حجاب، معرفتی سیستماتیک (1)

 به نظر شما واقعاً حجاب چیست؟

الف) طرح مسئله

تصویر زیر، نشانگر بخشی از تلاش هایی است که در کشورهای مختلف، برای حذف حجاب و منع زنان محجبه از داشتن آن می شود.
این تصویر را نیز نگاه کنید:
نوشته است: حجاب حق ماست!
در چنین تجمع هایی که به تناوب در نقاط مختلف دنیا برگزار می شود، فریاد حجاب خواهی زنان مسلمان طنین افکن است. به راستی مگر حجاب چیست و چه اثری دارد که گروهی اصرار بر حذف آن و گروهی دیگر اصرار بر حفظ آن دارند؟!
تصور عمومی مردم از حجاب، صرفاً پوشاندن موها از دیدگان مردم در کوچه و خیابان است. ولی با توجه به اصرار این دو گروه، به نظر می رسد حقیقتی فراتر از این در کار است.

ب) پاسخ پیشنهادی

عموماً وقتی می گویند حجاب، جمله ی معروف حجاب مصونیت است، نه محدودیت یا حجاب شما معرف شخصیت شماست یا رعایت حجاب اسلامی الزامی است یا ورود افراد غیرمحجبه ممنوع و یا نمادها و اشکال خاص مرتبط با حجاب مانند: رنگ مشکی، چادر، مقنعه، نقاب و... به ذهن ما خطور کرده و شاید به صورت ناخودآگاه، سختی ها، جدایی ها، محرومیت ها، چشم پوشی ها و سایر ملاحظات ناشی از حجاب برایمان تداعی شود. اما آیا حقیقت حجاب این است؟!
اجمالاً می توان گفت: « حجاب» یک سیستم فکری و رفتاری بوده که درعین حال، بخشی از سیستم کلان زندگی را نیز تشکیل می دهد. از همین رو، به منظور شناخت حقیقت حجاب، ابتدا باید با نحوه عملکرد سیستم آشنا شویم.
شکل زیر را ببینید. این شکل، نمای عمومی و ساده یک سیستم است:
عناصر ورودی:
پردازش:
( ایجاد ارتباط بین عناصر ورودی برای دستیابی به یک فرآیند)
محصول خروجی
برای طراحی و تحلیل یک سیستم، باید عناصر ورودی، محصول خروجی و پردازش ها(1) ، تعریف شده و مشخص گردد. حال با توجه به این مقدمه ی کوتاه، می توان سیستم زندگی یک زن را ترسیم نمود:
عناصر ورودی:
عقل
احساس
لطافت و زیبایی
استعداد و ظرفیت مادری
استعداد و ظرفیت همسری
توان اجتماعی
استعداد علمی
استعداد و ظرفیت بندگی
پردازش:
( ایجاد ارتباط بین عناصر ورودی برای دستیابی به یک فرآیند)
محصول خروجی:
زنی با مهارت تفکر
دارای کنترل احساس
ماهر در تصمیم گیری پایدار
فردی صاحب اطلاعات لازم
برای رشد فردی و جمعی
همسری جذاب و مهربان
مادری دلسوز و مطلع
بنده ای خالص برای خداوند
به نظر شما چه پردازش و فعل و انفعالاتی، ورودی های این سیستم را به خروجی های مورد نظر تبدیل می کند؟ به عبارت دیگر چه کنیم تا زنی که قابلیت های عقلانی، احساسی، علمی، جسمانی، روحی و روانی مختلفی دارد، بتواند این قابلیت ها را به فعلیت رسانده و تبدیل به زنی با خصوصیات فوق شود؟ حجاب یکی از پاسخ هاست. (2)
به این دو جمله دقت کنید:
جمله ی اول: کسی که حجاب را انتخاب می کند مهارت تصمیم گیری و مدیریت احساس را در خود فعال نموده و زمینه ی تمرکز فکری و روحی لازم برای رشد و پیشرفت همه جانبه را ایجاد کرده است.
جمله ی دوم: ابزار اصلی موفقیت در زندگی، تمرکز و مهارت تصمیم گیری است.
به نظر شما، نتیجه ی جمع این دو جمله چیست؟
حجاب، یکی از ابزارها برای به فعلیت درآوردن استعدادهای مختلف نهفته در وجود یک زن و از کلیدهای موفقیت در زندگی است.

ادامه دارد...

پی‌نوشت‌ها:

1- پردازش در سیستم یعنی: برقراری ارتباط بین عناصر ورودی برای تولید یک محصول.
2- علم آموزی، آموختن مهارت های زندگی، درک حقایق هستی، ازدواج و شوهرداری، مادری و صاحب فرزند شدن و همکاری با دیگر زنان برای فراهم سازی محیط های امن و آسوده برای رفع نیازمندی های زنانه، از دیگر پاسخ ها و پردازش های لازم در این سیستم است.

منبع مقاله: (1389)، کارگاه آموزشی نگرشی دیگر به حجاب، مشهد، مؤسسه مطالعات راهبردی علوم و معارف اسلامی ، معاونت تحقیق، چاپ سوم بهار 1391.