Métapsychologie

علم ماوراءالنفس در آثار فروید

این اصطلاح را فروید در سال 1895 جعل کرد تا بدین وسیله روش فکری و نحوه ی برداشت خود را در مطالعه ی فرایندهای نفسانی ناآگاه مشخص کند. این نوع مطالعه در کنار یا ورای روان شناسی رایج قرار دارد و مختص به بررسی ضمیر
يکشنبه، 17 فروردين 1393
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما
علم ماوراءالنفس در آثار فروید
علم ماوراءالنفس در آثار فروید

 

نویسنده: پل لوران اسون
مترجم: دکتر کرامت موللی




 

 Métapsychologie

* این اصطلاح را فروید در سال 1895 جعل کرد تا بدین وسیله روش فکری و نحوه ی برداشت خود را در مطالعه ی فرایندهای نفسانی ناآگاه مشخص کند. این نوع مطالعه در کنار یا ورای روان شناسی رایج قرار دارد و مختص به بررسی ضمیر ناآگاه است. در علم ماوراء النفس بررسی فرایندهای نفسانی مشروط به رابطه ای است که از لحاظ دینامیک (یعنی قدرت و توانایی آن ها)، توپیک (یعنی مواضع مختلف آن ها در دستگاه روانی) و اقتصادی (یعنی کمیّت آن ها به عنوان انرژی) با یکدیگر دارند. تمامی فرضیات روان کاوی از این ساختمان نظری منشأ می گیرند.

** این اصطلاح همزمان با اصطلاح روان کاوی در سال 1895 ابداع شد و به نوعی روان شناسی اطلاق می شود که به «ورای» ضمیر آگاه می انجامد (نامه ی فروید مورخ دهم مارس 1898 خطاب به دوستش ویلهم فلیس(1)). فروید آن را در کتاب اعمال نابهنگام روزانه (1904)روان شناسی ضمیر ناآگاه می خواند و در مقاله ای با عنوان علم ماوراءالنفس آن را نحوه ی برداشتی می داند که منتج به تحقیقات روان کاوی می شود و به فرضیات آن روشنی و عمق می بخشد. فروید در کتاب ورای اصل لذت نیز آن را به عنوان نحوه ای خاص در عرضه ی فرضیات روان کاوی معرفی می کند. سوای این تعاریف، علم ماوراءالنفس نوعی نظرپردازی یا حتی خیال پردازی است که به روان کاو اجازه می دهد از موارد بالینی خود فراتر رود و در عین حال حقانیت آن ها را به اثبات برساند. چنین است که فروید آن را به جادوگر فاوست(2)گوته تشبیه می کند، جادوگری که هرگاه به نارسایی اطلاعات حاصل از کار بالینی برخورد می کنیم، بدان رجوع می کنیم و از آن مدد می طلبیم.
لذا باید تأکید کرد که علم ماوراءالنفس کاری است همواره در حال پیشرفت(3)، بدین معنی که همواره خود را با تحول امور بالینی سازش می دهد. بدین ترتیب است که به تدریج از مرحله ی توصیفی یا به قول فروید پدیدارشناسانه به مرحله ی توضیحی که خاص علم ماوراءالنفس است، می رسیم.
هسته ی مرکزی ماوراءالنفس نظریه ی مربوط به رانش هاست که به سه بعد مختلف تقسیم می شود: نظریه ی کمیّت ها (اقتصاد روانی*)، نظریه ی مربوط به نیروهای نفسانی (دینامیسم روانی*) و نظریه ی مربوط به مواضع یا جای سیستم های مختلف نفسانی (توپیک*). فروید می نویسد: «آنچه ماوراء النفس می خوانم عبارت است از نحو برداشتی که مطابق آن هر فرایند نفسانی بنابر بُعدهای مختلف خود یعنی دینامیک، اقتصادی و توپیک مورد ارزیابی قرار می گیرد».

*** اصطلاح علم ماوراءالنفس حاکی از تفکر ابداع گر خاص فروید است. فروید در واقع اولین عالِم ماوراءالنفس است.

پی‌نوشت‌ها:

1.Wilhelm Fliess
2.Faust
3.Work in progress

مراجع:
-زیگموند فروید، علم ماوراءالنفس(1915-1916).

منبع مقاله:
اسون، پل-لوران؛ (1386)، واژگان فروید، ترجمه: کرامت موللی، تهران: نشر نی، چاپ سوم.

/م

 

 

تبلیغات در راسخون
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
روز تکریم مادران و همسران شهدا؛ از ادای دین نمادین تا مسئولیت اجتماعی
روز تکریم مادران و همسران شهدا؛ از ادای دین نمادین تا مسئولیت اجتماعی
از اسنپ‌شاپ بخر، شانسِ بُردن فولکس ID.4 رو بالا ببر!
از اسنپ‌شاپ بخر، شانسِ بُردن فولکس ID.4 رو بالا ببر!
ایثار یا خود فراموشی؟ الگوی فاطمی براساس قرآن و روایات
ایثار یا خود فراموشی؟ الگوی فاطمی براساس قرآن و روایات
پس از حذف فیزیکی ولی فقیه، نوبت حذف اسلام سیاسی است
play_arrow
پس از حذف فیزیکی ولی فقیه، نوبت حذف اسلام سیاسی است
فریب روباه دم بریده را نخورید...!
play_arrow
فریب روباه دم بریده را نخورید...!
کراکت سیب‌زمینی قلبی با مرغ و پنیر 🧡
play_arrow
کراکت سیب‌زمینی قلبی با مرغ و پنیر 🧡
چه می کنیم!؟
play_arrow
چه می کنیم!؟
حجت الاسلام والمسلمین احمد اولیایی در جمع عزاداران فاطمی _ فاطمیه 1405 _ بیت الزهراء
music_note
حجت الاسلام والمسلمین احمد اولیایی در جمع عزاداران فاطمی _ فاطمیه 1405 _ بیت الزهراء
روضه خوانی حجت الاسلام والمسلمین حسینی نژاد - فاطمیه 1405
music_note
روضه خوانی حجت الاسلام والمسلمین حسینی نژاد - فاطمیه 1405
آیا ژن‌ها سرنوشت اخلاقی ما را تعیین می‌کنند؟ مرز وراثت و انتخاب
آیا ژن‌ها سرنوشت اخلاقی ما را تعیین می‌کنند؟ مرز وراثت و انتخاب
تصاویر خارق‌العاده از شکار مزدوران سعودی توسط تک تیراندازان یمنی
play_arrow
تصاویر خارق‌العاده از شکار مزدوران سعودی توسط تک تیراندازان یمنی
ایران، گورستان پهپادهای آمریکا
play_arrow
ایران، گورستان پهپادهای آمریکا
دستگیری باند گروگان‌گیری اتباع خارجی و آزادی ۲ گروگان
play_arrow
دستگیری باند گروگان‌گیری اتباع خارجی و آزادی ۲ گروگان
قرائت پاسخ رهبر شهید انقلاب به نامه حداد عادل درباره اهدای کتابخانه شخصی وی به بنیاد دایرةالمعارف انقلاب اسلامی
play_arrow
قرائت پاسخ رهبر شهید انقلاب به نامه حداد عادل درباره اهدای کتابخانه شخصی وی به بنیاد دایرةالمعارف انقلاب اسلامی
تظاهرات دانشجویان در بروکسل در حمایت از فلسطین
play_arrow
تظاهرات دانشجویان در بروکسل در حمایت از فلسطین