دنیس ریچی: مردی که یونیکس را به ما داد

28 اکتبر 2011 روز غم انگیزی در دنیای محاسبات بود؛ روز مرگ مخترع "C" محبوب‌ترین زبان برنامه ‌نویسی. این زبان، هسته‌ای برای سیستم‌ عامل‌های آزاد و منبع باز مانند یونیکس و مالتیکس را تشکیل داد. با نگاهی به زندگی انقلابی ریچی در می‌یابیم که ایده‌های او دنیای فن‌ آوری اطلاعات را برای همیشه تغییر داد.
زمانی که ما تحصیلات عالی خود را در علم شروع می‌کردیم یکی از اولین کتاب‌هایی که برای مطالعه به ما توصیه می‌شد، "زبان برنامه ‌نویسی C" نوشته کرناین و ریچی بود. زمانی که مهارت‌های برنامه ‌نویسی خود را گسترش می‌دادیم متوجه می‌شدیم که این کتاب هم چون جام مقدسی برای برنامه ‌نویسان در سراسر جهان است. نویسندگان این کتاب به ‌خصوص دنیس ریچی، پیش گام در دنیای برنامه ‌نویسی به زبان‌های جهانی مانند B ، C و C++ بودند. دنیس مکا لیستر ریچی به خاطر اقداماتش در زبان‌های برنامه ‌نویسی و سیستم‌های عاملی مانند B، BCPL، ALTRNA و رایج‌ترین آن‌ها یونیکس، به شهرت رسید. او یک مرد خود ساخته با انگیزش درونی بود که تمرکزش بر تغییر صنعت محاسبات با مهارت‌های حاصل از کنجکاوی‌های علمی بود. او می‌گفت:"من شخصی نیستم که در دوران رشد خود قهرمانی داشته است".
ریچی دانشجوی شایسته‌ای بود، نمرات بسیار خوبی می‌گرفت که به تحصیلش در دانشگاه هاروارد کمک ‌کرد. او هنگام فارغ التحصیلی دانشجوی فیزیک بود، زمانی که در مورد کار سیستم دانشگاه هاروارد، Univac 1، شنید. علاقه او از آن زمان بیشتر شد و در کنار تحصیلات دانشگاهی، به صورت مفصل شروع به مطالعه کامپیوتر کرد. در آن زمان، حتی در مؤسسه فن ‌آوری ماسا چوست برای توسعه کامپیوترهای آن با دانشمندان MIT نیز هم کاری می‌کرد تا سخت افزارها و نرم افزارهای توسعه یافته‌تری تولید کنند. کنجکاوی علمی او سهم عمده‌ای در انجام این پروژه داشت. نقطه عطف زندگی ریچی زمانی بود که تصمیم گرفت به جای فیزیک، شغلی در حوزه کامپیوتر را پی گیری کند.
هر چند توسعه ریز کامپیوترها در دهه 70 اتفاق افتاد، ریچی، پیچیدگی سیستم عامل‌های امروزی را مشاهده کرد. تعامل بین کامپیوترها کاملاً پیچیده و گران و پیش رفت در این حوزه تقریباً صفر بود. بسیاری از دانشمندان در آن زمان در بخش سخت افزار متمرکز بودند. تقریباً نیمی از سال طول کشید تا ریچی به یک راه حل برسد و سر انجام سیستم عامل یونیکس را ارائه نمود. با استفاده از این پیش رفت، بازار کامپیوتر به صورت ناگهانی تغییر کرد. مزیت اصلی یونیکس این است که می‌توان روی هر نوع کامپیوتری استفاده کرد. این شرایط، به مصرف‌کنندگان کامپیوترهای دهه 70 در به کار گیری سیستم عامل‌های فردی ارائه شده توسط هر کارخانه سازنده‌ای، آزادی عمل داد. یونیکس با تمام سیستم‌ها سازگاری داشت.
ریچی، سیستم عامل یونیکس را با زبان ماشین که یک زبان بسیار دشوار و وابسته به سخت افزار است، نوشت. تعداد واژگان این زبان بسیار محدود بود. او پس از آن به دنبال گسترش این سیستم عامل به یک زبان مشترک و کار بر پسند بود تا افراد بیشتری بتوانند از آن استفاده کنند. در دهه 80 یکی از محبوب ترین زبان‌های کامپیوتر، زبان C بود. C دارای این مزیت بود که دستور زبان آن برای برنامه نویسانی که آن را برای یاد گیری بخش بخش کرده‌اند، قابل استفاده بود. بعد از انتشار زبان C در سال 1973، ریچی شروع به نوشتن سیستم عامل یونیکس با زبان C نمود و آن را با طیف وسیعی از توسعه دهندگان آزمود. سر انجام او تصمیم گرفت با کمک گرفتن از هر کسی که فکر می‌کرد می‌تواند تغییری برای بهتر شدن ایجاد کند این سیستم عامل را بسازد، نرم افزار منبع بازی که برای تمام کار بران کامپیوتر قابل دست رسی بود. او تقریباً به تنهایی صنعت کامپیوتر را در دست افراد و صاحبان کسب و کارهای کوچک قرار داد تا منجربه رشد یک دوره جدید از محاسبات شود.
زبان C دری به سوی پیشرفت C++ باز کرد که باعث انتشار ویژوال C++ مایکرو سافت شد. امروزه رایج‌ترین انتخاب برای ایجاد یک سیستم عامل، C++ و C است. بدون دنیس ریچی، نه تنها صنعت اپل توسط استیو جابز را نمی‌دیدیم و یا حتی بیل گیتس ویندوز را اختراع نمی‌کرد، بلکه سیستم عامل‌های کامپیوتری هم وجود نداشت. اقدامات و کمک‌های ریچی به جهان حقیقتاٌ خیلی بزرگ است. ممکن است روح او در آرامش باشد.