نويسنده: دبورا تکاک
مترجم: مينا اسماعيلي
مترجم: مينا اسماعيلي
17نکته جهت بند آوردن خون دماغ
هيچ چيز مانند جاري شدن خون از بيني، شما را متوجه حجم بالاي خوني که در سر جريان دارد نمي کند، که البته مقداري زيادي از آن در مويرگ هاي بيني در گردش است. توصيه هايي که اينک به شرح آن ها مي پردازيم تقريباً به قطع هر نوع خون دماغ کمک مي کنند؛ چه از خشکي مخاطي بيني در يک روز خشک زمستاني ناشي شده، چه عارضه ي جانبي فشار خون بالا برده، چه تصلب شرايين مسبب آن شده و چه در کودکان در اثر فرو بردن انگشت به داخل بيني باشد.هشدار پزشکي
چه وقت به پزشک مراجعه کنيم؟
با آنکه پنبه اي در داخل بيني گذاشته ايد، بيني را محکم گرفته ايد و مدتي منتظر مانده ايد، هنوز جريان خون متوقف نشده است. چه بايد کرد و چه اقدام ديگري مي توان انجام داد؟ هرچه سريع تر به بخش اورژانس بيمارستان و يا پزشک خود مراجعه کنيد. خون دماغ در صورت طولاني شدن مي تواند به مرگ منجر شود. در موارد نادري خونريزي پيوسته ي بيني خبر از وجود سرطان مي دهد. اگر جوان نيستيد و به تصلب شرايين مبتلاييد بيش از ده دقيقه مکث کردن تا بند آمدن خونريزي جايز نيست. به علاوه در صورتي که به خونريزي خلفي بيني دچار شده ايد، مراجعه به پزشک ضروري است. خونريزي از خلف بيني معمولاً وقتي اتفاق مي افتد که با گذاشتن پنبه در بيني سعي در جلوگيري از جاري شدن خون نموده باشيد. خونريزي هاي خلفي بيني معمولاً بايد از دهان پانسمان شوند و نياز به مهارت و تخصص خاص در اين زمينه دارند.خارج کردن لخته ي خون از بيني
قبل از آنکه سعي در متوقف کردن جريان خون نماييد، فين کرده، لخته ي خون را از بيني خارج کنيد. اين کار باعث مي شود لخته هايي که باعث بازماندن عروق بيني شده اند از بيني خارج شوند. لخته مانند لاستيک پاي در که در را باز نگه داشته و مانع از بسته شدن آن مي شود، عمل مي کند. رگ هاي خوني داراي الياف الاستيکي مي باشند. بنابراين با خروج لخته از بيني به اين الياف الاستيکي موجود در سياهرگ ها اجازه مي دهيد که با جمع شدن در قسمت پاره شده و صدمه ديده ي رگ مانع از جريان خون به خارج گردند. «هندرسن» بر اين عقيده است که اين روش واقعاً مؤثر است و از خونريزي زياد جلوگيري مي کند. گاهي تنها با خارج کردن لخته و وارد آوردن فشاري مختصر به بيني مي توان خونريزي را متوقف نمود.گذاشتن پنبه مرطوب در بيني
شايد بپرسيد پنبه را با چه چيزي خيس کنيم؟ چند تن از متخصصان، استفاده از داروهاي ضد احتقان مجاز بدون نسخه مانند فنيل افرين (1) و اسپري اکسي متازولين (2) را مناسب مي دانند. ولي دکتر «جرالد پرين سي پيتو» استفاده از سرکه ي سفيد را توصيه مي کند. وي مي گويد: «اسيد موجود در سرکه باعث سوختگي مختصر سر عروق شده و به قطع جريان خون کمک مي کند». او همچنين مي افزايد «داروهاي ضد احتقان فقط اثر موقت دارند و اگر به درستي از آن ها استفاده نشود حتي ممکن است باعث آسيب مخاط و پوشش داخلي بيني شوند».استفاده از گاز استريل
