بر هیجانات خود مسلط باشید

برای رابطه ی بهتر با نوجوانان

بسیاری از مشکلات در روابط بین انسان ها، به دلیل عدم تسلط بر هیجانات به وجود می آیند. گذشته از اقدامات از پیش طراحی شده، اغلب حوادث ناگوار وقتی اتفاق می افتند که افراد نمی توانند عواطف و هیجانات خود را مهار کنند و رفتارهایی از آن ها سر می زند که هیچ گاه فکرش را هم نمی کردند. کافی است به صفحه ی حوادث روزنامه ها نگاهی بیندازید تا به درستی این ادعا پی ببرید.
مروری بر صفحه ی حوادث نشان می دهد، تعدادی از جرم ها مثل آدم ربایی، فریبکاری برای سوء استفاده از کودکان، کلاهبرداری مالی و ... با نقشه ی قبلی انجام می شوند، اما بسیاری از جرم ها مثل درگیری های خیابانی، رقابت های خونبار عشقی، رفتارهای جنون آمیزِ ناشی از ناکامی های عاطفی و ... در لحظه و بدون قصد قبلی صورت می گیرند.
خوشبختانه در اغلب خانواده ها، مشکلات با روش های مسالمت آمیز حل و فصل می شوند، اما بسیارند خانواده هایی که در آن ها خشونت و درگیری های شدیدی وجود دارد.
سه موقعیت فرضی را مجسم کنید:
1) والدینی اعتقاد دارند که نباید نسبت به فرزندان شان خشونت جسمی و کلامی داشته باشند و رفتارشان هم در همین راستاست، یعنی خشونت جسمی و کلامی ندارند.
2) والدینی اعتقاد دارند که نسبت به فرزندان هر رفتاری می توانند داشته باشند و همین طور هم عمل می کنند، یعنی خشونت جسمی و کلامی از خود نشان می دهند.
3) والدینی که اعتقادی به خشونت جسمی و کلامی ندارند اما در عمل، خشونت جسمی و کلامی نشان می دهند.
والدین دسته ی اول و دوم طبق اعتقادشان رفتار می کنند، هر چند که والدین دسته ی دوم اعتقاد نادرستی دارند. اما والدین دسته ی سوم اعتقادشان با رفتارشان هم خوانی ندارد، یعنی نمی توانند احساس شان را مهار کنند و همین عامل باعث می شود سر رشته ی امور از دست شان در برود.
حتماً به یاد دارید که بارها خواسته اید راجع به موضوعی با فرزندتان حرف بزنید و کار به جر و بحث، توهین، دلخوری، قهر یا حتی خشونت فیزیکی کشیده، بعد هم دورِ باطلِ سرزنش کردن و سرزنش شدن آغاز شده است.
برای این که بتوانید هیجانات خود را مهار کنید، باید از نظر کلی در وضعیت مناسبی قرار داشته باشید. یعنی سعی کنید به خود و علایق تان برسید، احساس رضایت را در خود افزایش دهید و به اندازه ی کافی استراحت کنید. (از روش های علامت سوال، کنترل و اثر، حل مسئله، 5×3، انتقاد کردن و پیش بینی - که در کتاب «موفقیت تحصیلی برای دانش آموزان و دانشجویان»، به قلم همین نویسنده و از همین انتشارات، توضیح داده شده اند.)
سعی کنید حتی اگر فرزندتان شما را تحریک می کند، حتی الامکان به خود مسلط باشید و اگر فکر می کنید توانایی آن را ندارید، محیط را ترک کنید. بحث را به تعویق بیندازید. به خود کمی مهلت بدهید تا به یاد بیاورید فرزند نوجوان تان یکی از عزیزترین و گران بهاترین آدم های زندگی شماست.
منبع مقاله :
موسوی، شکوفه؛ (1387)، رابطه ی والدین و نوجوان (با نوجوان خود چگونه رفتار کنید؟)، تهران: نشر قطره، چاپ چهارم