فينيکس

جنس فينيکس (Phoenix) داراي 17 گونه است که شامل نخل هايي با برگ هاي مرکب شانه اي است و متعلق به خانواده خرما (1) مي باشد. آنها اکثراً گياهان بزرگي را تشکيل مي دهند. ليکن چند نمونه کوچکتر آنها براي نگهداري در گلخانه و آپارتمان مناسب مي باشند. نخل ها همه تک جنسي بوده گياه ماده ميوه توليد نمي نمايد مگر اين که در حضور گياه نر قرار گرفته و گرده افشاني بشود. گرده افشاني در نخل ها معمولاً به صورت مصنوعي انجام مي شود.
گونه ي P.canariensis بومي جزاير قناري است و به ارتفاع 5 تا 6 متر رشد مي نمايد. اين گياه شبيه نخل خرما (2) است ليکن با اين تفاوت که تاج آن فشرده از انبوهي از برگ هاست و تنها جنبه زينتي دارد. برگ هاي نسبتاً باريک آن ممکن است به 2/5 تا 3 متر برسند. آنها به صورت هلالي شکل هستند ابتدا به سمت بالا رشد نموده سپس به سمت پايين متمايل مي شوند. در بهار گل آذين خوشه اي مرکب بزرگي به بلندي نيم متر يا بيشتر از وسط برگ هاي تاج رشد مي نمايد و داراي گل هاي متعددي است به رنگ قهوه اي و زرد. چنانچه در آب و هواي مناسبي باشد و گرده افشاني صورت گيرد ميوه هايي به رنگ طلايي متمايل به قهوه اي توليد مي شود.
P.arizona در شهرهاي ساحلي به عنوان گياه زينتي پارک ها و خيابان ها کاشته مي شود. P.canariensis را در گلدان بزرگي حاوي خاک لوم بکاريد. در ماه هاي بهار و تابستان آن را آبياري فراواني بنماييد، ليکن در پاييز و زمستان آبياري را محدود نماييد. گياه به نور زياد و مستقيم به استثناي ماه هاي گرم تابستان نياز دارد. دماي تابستان نبايستي از 21 درجه سانتي گراد بالاتر برود. زمستان نيز آن را در دماي 13- 10 درجه سانتي گراد نگهداري نماييد.
گياه را به موازاتي که بزرگ مي شود به گلدان هاي بزرگتر و خاک تازه منتقل نماييد. گياهان بزرگ را مي توانيد به درون بشکه منتقل نماييد به شرطي که نشت کامل آب اضافي صورت گيرد. در ماه هاي بهار و تابستان هر دو هفته يک بار با کود مايع تغذيه نماييد.
ازدياد گياه معمولاً از طريق پاجست صورت مي گيرد. پاجست ها را از بن قطع نموده و در گلداني حاوي شن نرم و خاک لوم بکاريد تا ريشه ايجاد نمايند. ليکن برخي از نمونه ها پاجست ايجاد نمي کنند. اغلب گونه ها را مي توان از طريق بذر تکثير نمود. دانه هاي نخل ها سخت و سنگي است. آنها را در اسفند و يا فروردين ماه بکاريد در جاي مرطوب و در دماي 21- 18 درجه سانتي گراد قرار دهيد. رشد از دانه به کندي صورت مي گيرد و در حدود دو ماه يا بيشتر طول مي کشد تا دانه رويش نمايد. پس از رويش گياهچه ها را به گلدان هاي کوچک محتوي خاک سبک و لوم منتقل نماييد. گاه لازم است دانه ها را که پوست سختي دارند در زمستان کاشته و بيرون از ساختمان قرار دهيد تا يخبندان زمستان پوست سخت دانه را شکسته و آنها را آماده رويش در بهار بنمايد.
حشرات ممکن است به گياه آسيب وارد نمايند. همچنين گياه ممکن است به بيماري سياهک آلوده شود که در اين صورت لکه هاي سياه رنگي در سطح گياه ظاهر مي شود.

پي نوشت ها :

1. palmae.
2. P.dactylifera

منبع مقاله :
کيانمهر، هرمزديار، (1388)، گل هاي آپارتماني و سبزيکاري، تهران: آييژ، چاپ اول