آثار منفى علم

شاید آثار مثبت علم بینظیر باشد، ولى آثار منفى علم نیز گریز ناپذیر است. این آثار منفى، دقیقاً چیستند؟ جامعه‌ى ما چگونه با آن کنار خواهد آمد؟ به تمامى سؤالات در این جا پاسخ داده خواهد شد.
به یاد مى‌آوریم زمانى که در کلاس ششم بودیم، از ما خواسته می‌شد که تحقیقى راجع به "آثار منفى علم و تکنولوژى" بنویسیم. در آن زمان نوشتن این مقاله به شدت ما را سرگرم می‌کرد، ولى از آن زمان تا کنون چیزهاى زیادى تغییر کرده‌اند. حتى علم که به صورت پیچیده‌اى تغییر کرده است، در آن زمان هنوز بر زندگى مردم این تأثیر را نداشت. از این رو نکات محدودى بود که ما مى‌توانستیم در پژوهش خود، به عنوان کودکان معصومى که در آن زمان بودیم، به آن بپردازیم. حتى اگر اکنون از ما بخواهند که با کلمات توصیف کنیم که چگونه علم، باعث بوجود آمدن اشکالاتى شده است، قادر به این کار نخواهیم بود، با وجود این که مطالب زیادى براى نوشتن داریم، در قالب کلمات، کار بسیار دشوارى است که به جمع بندى تأثیرى که علم و تکنولوژى در زندگى ما داشته است، دست پیدا کنیم. حضور علم را در همه جا مى‌توان احساس کرد. افراد زیادى وجود دارند که وجود خدا را منکر شده و اعتقاد دارند که وجود حیات بر روى زمین، دست آورد علوم طبیعى است.
هر کسى اعتقاد خاص خودش را دارد. ولى همه‌ى ما با لطماتى که این اعتقادات مى‌تواند بر جاى بگذارد، از نزدیک برخورد داشته‌ایم. حال زمان آن است که به آثار منفى علم که، تاکنون شناخته شده است و نتایج منفى آن بر روى جامعه و مردم، بپردازیم.
در مورد اهمیت علم و تکنولوژى، تاکنون بسیار صحبت شده است. با این وجود، در کنار این صحبت‌ها، هر گلى خارى دارد. در این جا مرور جامعى بر فلاکت‌هایى که علم بر سر ما آورده خواهیم داشت. بیایید نگاهى دقیق به جنبه‌هاى منفى که علم براى نوع بشر به همراه داشته، بیاندازیم.

آثار محیطى

این آثار مى‌تواند آشکار باشد. این آثار کاملاً فراگیرند. هر کسى مى‌تواند شاهد این آثار منفى باشد. باید به حال این عوارض منفى گریست. مسائل محیطى مهم‌ترین نگرانى است که کره‌ى زمین با آن روبرو است. سوراخ شدن لایه‌ى اوزون، افزایش گرماى زمین، کاهش گیاه خوارى، تغییرات آب و هوا و انقراض گونه‌هاى حیوانى و غیره و لیستى که ادامه دار و طولانى مى‌باشد! این گسترش صنعت و برپایى مراکز صنعتى است که به همه‌ى انسان‌هاى زمین آسیب مى‌زند. مناطق صنعتى، گسترش شهرسازى و غیره نشانه‌هاى پیشرفت‌هاى علمى هستند، ولى بهایى که براى این پیشرفت‌ها باید پرداخت را نمى‌توان نادیده گرفت.

آثار بر سلامتى

علم پزشکى کمتر از رحمت الهى براى نوع بشر نبوده است. کاملاً ثابت شده است که داروهایى که در سراسر دنیا تولید مى‌شوند، علاجى براى بیمارى انسان‌ها مى‌باشند. با این وجود، بعضى عوارض منفى در ارتباط با علم پزشکى نیز وجود دارد. امروزه استفاده‌ى بیش از حد مجاز مى‌تواند منجر به مرگ شود. بدتر از آن این که استفاده‌ى ناصحیح از داروها، به هر اندازه‌اى، مى‌تواند لطمات جبران ناپذیرى ایجاد کند که مداواى آن ممکن است محال باشد. در جایى که علوم پزشکى تا حد باورنکردنى پیشرفت کرده‌اند، مخاطرات همه جانبه‌اى را نیز با خود به همراه داشته‌اند، تا جایى که یک سهل انگارى کوچک مى‌تواند منجر به شرایط مرگ و زندگى شود.

آثار فن‌آورى

براى همه ثابت شده است که پیشرفت تکنولوژى، زندگى را براى نسل انسان، در همه‌ى جهات، آسان کرده است. با این وجود، تکنولوژى آن قدر ما را سرگرم کرده است که بعضى اوقات، زمان کافى براى ملاقات حضورى عزیزانمان را به ما نمى‌دهد. ممکن است تکنولوژى زندگى روزانه‌ى ما را ساده‌تر کرده باشد، ولى همین تکنولوژى، سلامتى ما را در بعضى از جنبه‌ها مورد مخاطره قرار مى‌دهد. اعتماد و وابستگى بیش از حد به گجت‌هاى الکترونیکى، وسایل برقى و مهم‌تر از همه، وابستگى بیش از حد به فن‌آورى کامپیوترى، آن چنان زندگى انسان را مورد مخاطره قرار داده که، مردم شاهد پیرى زودرس، بسیار زودتر از زمان واقعى آن، هستند. با فعالیت بدنى نزدیک به صفر، علم ممکن است خود را به عنوان یک سرویس ویژه‌ى خارق‌العاده براى کاربران به اثبات رسانده باشد، ولى باعث شده آثار منفى را نیز با خود این دنیا وارد کند. تردیدى نیست که علم بزرگ‌ترین انقلاب را در این کره‌ى خاکى به همراه داشته است، با این وجود یک انسان طبیعى، نمى‌داند که این پیشرفت امروزه تا چه حدى به جلو رفته است. در اصل، آثار منفى علم و تکنولوژى چیزى نیستند، ولى اگر کسى باشد که با توجه به گوناگونى این آثار منفى، نکات مثبت پیشرفت علم و تکنولوژى را سرزنش کند، باید بداند که غیر ممکن است که پیش رفت علم و تکنولوژى را از قلل مرتفعى که به آن دست پیدا کرده، به زمین کوبید.