پنیر عصر حجر

باقی مانده‌های قدیمی‌ترین پنیر شناخته شده در ظروف سفالین دوره‌ی نوسنگی یافت شد. باقی مانده‌ی شیر هفت هزار ساله ممکن است نشانه‌ای از زمان تولد صنعت لبنی مدرن امروزه باشد. خرده سفال‌های قدیمی کشف شده در این رابطه، می‌توانند نمایانگر شناسنامه‌ی تولد صنعت جدید لبنیات باشند.
ای پنیر چدارِ پانزده ساله جا باز کن! محققین عقیده دارند که امکان دارد آن‌ها نمونه‌ای از باقی مانده‌ی پنیری به قدمت حدود هفت هزار سال را یافته باشند – قدیمی‌ترین حضور شناخته شده‌ی یک محصول لبنی حفظ شده (یا سالم نگه داشته شده).
در دهه‌های 1920 و 1930 میلادی باستان شناسان شروع به برهنه کردن قطعاتی باستانی از ظروف سفالی پر سوراخی کردند. سرامیک‌های دوباره سوار شده بلافاصله صافی‌های پنیر را به ذهن دانشمند مردم شناسِ پرینستون، پیتر بوگولی، متبادر کرد، که مقاله‌ای در مورد آن‌ها در سال 1984 میلادی منتشر کرد.

 

این چیزی بود که همواره مورد علاقه‌ی زمین-شیمی آلی‌دان و کارآگاه لبنیات ماقبل تاریخ، اِوِرشِد از دانشگاه بریستول، بود، بنابراین او تصمیم گرفت به گونه‌ای مطمئن از موضوع سردرآورد. او آزمایش‌های قانونی را روی باقی مانده‌های چرب درون این ظروف سفالی به عمل آورد و تأیید کرد که آن‌ها از مشتقات شیر هستند. اِوِرشد می‌گوید اطمینانی وجود نداشت که محتویات، پنیر باشند، اما «آن ها به وضوح نوعی محصول لبنی را عصاره‌گیری می‌کردند».
پنیر بدیهی‌ترین پاسخ است. این محصول وقتی شکل می‌گیرد که شیر با آنزیم‌هایی به نام پنیرمایه (شیردان) از معده‌ی جانور پستان‌دار مخلوط شود. ترکیب به صورت دلمه‌های مایه‌ی پنیر می‌بندد که متعاقباً می‌تواند از آب پنیر باقی مانده غربال شود. پروسه‌ی ساخت پنیر درواقع آن‌چنان ساده است که اِوِرشد فکر می‌کند که سازندگان این ظروف سفالین، که ممکن است نخستین کشاورزان در اروپا بوده باشند، احتمالاً این روش را با به کار بردن معده‌ی خشک شده‌ی پستان‌داران برای ذخیره‌ی شیر آن‌ها، به طور تصادفی کشف کرده باشند.
اِوِرشِد گفت که صافی‌های پنیر نمایانگر مرحله‌ی مهمی از تکنولوژی و نیز فرهنگ زارعان اولیه‌ی دوران نوسنگی است. او می‌گوید: «درواقع شما یک ابزارِ ساخته شده به دست آورده‌اید که نوعی عمل آشپزی خانگی را انجام می‌دهد. اساساً این، جایی است که الگوی چیزی که اکنون صنعت جهانی لبنیات است از آن شروع شد.»