اگر پنبه در دسترستان نيست مي توانيد از يک گاز استريل استفاده کنيد. قبل از گذاشتن گاز در بيني آن را خيس کنيد. (هنگام خارج کردن گاز مشت خود را پر از آب کنيد و مقابل بيني بگيريد و گاز را با آب داخل دستتان خيس کنيد. اين کار باعث مي شود گاز براحتي و بدون آنکه باعث خونريزي مجدد گردد از بيني خارج شود).فشار دادن غضروف بيني
پس از تخليه لخته و گذاشتن پنبه در بيني، با انگشت شست و سبابه به مدت 5تا7دقيقه غضروف را محکم بفشاريد. اگر خونريزي متوقف نشد، پنبه را تعويض کنيد و دوباره 5تا7 دقيقه ديگر بيني را محکم بگيريد. طبعاً پس از اين مدت بايد خونريزي متوقف شود. پس از قطع خونريزي و قبل از آن که اقدام به خارج نمودن پنبه از بيني نماييد لازم است 20دقيقه صبر کنيد.راست بنشينيد
خوابيدن يا متمايل کردن سر به طرف عقب تنها سبب بلعيدن خون مي شود.کيسه يخ
گاهي استفاده از کيسه ي يخ کاملاً مؤثر واقع مي شود. سرما موجب تنگ شدن عروق و در نتيجه کاهش خونريزي مي گردد.انگشت داخل بيني نکنيد
پس از خونريزي، بيني به 7تا10روز زمان براي ترميم و بهبود کامل عروق پاره شده نياز دارد. خونريزي پس از تشکيل لخته قطع مي شود اما اين لخته طي مرحله بهبود و ترميم، به زخم تبديل مي شوند. بنابراين وارد کردن انگشت يا هر چيز ديگر به داخل بيني تا يک هفته پس از خونريزي سبب کنده شدن زخم و خونريزي مجدد بيني مي گردد.مصرف پمادهاي آنتي بيوتيک/استروييدي
مصرف مقدار کمي از اين پمادها در داخل بيني 2تا3 بار در روز باکتري ها را نابود مي کند. در نتيجه ي از بين رفتن باکتري ها، از خارش، خشکي و پوسته شدن مخاط بيني جلوگيري، احتمال بردن انگشت به داخل بيني کم مي شود.درمان در کنار رينگ بوکس
در مسابقات بوکس حرفه اي، شرکت کنندگان در مسابقه يک دقيقه فرصت دارند خونريزي بيني را متوقف کنند. «انجلوداندي» که مربيگري 11قهرمان جهان از جمله «محمد علي کلي» و «شوگو ري لئونارد» را نيز به عهده داشته است، تکنيک خود را جهت بند آوردن خونريزي بيني چنين توصيف مي کند: «تکه پنبه اي را به شکل فتيله اي درآورده و به محلول آدرنالين يک در هزار آغشته کرده و در داخل بيني مي گذارم. سپس آن طرف بيني را که در حال خونريزي است محکم فشار مي دهم. اگر خونريزي دو طرف باشد در هر يک از سوراخ هاي بيني پنبه اي مي گذارم و از بوکس زن مي خواهم از راه دهان تنفس کرده، کمي صبر کند تا خون سفت و لخته شود. سپس با استفاده از يک گاز تميز حدفاصل بين دو سوراخ را مي فشارم. اين کار باعث قطع خونريزي مي شود».آدرنالين يک درهزار با نسخه پزشک به فروش مي رسد. نخستين ماده ي تشکيل دهنده ي آدرنالين، اپي نفرين است که در بسياري از داروهاي بيني مجاز بدون نسخه نيز يافت مي شود.
