اوناگر و خواص دارویی روغن آن

خواص و کاربردهای روغن اوناگر

اگر خوب دقت شود حتی گیاهان پیش پا افتاده اغلب خواص سودمندی دارند.
یکی از این گیاهان، علفی وحشی است که اصلش از آمریکا بوده و در قرن هفدهم میلادی به اروپا آورده شده است. گیاهی است از خانواده‌ی گل آویزیان که نخست برای تزیین و استفاده‌ی خوراکی از ریشه شیرینش کاشته می شد ولی چندی است پژوهشگران پی برده اند روغنی که از دانه های آن به دست می‌آید (اوناگر ONAGER) دارای اسیدهای چرب اساسی است. یکی از گیاهان هم خانوادۀ آن علف گورخر نام دارد. نام علمی این گیاه Oenothera Bennis است که مفهوم دو ساله بودنش را می‌رساند یعنی یک سال شاخ و برگ می دهد و سال بعد گل، گیاهی است با 40 تا 150 سانتیمتر بلندی، گل‌های بزرگ زرد دارد که از خرداد تا مهرماه می شکفند و عطر دل‌نشینی دارند، عصرها باز می‌شوند و در آفتاب نیم‌روز می‌پلاسند و از این رو در انگلیسی به آن پامچال شامگاه (EVENING PRIMROSE) می‌گویند.
روغن آن را که اسیدهای چرب اساسی دارد با فشردن دانه‌های سیاه و ریز گیاه می‌گیرند که در آبان ماه در میوه‌اش یافت می‌شود. این روغن به ویژه سرشار از اسیدهای چرب اساسی است، زیرا 72 درصد اسید لینولئیک و 9 درصد اسید گامالینولنیک دارد. این اسیدها پیش‌ساز پروستا گلاندین هستند که مولکولهای اساسی تنظیم کارهای یاخته‌ها و به ویژه تبادل از ورای پرده (غشا) یاخته‌اند.
بدن نمی‌تواند اسید لینولنیک بسازد و باید از خارج به دست آورد و تبدیل به اسید گامالینولنیک کند. در این تبدیل عوامل گوناگونی دخالت دارند از جمله پروتئین‌ها و انسولین تبدیل را فعال کرده، سن، گلوکاگون، آدرنالین و هیدروکورتیزون علیه کارکرد آنزیم مربوط، عمل می‌کنند.
کمبود اسیدهای چرب اساسی از سال 1929 میلادی توسط G & BURR بررسی شده که شامل اختلال‌های پوستی مانند خشکی و پوسته پوسته شدن، مشکلات جنسی در جوانان، اختلال سوخت و ساز پایه، انعقاد خون و دستگاه ایمنی است. در تغذیه‌ی طولانی از راه ورید یا در کسانی که قسمت بزرگی از روده شان برداشته شده است نشانه های پوستی، کم آبی و پوسته پوسته شدن دیده می شود. همچنین در نوزادانی که تنها با شیر چربی گرفته گاو تغذیه می‌شوند. در مبتلایان به اگزمای مزاجی، خشکی پوست با کاهش فعالیت آنزیم تبدیل بستگی دارد. هم‌چنین در سالمندان و دیابتی‌ها اختلال شدید عمل این آنزیم دیده می‌شود.
برای برطرف کردن این کمبودها البته دادن اسید لینولئیک مهم است، ولی مهم‌تر، دادن اسید گامالینولنیک است که راه را کوتاه می‌سازد. بدیهی است در اختلال عمومی، خوردن اسیدهای چرب اساسی کافی است ولی هنگامی که نشانه‌ها محدود به پوست‌اند می‌توان به استعمال موضعی رو آورد؛ جذب پوستی اسید گامالینولنیک ثابت شده است.
استفاده‌ی خوراکی از روغن اوناگر در نوتوانی، بیماری‌های قلب و عروق و تغذیه معمول است. کاربردش در کِرِم‌های پوستی و جلوگیری از اثرهای منفی سالمندی و خشکی و پیری پوست پس از سی سالگی، کند کردن و به عقب انداختن این عوارض را ثابت کرده است.
استفاده از روغن اوناگر رو به افزایش است زیرا بهترین منبع اسیدهای چرب اساسی است، چه از نظر غلظت عناصر فعال و چه از نظر کیفیت خود فرآورده