نويسنده: پريسا سيد اخلاقي
صنايع دستي ايران
گبه يا قاليچه خِرسک فرشي از جنس قالي است که معمولاً در اندازه کوچک توسط عشاير لر و قشقايي بافته مي شود.گبه پرزهاي بلند دارد و در بافت آن شمار پود بيشتري به کار مي رود که تاثير چشمگيري بر نرمي گبه مي گذارد. تعداد پود برخي از گبه ها گاهي از سه تا هشت پود در هر رج و بلندي پرزها گاهي تا يک سانتي متر هم مي رسد.
گبه بافي در استان بوشهر
شاخص ترين محصول صنايع دستي استان بوشهر نوعي فرش به نام گبه است. در استان بوشهر بافندگان به دو قشر تقسيم مي شوند. يک عده بافندگاني هستند که مواد اوليه را با سرمايه خودشان تهيه مي کنند و مي فروشند که از وضعيت اقتصادي خوبي برخوردارند. قشر ديگر به صورت دستمزدي کار مي کنند و مواد اوليه را از ساير منابع تحويل مي گيرند.سابقه تاريخي گبه بافي در استان بوشهر
در هر منطقه اي که دام وجود داشته است، انسان به کاربرد پشم گوسفند پي برده و بعدها بافت گبه و گليم در همان مناطق معمول شده است، روستاي شول قدمت ديرينه در گبه بافي دارد. بعد از آن سرمک، رود فارياب، ده کهنه و غيره در درجه هاي بعدي اهميت قرار دارند.مشخصات يک گبه مرغوب
دار محکم باشد.چله کشي به خوبي انجام شده باشد.
گره بايد محکم زده شود.
شانه به خوبي زده شود.
نخي را که بعد از گره زدن مي بافند، به اصطلاح زنجيري، که در روستاي شول به آن تپ کو مي گويند به خوبي بافته شود و روي آن شانه زده شود.
نقوش و رنگهاي گبه در استان بوشهر
در اين منطقه طرح ها بيشتر الهام گرفته از طبيعتي است که در محل زندگي آنان وجود دارد، مانند نقش بز، پرنده و درخت که در قالي و گبه ها ديده مي شود. ممکن است به صورت طرح بندي باشد، يعني يک قطعه از طرح در سراسر فرش چه در طول چه در عرض تکرار شده باشد. طرح هندسي هم در بافته هايشان ديده مي شود. گبه هاي اين مناطق صادراتي هستند و براي کشورهاي اروپايي سفارش مي گيرند. گبه هاي امروزي با استفاده از طرح ها و نقش هايي که به بافندگان داده مي شود آماده مي شود و طرح ها اصالت ديرين را ندارند. در گذشته همه گبه ها به رنگ خود پشم بافته مي شد و رنگ ديگري نداشت.نقش هاي گبه در روستاي شول
1. نقش دولوزي سماور.2. نقش وسط چنگ.
3. ماه و آفتاب.
4. نقش حسين خاني.
5. نقش کنگره اي.
6. چنگ.
7. قليوني(محل اتصال دو لوزي را قليوني مي گويند).
8. نقش چنار.
9. بغل خوسي.
10. نقش ساده شده حيوان مانند نقش آهو که به آن شکال مي گويند.
نقش هاي موجود در روستاي کلمه
1. ناظم.2. گل حاشيه و چهار شاخه.
3. سراب.
4. نقش بلبل.
5. نقش تجريدي حيوان.
6. نقش کبک روي کوه.
7. نقوش شطرنجي.
منبع مقاله :
سيد اخلاقي؛ پريسا، (1389)، دانشنامه کوچک صنايع دستي ايران، تهران: قصيده، چاپ دوم
