جامعه‌ي بازِ کارل ريموند پوپر

اصطلاح جامعه ي باز و بسته را نخستين بار هانري برگسون به کار برد، گرچه برگسون آن را فرآورده ي شهود عرفاني مي دانست، پوپر، عرفان را بيان آرزو و واکنشي در برابر عقل باوري تلقي مي کند
پنجشنبه، 1 آبان 1393
تخمین زمان مطالعه:
پدیدآورنده: Plato
موارد بیشتر برای شما
جامعه‌ي بازِ کارل ريموند پوپر
 11. جامعه ي بازِ کارل ريموند پوپر
 

نويسنده: علي محمدي آشناني




 

اصطلاح جامعه ي باز و بسته را نخستين بار هانري برگسون به کار برد، گرچه برگسون آن را فرآورده ي شهود عرفاني مي دانست، پوپر، عرفان را بيان آرزو و واکنشي در برابر عقل باوري تلقي مي کند. (1)
تعريف وي از جامعه ي باز چنين است: « جامعه اي که در آن افراد با حکم هاي شخصي روبه رو هستند، جامعه باز است. » (2)
کارل ريموند پوپر، جامعه ي باز خود را در برابر جامعه بسته يا جامعه ي قبيله اي tribal society مي داند. وصف جامعه ي توتاليتاريسم، نظارت دولت بر همه ي جنبه هاي فعاليت اقتصادي و اجتماعي، انحصار قدرت سياسي در دست حزب حاکم، سرکوبي مخالفان و نارضايتي ها، تلاش براي شکل دادن به جامعه بر اساس ايدئولوژي حزبي و از ميان بردن آزادي هاي فردي است. بر اين اساس، هدف از تشکيل جامعه ي باز را حمايت از حقوق و آزادي شهروندان آن مي داند و بس. (3) وي بر عهده گرفتن انجام وظايف معنوي و اخلاقي و فضايل انساني را هدف و مسئوليت اجتماع بشري نمي داند و پرواي اخلاق شهروندان داشتن را بر نمي تابد. (4)
پوپر، با نوعي بدبيني به جهان و با تصريح به اين که: « هيچ وسيله و نهادي براي نيک بخت گردانيدن انسان نيست، حداکثر انتظار مردم را آن دانسته که هنگام رنج کشيدن، هرگونه ياري ممکن به آنان برسد. » (5)
رقابت، يکي از ارکان جامعه ي باز است: « در يک جامعه باز، بسياري از اعضا مي کوشند تا به پايه ي اجتماعي برسند و جاي اعضاي ديگر را بگيرند. » (6)
او، تاريخ باوري خواه از نوع خداپرستانه، طبيعت باورانه، روحي يا اقتصادي را بر نمي تابد و وجود قوانين ويژه ي قابل کشف و پيش گويي درباره ي آينده جوامع را تخطئه مي کند، آن را برآمده از دل شکل قبيله اي زندگي اجتماعي مي داند. (7)
بايد گفت در تلقي پوپر، نظارت دولت، مخالف آزادي نيست؛ بلکه کاري بايسته است در صورتي که خواهان آن باشيم که جوانان را در برابر غفلتي که آنان را از دفاع از آزاديشان ناتوان مي گرداند، حمايت کنيم ولي نظارت بيرون از اندازه ي کشور در کارهاي آموزشي را خطر مصيبت باري براي آزادي دانسته است. (8)
اساساً از نظر پوپر، سرنهادن بر رهبري افراد، بسيار ناپسند است، (9) زيرا در برابر اصالت جمع افلاطوني، از نظر پوپر اصالت از آنِ فرد است. اين تلقي مبنايي، معناي واژه ي عدالت را از منظر وي تغيير مي دهد؛ (10) عدالت در نگاه پوپر يعني: 1. اصل برابري و از بين برداشتن امتيازها؛ 2. اصل خردباوري؛ 3. وظيفه ي کشور را پاس داشتن از آزادي شهروندان.

تحليل و بررسي

از ديد خود پوپر، جامعه ي باز نيز داراي اشکال هايي هست که به برخي از آن ها اشاره مي شود:

1 . انتزاعي بودن:

جامعه ي باز وصف يک گروه مشخص يا واقعي آدميان نيست بلکه جامعه اي انتزاعي است که پيوندي با ديگران ندارد.

2. تيره روزي و عدم پاسخ گويي به نيازها:

بسياري از افراد جامعه باز در گمنامي و تنهايي و از اين رو در تيره روزي مي زيند؛ زيرا انسان ها نيازهايي دارند که نمي توانند آن ها را در جامعه اي انتزاعي برآورند. (11) جالب آن است که توصيه ي پوپر چنين است که بايد برخي نيازهاي اجتماعي- عاطفي مان را وا بنهيم و فشار ناشي از آن را تحمل کنيم. (12)

3 . نزاع به جاي همدلي:

به اعتراف پوپر، در جامعه ي باز بسياري از اعضا مي کوشند تا به پايه ي برتر اجتماعي برسند و جاي اعضاي ديگر را بگيرند، (13) اين خود نزاع هايي را به جاي همدلي مي نشاند.