مصرف آهن
اگر مستعد خونريزي بيني هستيد استفاده از آهن به عنوان مکمل غذايي باعث جبران خون از دست رفته مي شود. آهن يک فاکتور مهم در ساخت هموگلوبين است که ماده ي اصلي در گلبول هاي سرخ خون مي باشد.دقت در مصرف آسپيرين
آسپيرين با تشکيل لخته تداخل مي کند. متخصصان معتقدند افرادي که مستعد خونريزي بيني هستند بايد از مصرف آسپيرين در موارد غير ضروري بپرهيزند.دقت در مصرف ساليسيلات
دکتر «هندرسون» بيماران خود را به مصرف خوراکي هاي حاوي ساليسيلات - ماده اي شبه آسپيرين که در قهوه، چاي، اغلب ميوه ها و برخي از سبزي ها يافت مي شود- توصيه مي کند. اين خوراکي ها عبارتند از: بادام، سيب، زردآلود، توت فرنگي، شاه توت، تمشک، آلبالو، گيلاس، زرشک، نعناع، گل ميخک، انگور، کشمش، کشمش بي دانه، روغن امرودي کرچک، فلفل، هلو، گوجه فرنگي، خيار، نارنگي، و ترشي.کنترل فشار خون
افراد مبتلا به فشارخون بالا مستعد خونريزي بيني مي باشند. دکتر «لويت» رژيم هاي کم چربي و کم کلسترول را توصيه مي کند. وي مي افزايد: «اگر به فشار خون مبتلا باشيد و در نتيجه ي آن رگي پاره شود، خوب است که اين رگ پاره شده خارج از حفره ي جمجمه باشد تا داخل آن، زيرا خونريزي داخل جمجمه اي منجر به سکته مي شود. به همين دليل است که خداوند يک سوپاپ اطمينان خارجي به نام بيني را در بدن تعبيه کرده است.مرطوب کردن هوا
هنگامي که تنفس مي کنيم بيني سخت مشغول کار است تا هواي تنفسي را قبل از رسيدن به ريه ها مرطوب کند. بنابراين اگر در هواي محيط پيرامون شما رطوبت کافي وجود نداشته باشد بيني مجبور مي شود شديدتر کار کند. يک دستگاه بخور (به ويژه با مخزن بزرگ) مي تواند بسيار مؤثر و کمک کننده واقع شود. توصيه ي دکتر «کاتز» اين است که مخزن دستگاه را از آب مقطر پر کنيد تا خطرات استفاده از آب لوله کشي به حداقل برسد. در ضمن، نظافت و شستشوي مخزن دستگاه طبق دستورالعمل کارخانه سازنده ي آن، دست کم هفته اي يک بار ضروري است. مخزن را به نسبت مساوي از آب و سرکه پر کنيد و به مدت 20دقيقه دستگاه را روشن کنيد.مصرف ويتامين C
ويتامين C براي ساخت کلاژن، يعني ماده اي که براي سلامت بافت هاي بدن الزامي است، ضروري مي باشد. کلاژن موجود در بافت هاي دستگاه تنفسي فوقاني باعث چسبندگي ترشحات مخاطي به محل هاي لازم و حفظ رطوبت جدار بيني و سينوس ها مي گردد.در مصرف داروهاي ضد بارداري خوراکي احتياط کنيد
استروژن توليد ترشحات مخاطي را تحت تأثير قرار مي دهد. هر عاملي که باعث برهم خوردن تعادل استروژن در بدن شود - از قبيل قاعدگي زنان - مي تواند زمينه را براي خونريزي بيشتر بيني فراهم آورد.برخي از قرص هاي ضد بارداري اين تعادل را برهم مي زنند. بنابراين اگر دچار مشکل خونريزي بيني هستيد حتماً قبل از مصرف اين داروها با پزشک خود مشاوره نماييد.
سيگار را ترک کنيد
اگر مايليد حفره بيني رطوبت لازم را حفظ کند مطمئن باشيد اين امر هرگز با کشيدن سيگار ميسر نخواهد شد.پي نوشت ها :
1. Neo syne phrine.
2. Afrin.
تکاک، دبورا، (1388) درمان هاي خانگي، مترجم: مينا اسماعيلي، ويراستار پزشکي: نويد محمدي، تهران: گلبرگ، چاپ پنجم
