویزیون گشوده شد. با همان بیسیم اولیه ی مارکونی، برقراری ارتباط فوری بین کسانی که هیچ نوع واسطه ی اتصال فیزیکی نداشتند، امکانپذیر شد؛ تحولی که امروز کمتر به آن توجه می کنیم. خدمات مختلفی از قبیل امداد رسانی، عملیات نجات و برقراری امنیت در جهان امروز، ریشه در نیرویی دارد که مارکونی برای نخستین بار آن را به نمایش گذاشت. دریافت مستقیم برنامه های رادیو و تلویزیونی در خانه، با فشار دادن یک دکمه یا پیچاندن دکمه ای دیگر، نتیجه ی تکمیل همان ایده ی اولیه ی مارکونی است.

تحقیقات اولیه

هرگز نمی توان منکر نقش مارکونی در ابداع بیسیم شد، اما سرگذشت بیسیم بسیار دور و درازتر از سرگذشت مارکونی است. تحقیقات مارکونی بر تحقیقات دانشمندان برجسته ی دیگری مبتنی بود.
سیستم مارکونی با تلفیق و اصلاح اختراعات دیگری ساخته شد که حاصل چندین دهه کار دانشمندان و مخترعان دیگر بود. مارکونی با پیشبرد تحقیقات خود، دانشمندان دیگری را هم به مطالعه در زمینه ی ارتباطات بیسیم تشویق کرد. آنها با اضافه کردن اختراعات خود به اختراع مارکونی به او کمک کردند تا تأسیسات بزرگ مارکونی را طراحی کند و بسازد.
اما در نظر اغلب مردم، این مارکونی بود که توانست رؤیایی بزرگ را به واقعیتی عینی تبدیل کند. او با استفاده از اصول علمی ، ابزاری گرانبها در اختیار جهانیان گذاشت. او با ایجاد این تحول، آتش اشتیاق و علاقه به بیسیم را در میان دانشمندان و مخترعان همه جای جهان شعله ور کرد.
منبع :برچ ، بورلی، (1385)، پیشگامان علم گول یلمو مارکونی، (پیشاهنگ جهان بیستم)، محمد رضا افضلی، تهران: موسسه فرهنگی فاطمی، چاپ اول 1385.