پي نوشت ها :

1. پوپر، جامعه ي باز و دشمنان آن، ج1، ص 265.
2. همان، ص 232.
3. همان، ص 157.
4. همان، ص 158.
5. همان، ص 212.
6. همان، ص 232.
7. همان، ص 30.
8. همان، ص 156.
9. همان، ص 29.
10. همان، ص 120-145.
11. همان، ص 233.
12. همان، ص 235.
13. همان، ص 232.

منبع مقاله :
محمدي آشناني، علي؛ (1392)، جامعه آرماني قرآن کريم، قم: مؤسسه بوستان کتاب، ( مرکز چاپ و نشر دفتر تبليغات اسلامي حوزه علميه قم)، چاپ اول



 

تبلیغات در راسخون
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
تفاوت استراتژی و تاکتیک در علوم ژئوپلیتیک و روابط راهبردی
تفاوت استراتژی و تاکتیک در علوم ژئوپلیتیک و روابط راهبردی
پاداش‌ها و درس‌های بیماری؛ از اجر مضاعف تا الگوی عملی برای مؤمنان
پاداش‌ها و درس‌های بیماری؛ از اجر مضاعف تا الگوی عملی برای مؤمنان
غرق‌شدن ۲ نفتکش متخلف در تنگه هرمز با اصابت به مین دریایی
play_arrow
غرق‌شدن ۲ نفتکش متخلف در تنگه هرمز با اصابت به مین دریایی
ادامه اختلال و بهم ریختگی پروازها در آمریکا
music_note
ادامه اختلال و بهم ریختگی پروازها در آمریکا
از انهدام ۵ نفتکش تا رادار پدافندی آمریکا در بحرین
play_arrow
از انهدام ۵ نفتکش تا رادار پدافندی آمریکا در بحرین
تصاویری از حمله پهپادی سپاه به رادار سایت پدافندی آمریکا در پایگاه الرفاع بحرین
play_arrow
تصاویری از حمله پهپادی سپاه به رادار سایت پدافندی آمریکا در پایگاه الرفاع بحرین
لحظه تفحص شهید عملیات والفجر یک
play_arrow
لحظه تفحص شهید عملیات والفجر یک
بقایی: برخی دیپلمات‌های خارجی برای ضربه به ما خنجر به کمر دارند
play_arrow
بقایی: برخی دیپلمات‌های خارجی برای ضربه به ما خنجر به کمر دارند
بقایی: کشورهای همدست با آمریکا باید غرامت اقدامات خود را بپردازند
play_arrow
بقایی: کشورهای همدست با آمریکا باید غرامت اقدامات خود را بپردازند
قالیباف: در وضعیت "نه جنگ، نه صلح" نخواهیم ماند
play_arrow
قالیباف: در وضعیت "نه جنگ، نه صلح" نخواهیم ماند
غریب‌آبادی: منتظر نمی‌مانیم تا اول آمریکا حمله کند و بعد ما پاسخ بدهیم + فیلم
play_arrow
غریب‌آبادی: منتظر نمی‌مانیم تا اول آمریکا حمله کند و بعد ما پاسخ بدهیم + فیلم
نخست وزیر قطر: ما هرگز به یک توافق صلح کامل بین ایران و آمریکا نخواهیم رسید + فیلم
play_arrow
نخست وزیر قطر: ما هرگز به یک توافق صلح کامل بین ایران و آمریکا نخواهیم رسید + فیلم
غریب‌آبادی: طرح ایران برای بازگشایی تنگه هرمز از ۷ روز به ۲ روز کاهش یافته است + فیلم
play_arrow
غریب‌آبادی: طرح ایران برای بازگشایی تنگه هرمز از ۷ روز به ۲ روز کاهش یافته است + فیلم
مرشایمر: آمریکا طی ۵۱ سال باعث کشته شدن ۳۸ میلیون نفر شده است + فیلم
play_arrow
مرشایمر: آمریکا طی ۵۱ سال باعث کشته شدن ۳۸ میلیون نفر شده است + فیلم
وزیر خزانه‌داری آمریکا: انتشار تصویر خانه‌ام، ایران را قادر به شناسایی محل سکونتم کرد
play_arrow
وزیر خزانه‌داری آمریکا: انتشار تصویر خانه‌ام، ایران را قادر به شناسایی محل سکونتم کرد