تفاوت بي اعتمادي و بيماري بدبيني

افراد ممکن است بر اثر تجارب شخصي و اجتماعي نسبت به بعضي مسائل بي اعتماد شوند، اما اين بي اعتمادي فقط در مورد يک موضوع به خصوص است و فرد آن را به تمام موارد مشابه تعميم نمي دهد. اين بي اعتمادي ها معمولاً موقتي هستند و بعد از مدتي از بين مي روند. به عنوان مثال اگر پدري يک بار ببيند که پسرش دارد از جيب او پول بر مي دارد، نسبت به او بي اعتماد مي شود، اما بعد از مدتي وقتي ببيند که پسر از کار خود پشيمان است، دليل کار او را متوجه بشود، و آن عمل ديگر تکرار نشود، به مرور زمان اعتماد پدر به پسرش بر مي گردد. اما در مورد بيماري بدبيني و بدبيني مرضي اين گونه نيست. کسي که بدبيني بيمارگونه دارد حتي اگر تجربه ي شخصي نداشته باشد بر اساس استدلال و برداشت هاي خود بي جهت نسبت به يک موضوع يا يک فرد بي اعتماد و بدبين مي شود. به عنوان مثال ممکن است فردي پولش را در خيابان گم کرده باشد، اما به پسرش تهمت مي زند که او پولش را برداشته، در صورتي که هيچ نشانه ي قابل اعتنايي هم دال بر اين موضوع نديده است.
گاهي ممکن است اين افراد تجربه ي شخصي داشته باشند، يعني مثلاً فرد ببيند که پسرش از جيب او پول برداشته، اما اگر پسر هزار بار هم از او عذر خواهي کند و توضيح بدهد وديگر هم کارش را تکرار نکند، ديگر اعتماد پدر بر نمي گردد و حتي ممکن است او اين موضوع را به فرزندان ديگرش هم تعميم بدهد و آن ها را هم به دزدي متهم کند. چنين افرادي با هيچ منطق و استدلالي قانع نمي شوند که اشتباه مي کنند و اگر بر حسب اتفاق چيزي هم
مشاهده کنند که حرف شان را تأييد کند، يعني مثلاً براي بار دوم ببينند که کسي پول شان را برداشته، ديگر به هيچ وجه ازحرف خود بر نمي گردند، در عقيده ي خود راسخ تر مي شوند و قضاوت شان نسبت به آن فرد کاملاً تثبيت مي شود.
تمامي مثال هاي فوق بيانگر اين مسئله هستند که هر جا نام بيماري به ميان مي آيد، عواملي به جز تجربيات روزمره ي فردي در ايجاد آن دخالت دارند. اگرچه در برخي موارد عوامل محيطي موجب تشديد علائم و شرايط يک بيماري مي شوند، اما اين عوامل قادر نيستند باعث بروز بيماري شوند يا علت اصلي بيماري تلقي گردند. لذا عوامل محيطي در هر بيماري روان پزشکي نقشي جانبي دارند و بدبيني به عنوان يک بيماري از اين قانون مستثنا نيست.
منبع مقاله :
صميمي اردستاني، مهدي؛ (1387) بدبيني، تهران: نشر قطره، چاپ اول.