نویسنده: بهاءالدین خرمشاهی
گیلبرت رایل (1900-1976) ، Gilbert Ryle فیلسوف انگلیسی که غالب زندگی تحقیقاتی اش را در اکسفورد گذرانید، در دانشگاه آکسفورد استاد فلسفه متافیزیکی بود. از سال 1947 پس از بازنشستگی ج. ا. مور(1873-1958) ، سردبیر نشریه معتبر و مشهور ذهن Mind بود. مشرب فلسفی او در آغاز، تحلیل زبانی بود، ولی با نوشتن و پس از نوشتن مقاله معروفش به نام « تعبیرات همواره گمراه کننده» از آن مکتب انصراف داد. فعالیت جدی اش را با نوشتن انتقاد بر پدیدار شناسی هوسرل و هستی و زمان هایدگر آغاز کرد. پس از بازگشت ویتگنشتاین به انگلستان با یکدیگر همدل و همسخن شدند.
نخستین کتاب مهم او مفهوم ذهن (1949) The Concept of Mind است که انتقاد شدیدی از مفهوم خود آگاهی و دوگانگی نفس و بدن در نزد دکارت است. دیگر از آثار او براهین ذوالحدین(1954)Dilemmasاست. رایل در زندگینامه کوتاه خود نوشتش به رابطه اش با پوزیتیویسم منطقی و گسستنش از نفوذ این نحله در اندیشه فلسفی خود اشاره دارد نیز در همین رابطه می گوید:
« . . . در سالهای 1930، « حلقه وین» بر تفکر فیلسوفان همنسل ما و نسل بعد تاثیر شگرفی کرد. هجومی که این نحله به اندیشه و احکام متافیزیک می آورد، چندان درد و دریغی در ما برنمی انگیخت. گذشته از هر چیز کسی را هم نمی دیدیم که دل به متافیزیک سپرده باشد؛ نسخه ای که از نمود و بود( برادلی] داشتیم گرد و غبار گرفته بود و اغلب ما حتی کتاب هستی و زمان [ هایدگر]را رویت نکرده بودیم. از سوی دیگر در اصل تحقیق پذیری در عین اغتشاشی که داشت چیز مهمی نهفته بود. ولی هنوز این « معیار» و « محک» را با آن شرایط وسواس آمیزش در بست نپذیرفته بودیم. اما در معاملات فلسفی نقدش را صرف می کردیم. »
منبع: خرمشاهی، بهاءالدین، (1382) ، پوزیتیوسم منطقی(رهیافتی انتقادی) ، تهران، شرکت انتشارات علمی و فرهنگی، چاپ نخست 1361.
